Năm phút

Chương 1: Năm phút

– Bác ơi, bác ngủ chưa?

Kiều Mạn hỏi khi xe vừa lên cao tốc, mưa chiều bắt đầu quất lên kính. Ông Kiều Tất Thanh ngồi ghế phụ, hai tay đặt trên cái túi vải để trên đùi. Trong túi có một phong bì giấy xi măng đã bị bóc niêm phong, góc hơi nhàu.

– Chưa. Cháu muốn hỏi thì hỏi đi.

– Sao bác biết là cô Ngân?

Ông Thanh không trả lời ngay. Cần gạt nước đi qua đi lại hai lần. Rồi ông bảo: thì để bác kể lại từ đầu. Cháu ngồi ngoài xe cả buổi, có thấy gì đâu.

Ông Bạch Văn Thìn là bạn học cấp ba của ông Thanh ở Nam Định. Hai đứa ngồi chung bàn ba năm, Thìn học dở văn mà vẽ tàu thì đẹp như in. Học xong, ông Thanh lên Hà Nội học sân khấu, Thìn vào Nam đi biển, làm tới thuyền trưởng tàu cá, rồi lên bờ mở xưởng sửa tàu gần Bến Đá ở Vũng Tàu. Bốn mươi năm, hai người gặp nhau chừng mười lần, lần nào cũng uống tới khuya, Thìn bắt ông Thanh đọc thơ bằng giọng lồng phim.

Tháng Sáu Thìn mất vì nhồi máu cơ tim. Một tuần sau đám tang, ông Thanh nhận được một lá thư do văn phòng luật sư chuyển tới. Thìn viết tay từ năm ngoái, ngắn ngủn: "Thanh. Khi đọc di chúc của tao, mày vào giùm. Có một phong bì riêng, tao muốn mày đọc to lên cho cả nhà nghe. Giọng tao không nói được cái điều đó. Giọng mày nói được."

Buổi đọc di chúc là sáng nay, đúng bốn mươi chín ngày.

Nhà ông Thìn là căn nhà ba tầng nhìn ra biển, phòng khách tầng trệt rộng, kê bộ bàn ghế gỗ me tây, vách bên trái là bàn thờ, vách bên phải là cái kệ gỗ dài gần ba mét bày mô hình tàu. Mười bảy chiếc, chiếc nào cũng do tay ông Thìn đục, chà, sơn, có chiếc làm mất một năm. Chiếc to nhất, đẹp nhất, nằm ngay giữa kệ, dài chừng sáu tấc. Đó là một con tàu đánh cá vỏ gỗ sơn xanh trắng, trên mũi có hàng chữ tên tàu do ông Thìn tự kẻ bằng sơn vàng. Ở mũi tàu còn có cái neo đồng nhỏ xíu treo ở mũi bằng một sợi xích đồng mảnh như sợi dây chuyền.

Lúc chờ luật sư tới, ông Thanh đứng xem chiếc tàu ấy. Ông lấy ngón tay khẽ chạm vào cái neo. Sợi xích đung đưa, kêu "lách cách" rất nhỏ, trong như tiếng chuông gió bằng đồng.

– Tàu Ngân Hà đó chú, – người con trai cả, Bạch Hùng, nói. – Ba làm năm con Ngân lên mười. Đặt tên theo tên nó.

Ở trong phòng hôm ấy có năm người nhà. Bà Lý Thị Nết, vợ ông Thìn, bảy mươi hai tuổi, ngồi trên ghế bành, đầu óc lúc tỉnh lúc lẫn. Bạch Hùng, năm mươi tuổi, đã tiếp quản xưởng sửa tàu từ hai năm nay, cùng vợ là chị Mỹ Oanh. Bạch Toàn, con út, bốn mươi tuổi, kỹ sư dầu khí, vừa từ giàn khoan về. Và Bạch Ngân, con gái giữa, bốn mươi sáu tuổi.

Ngân ngồi xa nhất, gần cái kệ tàu. Cả nhà không ai nói chuyện với cô nhiều. Ông Thanh biết chuyện qua những lần say của Thìn: mười lăm năm trước, Ngân cãi lời cha lấy một người đàn ông ở Sài Gòn mà ông Thìn bảo là đồ cờ bạc. Đám cưới ông không đi. Ba năm sau cô ly dị, đúng như lời cha nói, và chính vì đúng như lời cha nói nên cô không về nữa. Cô bán quần áo trên mạng, nuôi một đứa con trai. Đám tang cha, cô về muộn một ngày vì không có ai báo tin cho kịp.

Luật sư Phan Hữu Tín tới lúc chín giờ. Anh ba mươi tám tuổi, nói năng rành mạch, làm đúng thủ tục: kiểm tra giấy tờ tuỳ thân từng người, đọc biên bản mở di chúc, cho mọi người xem niêm phong còn nguyên. Rồi anh lấy ra hai phong bì. Một phong bì lớn đựng bản di chúc đã công chứng. Một phong bì nhỏ hơn, giấy xi măng, dán kín, có chữ ký ông Thìn đè lên mép dán, ghi: "Phụ lục. Mở sau khi đọc xong di chúc. Người đọc: Kiều Tất Thanh."

Anh đọc bản di chúc. Xưởng sửa tàu và hai chiếc tàu đang cho thuê để lại cho Hùng. Căn nhà này để lại cho bà Nết, sau khi bà trăm tuổi thì về Toàn, người sẽ ở với mẹ. Tiền tiết kiệm chia làm ba phần cho ba người con. Rồi tới dòng cuối:

"Phần riêng của con gái tôi là Bạch Ngân được ghi trong phụ lục kèm theo."

Ngân ngẩng lên. Ông Thanh thấy cổ cô đỏ lên tận mang tai.

Đúng lúc ấy điện thoại của luật sư Tín đổ chuông. Anh nhìn màn hình, xin lỗi, nói là toà án gọi về một vụ đang xử, anh ra sân năm phút. Anh đặt phong bì phụ lục lên giữa bàn, ngay trước ghế của ông Thanh, rồi đi ra cửa chính.

Phòng khách có hai cửa. Cửa chính ra sân, ông Thanh ngồi ngay cạnh, luật sư Tín đi qua mặt ông. Cửa trong dẫn xuống bếp. Cửa sổ có khung sắt.

Năm phút ấy, ông Thanh làm một việc mà ông làm cả đời: ông nhắm mắt lại, và ông nghe.

— Hết chương 1 —