Hai ngày canh

Chương 2: Hai ngày canh

Hai ngày ấy, tôi làm việc như mọi ngày, nhưng mắt tôi không rời khỏi hai người.

Người thứ nhất là thằng Vũ. Ba mươi năm tôi nghi nó nhiều nhất. Nó nợ tiền chơi điện tử, tôi biết vì có lần tôi nghe nó cãi nhau với một thằng to con ở đầu ngõ. Nó lên xuống cầu thang ngang qua gác xép của tôi mỗi ngày. Nó có đủ lý do và đủ đường đi.

Ngày mười bốn, tôi theo nó ra phố Hàng Buồm. Tôi bảo cô Thoan tôi đi mua nước mắm. Nó vào một cái quán tối om, mấy cái máy điện tử thùng kêu tít tít, khói thuốc lá mù mịt. Tôi đứng ngoài cửa nhìn vào. Nó không chơi. Nó đứng nói chuyện với ông chủ quán, rút trong túi ra một xấp tiền lẻ, đếm, đưa. Ông chủ quán đưa lại cho nó một cái hộp nhựa nhỏ.

Tôi chờ nó ra, chặn đường.

– Cậu Vũ mua cái gì đấy?

Nó giật mình, giấu cái hộp ra sau lưng. Rồi thấy là tôi, nó thở ra, chìa cái hộp ra. Một cuộn băng cát-xét.

– Băng hò Quảng Bình. – Nó nói, mặt đỏ lên. – Bà nội tao hay ư ử mấy câu, tao nghe giống giống chị hát lúc rửa bát. Tao nhờ ông này tìm mãi mới có. Mày đừng nói với mẹ tao. Mẹ tao biết tao ra đây lại mắng.

Tôi đứng giữa phố Hàng Buồm, cầm cuộn băng cát-xét, không nói được gì. Hai mươi chín năm tôi nghi thằng bé này.

Tối hôm ấy, thằng Vũ mượn cái đài của bố nó, mở cuộn băng cho cụ nghe ở gian sau. Cụ ngồi im, mắt nhìn vào cái đài, môi mấp máy theo. Đến một câu hò, cụ hát theo được nửa câu, rõ ràng từng chữ. Thằng Vũ quay sang nhìn tôi, mắt tròn xoe.

Ngày mười bốn, lúc tắm cho cụ Nhiêu, tôi để ý đến hai bàn tay cụ. Lòng bàn tay trái có một vệt chai dày ngang gốc các ngón, chai cứng như da trâu, dù cụ đã không làm việc nặng mấy chục năm. Tay mạ tôi cũng có đúng một vệt chai như thế, ở đúng chỗ ấy. Đó là chỗ tì vào cái chày giã gạo. Tôi xoa xà phòng lên vệt chai ấy, rất chậm. Cụ mở mắt nhìn tôi, rồi rụt tay về, giấu vào trong chăn.

Người thứ hai là cô Thoan. Nhưng hai ngày theo dõi, tôi không thấy cô làm gì khác thường. Cô bán hàng bạc ở cửa hàng dưới nhà, tối tính sổ, đêm đi ngủ. Sợi dây chuyền ba chỉ cô đeo trên cổ, chỉ tháo ra khi tắm.

Chiều mười bốn, lúc dọn mâm, tôi liều nói với cô: rằm cô đi lễ thì cô cứ đeo dây chuyền đi, để ở nhà lỡ có chuyện gì. Cô cười, bảo đi chùa đeo vàng làm gì, người ta nhìn, với lại nhà có người ở, sợ gì. Tôi không nói được thêm. Tôi biết nếu tôi nói thêm một câu, chính cái câu ấy sẽ thành bằng chứng chống lại tôi.

Tối rằm tháng Bảy, cô Thoan tháo sợi dây chuyền đặt lên bàn trang điểm, thay áo dài, xách túi lễ đi chùa Bà Đá với chú Thịnh. Thằng Vũ đi học thêm. Trong nhà chỉ còn tôi và cụ Nhiêu.

Tôi không xuống bếp. Tôi ngồi trên bậc cầu thang lên gác xép, chỗ nhìn thấy được cả cửa phòng cô Thoan lẫn gian sau.

Bảy giờ rưỡi, cụ Nhiêu tự đứng dậy khỏi giường.

Cụ lẫn đã ba năm, nhưng chân vẫn khỏe. Cụ đi chậm, một tay vịn tường, qua gian giữa, vào phòng cô Thoan. Tôi nín thở. Cụ đứng trước bàn trang điểm rất lâu. Rồi cụ cầm sợi dây chuyền lên, đưa sát mắt, ngắm như ngắm một con cá vừa câu được. Cụ cuộn nó lại trong lòng bàn tay, nắm chặt.

Cụ đi ra. Không về giường. Cụ đi về phía cầu thang.

Tôi lùi lên, nép vào góc gác xép, sau cái thùng gỗ đựng quần áo. Tiếng chân cụ trên bậc gỗ, từng bậc một, chậm, rất chậm. Mười hai bậc. Lần trước tôi đang ở dưới bếp rửa bát, tiếng nước chảy át hết. Tôi không bao giờ nghĩ một bà cụ tám mươi sáu tuổi lại trèo được mười hai bậc cầu thang dốc như cái thang gác này.

Cụ lên đến nơi, đứng thở. Rồi cụ đi thẳng đến cây đinh trên vách, nhấc cái nón lá của tôi xuống, đặt sợi dây chuyền vào lòng nón, xếp cho nó nằm cuộn tròn, cẩn thận như người ta đặt trứng vào ổ. Rồi cụ treo cái nón lên lại.

Cụ quay ra, nhìn thấy tôi sau cái thùng gỗ.

Cụ không giật mình. Cụ cười, cái cười móm mém, và cụ nói, rõ ràng từng chữ, bằng thứ giọng mà gần bảy mươi năm cái nhà này không ai nghe thấy.

– Tau cho mi đó. Mi về quê mà lấy chồng. Đừng ở đây mà khổ như tau.

— Hết chương 2 —