Lời bà cô Sứ

Chương 2: Lời bà cô Sứ

Mày ngồi xuống đây. Mày bật cái máy ghi âm của mày lên cũng được, để mai mốt bà chết còn có cái mà nghe.

Chuyện này bà cố mày kể cho bà, hồi bà mười lăm tuổi. Bà cố nghe từ bà sơ. Bà kể lại y như vậy, không thêm không bớt.

Hồi đó, đầm Ô Loan chưa nuôi ốc, nuôi tôm gì hết. Người ta đánh cá, cào hến, làm muối. Ven đầm có một người đàn bà góa, người ta kêu là bà Tư Đầm. Chồng chết biển, bả nuôi một đứa con gái nhỏ, sống nhờ một sào đất ven đầm trồng dừa với mấy cái nò cá. Đất đó là đất ông bà bên chồng bả để lại.

Ông sơ nhà mình hồi đó làm lý trưởng trong làng, giữ sổ điền. Ổng muốn sào đất đó, vì nó nằm sát đầm, đắp bờ làm vuông muối được. Bả không bán. Ổng mới sửa sổ. Ổng ghi sào đất đó là đất của nhà mình cầm cố từ đời trước, bả thiếu nợ, giờ phải giao. Bả là đàn bà, không biết chữ, đi kiện lên tới quan trên, quan coi sổ của ổng, xử cho ổng thắng.

Cái đêm người ta tới đuổi bả ra khỏi đất, bả không khóc, không la. Bả gửi đứa con gái cho một người hàng xóm. Rồi bả đi ra đầm, tới đứng dưới chân nhà mình, đúng chỗ cái bậc thềm này nè, ngó lên. Đàn bà nhà mình ra đứng ở hiên, ngó xuống. Bà sơ, mấy bà cô, mấy đứa con gái. Không ai nói gì.

Bả chỉ nói một câu. Câu đó bà cố thuộc, bà cũng thuộc:

"Đàn bà sinh ra trong nhà này, có mắt mà ngó tôi bị đuổi, thì để coi tụi bây ngó được tới chừng nào."

Rồi bả quay lưng, đi ra đầm. Đi tới đầu gối, tới thắt lưng, tới ngực. Không ai kéo bả lại. Sáng ra, người ta chỉ vớt được chiếc lược sừng của bả mắc vô chân cái nò cá. Không ai vớt được bả.

Bà sơ giữ chiếc lược. Không ai biết vì sao bà sơ giữ. Bà cố kể, chạng vạng nào bà sơ cũng ngồi ở hiên, lấy chiếc lược đó ra chải tóc, chải chậm lắm, chải tới tối mịt. Hỏi thì bà sơ nói: tóc bả ướt, không ai chải cho bả. Từ đó thành cái lệ. Đàn bà nhà mình ai mù rồi thì giữ chiếc lược, chạng vạng ra hiên chải tóc. Bà chải hai mươi mốt năm nay. Bà cũng không biết bà chải cho bà hay chải cho bả.

Bà sơ mù năm sáu mươi. Rồi tới bà cố. Rồi tới bà. Đời nào cũng vậy. Tới năm ngoài sáu mươi, chạng vạng là thấy bả đứng ngoài đầm, tóc ướt, ngó vô nhà. Mỗi chiều một gần. Bả không làm gì hết, con. Bả chỉ ngó. Ngó như cái đêm đàn bà nhà mình đứng trên hiên ngó bả.

Mày nói mắt bị bệnh. Bà tin mày. Bà biết đau là đau thiệt, mờ là mờ thiệt. Nhưng mày hỏi bà, cái năm bà mù, bà có thấy bả không? Có. Bà thấy rõ như bà thấy mày bây giờ, nếu bà còn thấy được. Bả đứng ở bậc thềm, nước nhỏ tong tong từ tóc xuống. Bả nhìn vô mặt bà. Rồi mắt bà tối.

Bà nhớ cái tay bả. Bả đưa tay lên, vuốt mí mắt bà, như người ta vuốt mắt người chết. Tay bả lạnh như nước đầm tháng Chạp, có mùi muối. Bà không sợ, con. Lạ lắm. Bà thấy nhẹ.

Bà cố mày hồi còn sống, có lần đã đòi trả sào đất đó lại. Bà nghe bà cố cãi với ông cố ngoài sân, cái năm bà cố bắt đầu thấy bả. Ông cố không chịu. Ổng nói đất ông bà để lại, trả là nhận cái tội của ông bà, trả là làm nhục họ. Bà cố khóc, rồi thôi. Năm sau bà cố mù.

Từ đó tới giờ hai mươi mốt năm, bà không thấy bả nữa. Bà chỉ nghe. Chạng vạng nào cũng nghe tiếng nước nhỏ giọt ở bậc thềm.

Mày chữa cho mẹ mày đi. Bà mừng. Bà không muốn con Hoà mù. Nhưng mày nhớ, mắt mẹ mày sáng ra rồi, thì mẹ mày cũng sẽ thấy bả rõ hơn. Lời nguyền của bả không phải là mù, con. Mù là bả tha. Lời nguyền của bả là phải ngó.

— Hết chương 2 —