Hàm răng đủ chiếc

Chương 1: Hàm răng đủ chiếc

Người thợ bốc mộ vừa đặt chiếc tiểu sành xuống tấm vải trắng thì Tống Thị Uyển đã biết có điều gì không đúng. Chị chưa nhìn thấy gì. Chị chỉ thấy cái tiểu dài hơn những cái bên cạnh.

Nghĩa trang làng nằm trên một gò đất ven sông Lam, giờ nằm đúng tuyến đường mới. Cả làng phải dời mộ về khu nghĩa trang tập trung. Mỗi họ cử người ra trông. Họ Tống cử bố chị, chú Tư, và chị, vì chị là bác sĩ, có thể giúp ghi chép, xếp đặt cho đúng. Chị làm bác sĩ chấn thương chỉnh hình ở bệnh viện tỉnh đã chín năm. Xương người với chị là việc hằng ngày.

Ngôi mộ thứ ba trong hàng là của chú Huề, em út của bố chị. Bia đá ghi: Tống Văn Huề, sinh năm 1968, mất ngày 12 tháng 9 năm 1993. Chú chết đuối trong một đêm lũ, khi chiếc sà lan hút cát chú làm thuê bị lật giữa sông. Sáu ngày sau, người ta vớt được xác chú ở một bãi bồi cách mười cây số về hạ lưu. Mặt đã không nhận ra được. Nhà nhận chú nhờ cái áo bộ đội bạc màu và cái đồng hồ dây kim loại chú đeo, đồng hồ của ông nội cho.

Năm 1996, người ta cải táng chú theo lệ, bốc cốt cho vào tiểu sành. Năm đó Uyển mới năm tuổi. Giờ chị ba mươi lăm.

Theo lệ, người nhà không mở tiểu. Nhưng khi chuyển sang tiểu mới, nắp tiểu cũ đã vỡ một góc, người thợ phải mở ra xếp lại. Uyển đeo găng tay, ngồi xuống cạnh tấm vải trắng, giúp người thợ.

Xương đùi dài. Chị cầm lên, ướm bằng mắt, theo thói quen nghề nghiệp. Một người cao chừng một mét bảy mươi, có khi hơn. Trong nhà, ai cũng nói chú Huề thấp nhất họ, chưa tới một mét sáu, hồi đi nghĩa vụ suýt không đủ chuẩn.

Rồi người thợ đặt cái hộp sọ xuống tấm vải. Hàm trên còn đủ răng. Hai chiếc răng cửa nguyên vẹn, đều đặn.

Uyển ngồi im.

Trên bàn thờ nhà bà nội có một tấm ảnh chú Huề năm hai mươi tuổi, mặc áo bộ đội, cười toe toét. Chiếc răng cửa bên trái của chú sứt mất một nửa, để lại một khe hở hình tam giác. Cả họ kể đi kể lại: năm lên tám, chú cưỡi trâu ra đồng, trâu giật mình hất chú xuống bờ ruộng, chú gãy chiếc răng ấy. Lớn lên chú không chịu đi bọc, nói để vậy cho người ta nhận ra. Hồi bé, mỗi lần thắp hương, Uyển hay đứng nhìn cái khe răng trong ảnh, tưởng tượng chú cười với mình.

Chiếc hộp sọ trên tấm vải trắng không có khe răng nào.

– Bố ơi, – Uyển gọi, giọng nhỏ. – Bố lại đây con hỏi.

Bố chị nghe xong thì tái mặt. Chú Tư thì nổi nóng, bảo con gái học nhiều quá hoá lẩn thẩn, ba mươi năm rồi xương nào chẳng như xương nào, động mồ động mả có mà mang tội. Nhưng Uyển nhặt chiếc xương cẳng tay lên, xoay về phía ánh sáng. Ở phần giữa xương quay, có một chỗ phình ra như một cái mấu, nhẵn và cứng.

– Đây là vết gãy cũ đã liền, – chị nói. – Người này từng gãy tay, không bó bột cẩn thận, xương tự liền lệch. Chú Huề có bao giờ gãy tay không bố?

Bố chị lắc đầu chầm chậm.

– Chưa bao giờ.

Uyển đứng dậy, cởi găng tay. Chị gọi điện cho công an xã, giọng rất bình tĩnh, như khi chị báo một ca cấp cứu.

Người nằm trong mộ chú Huề ba mươi ba năm nay không phải là chú Huề.

Tối hôm ấy, cả họ Tống ngồi chật gian nhà trên của bà nội. Không ai ăn cơm. Chú Tư vẫn còn giận, nói đi nói lại rằng xương cốt ba mươi năm, đất ăn, nước ngấm, ai dám chắc. Bố Uyển ngồi im, rít thuốc lào sòng sọc.

Uyển đứng trước bàn thờ, nhìn tấm ảnh chú Huề. Cái khe răng hình tam giác. Cái cười toe toét của một thằng con trai hai mươi tuổi chưa biết sợ gì.

– Hồi đó ai nhận xác chú hả bố? – chị hỏi.

Bố chị đặt cái điếu cày xuống.

– Bố với ông nội con. Người ta gọi lên bãi bồi. Cái xác trương phình, mặt không còn nhận ra. Ông nội con nhìn cái đồng hồ trên cổ tay, ông nói đồng hồ của tao, rồi ông ngồi thụp xuống cát. Bố nhìn cái áo bộ đội, có cái miếng vá ở khuỷu tay mà bà nội con khâu. Thế là nhận.

– Bà nội có được nhìn không?

– Không. Ông nội không cho. Bà đòi mở nắp quan tài, ông nội quát, bảo nhìn làm gì cho khổ. Bà khóc cả đêm, bà cứ nói thằng Huề nhà tôi đâu có cao thế. Người ta bảo bà, người chết đuối nằm dưới nước lâu thì dãn ra. Bà im.

Chú Tư cúi gằm mặt, không cãi nữa.

— Hết chương 1 —