Người thợ ở Bình Thạnh

Chương 3: Người thợ ở Bình Thạnh

Bà Lam Thục tám mươi tám tuổi, sống với một cô giúp việc trong căn hộ tầng ba của một chung cư cũ bên Bình Thạnh. Cầu thang hẹp, tay vịn bóng lên vì tay người. Căn hộ nhỏ, sạch, có một cái bàn may đạp chân phủ khăn ren, như một bàn thờ.

– Bà nội em may áo dài từ năm mười sáu tuổi. – My nói khẽ khi hai người đứng ở cửa. – Hồi xưa bà có tiệm trên đường Tự Do. Năm chín mươi tư nhà em vỡ nợ, bà bán hết, bán luôn đồ đạc, mấy cái áo bà may cho mình. Từ hồi tay bà run, bà không cầm kim nữa. Em năn nỉ bà may cho em cái áo cưới, bà nói thợ bây giờ không ai biết cái tà đó, bà dạy cũng không ai làm được, thôi đừng mơ.

– Còn cái điều kiện lên báo?

My cười, buồn.

– Mẹ em. Mẹ em không ác đâu chị. Mẹ em nghĩ nếu có một nhà thiết kế trẻ nhận cái tà đó là của mình, thì nó sống tiếp được. Còn nếu nói nó của một bà già đã nghỉ nghề, thì nó chết theo bà. Mẹ em làm truyền thông, mẹ em tin vậy.

Bà Lam Thục ngồi trên ghế mây cạnh cửa sổ. Bà nhỏ, tóc bạc trắng búi thấp, mắc cái kính lão vào cổ bằng một sợi dây. Ngân Hạ quỳ xuống cạnh ghế, mở nắp hộp bánh thiếc, đặt nó lên đùi bà.

Bà cụ không nói gì. Bà lấy mảnh cổ áo ra trước, lật mặt trong, sờ bông sen bằng đầu ngón tay cái, chậm như người ta đếm hạt chuỗi. Rồi bà lục tìm, không cần nhìn số, lấy đúng mảnh thứ mười bảy.

– Cái này là áo của bà. – bà nói, giọng nhỏ mà rõ. – Bà may năm sáu mươi chín, mặc đi đám cưới con Hồng em gái bà. Năm chín mươi tư bà bán cho một bà đồ cũ ở chợ Tân Định, được ba chục nghìn. Bà tưởng nó rách nát lâu rồi.

– Con xin lỗi bà. – Ngân Hạ nói. – Con tháo nó ra. Con học lén của bà mười bốn năm nay.

Bà Lam Thục nhìn cô qua cặp kính lão. Rồi bà cười, lần đầu tiên, cái cười móm mém làm khuôn mặt nhăn nheo bỗng trẻ ra cả chục tuổi.

– Học lén. – bà nhắc lại. – Con biết bà học cái dải xéo này ở đâu không?

Ngân Hạ lắc đầu.

– Năm bà mười chín tuổi, bà mua một cái áo của ông thợ người Hoa ở Chợ Lớn, ổng may đẹp nhất Sài Gòn mà khó tánh nhất Sài Gòn, không dạy ai hết. Bà mua về, bà tháo ra. – bà gõ gõ ngón tay lên nắp hộp. – Y như con vậy. Ba đêm. Bà cũng đánh số từng miếng.

Căn phòng im. Cô giúp việc đứng ở cửa bếp, tay cầm cái khăn lau. Thoại My quay mặt ra cửa sổ.

– Vậy thì. – bà Lam Thục nói, đặt mảnh thứ mười bảy vào lòng bàn tay Ngân Hạ, gập ngón tay cô lại. – Nó không phải của bà. Mà cũng không phải của ổng. Nó là của đứa nào chịu ngồi tháo ba đêm.

Rồi bà hỏi một câu làm Ngân Hạ không đứng dậy nổi.

– Con tháo ra được. Mà con có may lại được không?

Mười một buổi chiều liền, Ngân Hạ mang cái hộp bánh thiếc qua Bình Thạnh. Cô ngồi bên cái bàn may đạp chân đã gỡ khăn ren, ráp lại hai mươi ba mảnh lụa tím hoa cà theo đúng tờ giấy kẻ ô cô vẽ năm 2012. Bà Lam Thục ngồi trên ghế mây cạnh đó, không cầm kim, chỉ nhìn, và thỉnh thoảng gõ cái quạt nan vào thành bàn.

