Đêm Nguyên tiêu

Chương 3: Đêm Nguyên tiêu

Đêm rằm tháng Giêng, mặt hồ trước lầu Vọng Nguyệt đóng một lớp băng mỏng, ba trăm chiếc đèn lồng đỏ phản chiếu xuống như ba trăm mặt trời nhỏ.

Theo sơ đồ cuối cùng mà Lạc Hỷ trình lên, đã được Hoàng hậu phê, Hoàng thượng ngồi ở chính giữa lầu, quay mặt về phía nam như lệ. Nhưng hai vị Thái hậu không ngồi hai bên Hoàng thượng. Ở gian phía trước, sát lan can nhìn ra hồ, cao hơn chỗ Hoàng thượng nửa bậc, có một chiếc sập gỗ hương rộng, trải đệm gấm, đặt quay ngang. Giữa sập là một lò than nhỏ bằng đồng, trên lò có một cái chảo gang và một đĩa hạt dẻ đã khía vỏ.

Theo lời giải thích ghi trong sơ đồ: đêm Nguyên tiêu là đêm thưởng đèn, thiên tử là con, mời hai vị mẫu hậu ngồi trước để xem đèn cho rõ, con ngồi sau hầu mẹ. Sập đặt ngang, người ngồi quay mặt ra hồ, không có trái, không có phải, chỉ có trong và ngoài. Ai ngồi phía trong, ai ngồi phía ngoài, xin để hai vị Thái hậu tự chọn.

Hồ ma ma xem sơ đồ, mặt tái đi. Ung ma ma xem sơ đồ, mặt đỏ bừng. Nhưng sơ đồ đã có ấn của Hoàng hậu. Hai bà chỉ còn cách đưa chủ nhân của mình đến đúng giờ.

Thái hậu Trường Lạc đến trước, mặc áo màu vàng nghệ, tóc đã bạc gần hết. Bà nhìn chiếc sập, nhìn cái lò than, đứng lại khá lâu. Hồ ma ma ghé tai nói gì đó, bà không trả lời.

Thái hậu Vĩnh Thọ đến sau, mặc áo màu mận chín, người nhỏ nhắn, đi hơi khom. Ung ma ma dìu bà, mặt căng như dây đàn. Bà nhìn thấy chiếc sập, rồi nhìn thấy người đang đứng cạnh nó.

Lạc Hỷ đứng sau cột, cách mười bước, nín thở.

– Chị. – Thái hậu Vĩnh Thọ gọi, giọng nhỏ.

– Em. – Thái hậu Trường Lạc đáp.

Hai người đứng nhìn nhau như hai người không gặp nhau đã lâu. Mà đúng là đã lâu. Từ ngày tiên đế băng, chia ra hai cung, chưa lần nào hai người gặp riêng. Mỗi lần có việc, đều sai ma ma đi lại.

– Ung ma ma bảo chị muốn ngồi bên trái. – Thái hậu Vĩnh Thọ nói. – Em nghĩ, chị muốn thì chị cứ ngồi, em không giành. Nhưng ma ma bảo, chị còn nói em là tài nhân thì phải biết thân phận.

Thái hậu Trường Lạc quay phắt lại nhìn Hồ ma ma, rồi nhìn sang Ung ma ma.

– Ta chưa từng nói câu ấy. – Bà nói, chậm rãi. – Hồ ma ma bảo ta, em đòi ngồi bên trái, bảo em nói ta không sinh được con thì đừng giữ con người khác.

Gian lầu im phăng phắc. Ba trăm chiếc đèn lồng lay nhẹ trong gió.

Thái hậu Vĩnh Thọ cúi đầu, và Lạc Hỷ thấy vai bà run. Bà đang cười.

– Chị ơi, – bà nói, – hai bà già chúng ta, để hai bà già khác dắt mũi cả tháng trời.

Thái hậu Trường Lạc cũng cười. Bà bước đến chiếc sập, ngồi xuống phía ngoài, chỗ sát lò than, rồi vỗ vào chỗ phía trong.

– Em ngồi trong đi. Ngoài này gió, em yếu phổi.

– Chị là chính cung, chị phải ngồi trong.

– Chính cung thì được quyền bảo người khác ngồi đâu. – Thái hậu Trường Lạc nói. – Ngồi xuống. Hạt dẻ cháy bây giờ.

Hoàng thượng đến muộn một khắc, vì cố ý đi chậm như lời Hoàng hậu dặn trước. Ngài đứng ở chân cầu thang nhìn lên, thấy hai bà mẹ đang chụm đầu bên lò than, tranh nhau lật hạt dẻ, một bà bị bỏng ngón tay, bà kia cầm tay thổi. Ngài không bước lên ngay. Ngài đứng đó một lúc lâu, rồi mới lên, ngồi vào chỗ của mình, phía sau hai bà, thấp hơn nửa bậc, như đứa con đi xem đèn với mẹ.

Đến lúc đoán câu đố, cả cung đứng quanh hai chiếc đèn treo sát lan can. Không ai đoán ra, vì không ai biết chuyện hai mươi lăm năm trước. Cuối cùng chính Hoàng thượng đoán. Ngài bảo, hồi nhỏ đêm Nguyên tiêu nào ngài cũng ăn hạt dẻ, do hai người bóc. Ngài cứ tưởng mẹ nào cũng có hai người.

Sáng hôm sau, Hồ ma ma và Ung ma ma được cho về hưu cùng một ngày, mỗi người một trăm lạng bạc và một xe đưa về quê. Không ai bị đánh, không ai bị phạt. Hai vị Thái hậu chỉ bảo: hai bà ấy theo hầu ba mươi năm, sợ chủ mình thiệt thòi, nên mới thành ra thế. Có điều, từ nay cung Trường Lạc với cung Vĩnh Thọ có việc gì, hai bà tự sang nói với nhau.

Kim Thượng nghi gọi Lạc Hỷ lên, đưa cho nàng tấm sơ đồ yến Nguyên tiêu đã được Hoàng hậu cho trả về lưu ở cục.

– Con lưu vào sổ đi. – Bà nói. – Ghi thêm một dòng.

Lạc Hỷ cầm bút, nghĩ một lúc, rồi ghi bên dưới mục chỗ ngồi: "Hai vị Thái hậu cùng ngồi một sập, cùng nướng hạt dẻ. Không hợp lệ, đã ghi lại."

— Hết —