– Mũi đó lỏng. Tháo ra.

– Dải xéo đặt lệch thêm nửa đốt tay nữa. Con người ta đi bước ngắn, áo phải xoay sớm.

– Cổ áo con ráp ngược rồi. Bông sen phải nằm bên trái, chỗ trái tim.

Ngân Hạ tháo ra, may lại, tháo ra, may lại. Có chiều cô về tới tiệm lúc chín giờ tối, ngón tay đỏ lên vì kim. Chị Bé Tư không cằn nhằn nữa. Con Nhung thì xin đi theo một buổi, ngồi bệt dưới sàn nhìn suốt bốn tiếng không chớp mắt.

Bà Phượng từ Hà Nội về, nghe chuyện, gọi cho Ngân Hạ một cuộc dài. Bà không giận như cô tưởng. Bà chỉ nói thẳng, như mọi lần: bà vẫn đặt áo cưới cho con My, nhưng chuyện lên bìa và chữ độc quyền thì thôi, tờ tạp chí không cần một câu chuyện về bà già ở Bình Thạnh. Tiền công áo bà trả bảy mươi triệu, không phải một trăm hai mươi.

– Chị làm ăn mà em. – bà Phượng nói. – Em hiểu cho chị.

– Em hiểu chị.

Bảy mươi triệu trả được hai tháng tiền nhà và lương thợ. Tháng còn lại, Ngân Hạ cho một cô bạn làm túi xách thuê nửa mặt tiền tiệm. Cái tủ kính trưng áo bị đẩy lùi vào trong một mét. Khách đi ngang không còn thấy rõ những vạt tà bay nữa.

Chiếc áo cưới của Thoại My màu trắng ngà, may xong vào tuần cuối tháng Mười Một. Bên trong mép gấu vạt trước có một dải vải xéo dài chưa tới một gang tay. Bên trong cổ, chỗ trái tim, có một bông sen nhỏ thêu chỉ trắng, do chính bà Lam Thục thêu, mất ba buổi chiều, tay run tới mức Ngân Hạ phải giữ khung thêu cho bà.

Ngày cưới, Ngân Hạ không vào tiệc. Cô đứng ở sảnh nhà hàng bên bờ sông Sài Gòn, chỉnh lại vạt áo cho My lần cuối trước khi cánh cửa mở. Bà Lam Thục ngồi xe lăn ở hàng ghế đầu, mặc một chiếc áo dài nhung đen cũ, cổ đeo cái kính lão bằng sợi dây. Cửa mở. Thoại My khoác tay cha bước vào, bước ngắn, đúng như bà cụ dặn. Tới bước thứ ba, hai vạt tà trắng ngà xoay lên một vòng nhẹ, như có gió riêng thổi trong lòng áo. Cả sảnh xôn xao. Ngân Hạ không nhìn cô dâu. Cô nhìn bà cụ. Bà Lam Thục không cười, không vỗ tay. Bà chỉ khẽ gật đầu một cái, như người thợ cả gật đầu với đứa học việc khi nó cắt xong một đường kéo, rồi quay sang nói gì đó với cô giúp việc. Sau này My kể lại, bà nói: dải xéo vẫn lệch thiếu nửa đốt.

Còn chiếc áo tím hoa cà, ráp lại đủ hai mươi ba mảnh, bà Lam Thục không giữ.

– Con đem về. – bà nói. – Bỏ lại vô cái hộp bánh của con.

– Bà ơi, áo của bà mà.

– Áo của bà thì bà mặc năm sáu mươi chín rồi. – bà gõ cái quạt nan vào tay cô. – Con đem về, để đó. Mai mốt có đứa nhỏ nào trong tiệm con chịu ngồi tháo ba đêm, thì con biết đưa cho đứa nào.

Tối hôm ấy về tiệm, Ngân Hạ trèo lên gác lửng, đặt chiếc áo tím vào cái hộp bánh thiếc nắp vẽ hoa hồng tróc sơn. Dưới nhà, con Nhung chưa về. Nó đang ngồi một mình bên bàn cắt, cầm cái kéo bấm chỉ, cúi sát vào một vạt áo cũ Ngân Hạ bỏ đi, và lặng lẽ tháo từng đường.

— Hết —