Tấm ảnh năm 1971

Chương 1: Tấm ảnh năm 1971

Năm 2012, ở cái sạp quần áo cũ dưới chân cầu Kiệu, Ngân Hạ trả tám mươi nghìn cho một chiếc áo dài màu tím hoa cà đã bạc, và bà bán hàng còn bảo cô dại.

– Áo đồ cũ, vải lụa mục rồi con ơi. Mặc vô là rách nách.

Cô không mua để mặc. Cô là sinh viên năm hai ngành thiết kế, nghèo, ở trọ trong con hẻm sau chợ Tân Định, và cô vừa thấy một điều lạ: khi bà bán hàng giũ chiếc áo ra cho cô xem, hai vạt tà không rơi thẳng xuống như mọi chiếc áo khác. Chúng xoay. Xoay nhẹ một vòng, như có gió riêng thổi trong lòng áo.

Đêm ấy cô tháo nó ra.

Mười bốn năm sau, Ngân Hạ ngồi trong tiệm áo dài của mình trên đường Trần Quang Khải, nhìn tấm ảnh một cô dâu vừa đặt xuống bàn, và cảm thấy lạnh dọc sống lưng như người ta đổ một ca nước giếng vào cổ áo.

Tấm ảnh in lại từ một tờ tạp chí cũ, đen trắng, mép mờ. Một người mẫu mặc áo dài đứng trên bậc thềm một tòa nhà cũ, quay nửa người lại, hai vạt tà xoay lên trong gió, đúng cái vòng xoay nhẹ ấy.

– Em muốn một chiếc như vầy. – cô dâu nói. – Không giống y chang, mà phải có cái tà bay như vầy. Em đi năm tiệm rồi, ai cũng nói làm được. Em mặc thử ba cái, không cái nào bay.

Cô dâu tên Thoại My, hai mươi bảy tuổi, nói giọng Sài Gòn nhẹ, mặc sơ mi trắng và quần tây như người vừa đi họp ra. Đi cùng cô là mẹ cô, bà Phượng, tóc nhuộm nâu, đeo kính râm cài trên đầu, ngồi ở ghế sofa nhỏ trong tiệm mà như ngồi trong phòng khách nhà mình.

– Ảnh này chụp năm bảy mốt. – bà Phượng nói. – Một buổi trình diễn áo dài trên đường Tự Do cũ, hồi đó. Người may là một bà thợ, giờ không ai biết tên nữa. Nhà chị có tờ báo đó từ đời ông ngoại.

Ngân Hạ cầm tấm ảnh lên. Cô biết tên bà thợ ấy không. Cô không biết. Mười bốn năm nay cô chưa bao giờ biết.

– Chị nói thẳng nghe em. – bà Phượng tiếp. – Chị trả một trăm hai mươi triệu, gồm áo cưới và hai áo cho đám hỏi. Chị chỉ có một điều kiện. Công ty nhà chị đang làm truyền thông cho một tạp chí phong cách sống. Đám cưới con My sẽ lên bìa số tháng Chạp. Chị muốn bài báo ghi đây là thiết kế riêng của em, nhà thiết kế trẻ, kỹ thuật độc quyền. Cái tà áo bay là của em. Em hiểu ý chị không?

Ngân Hạ hiểu. Cô hiểu rõ tới mức nghe được tiếng máy tính trong đầu mình tự bấm.

Tiệm nợ tiền nhà ba tháng, mỗi tháng hai mươi hai triệu. Chủ nhà là một ông già tốt bụng, nhưng con trai ông đã nhắn tin hai lần, lần sau lạnh hơn lần trước. Hai thợ phụ của cô, chị Bé Tư và con Nhung, đã nhận lương trễ mười ngày. Một trăm hai mươi triệu trả hết nợ, trả lương, còn đủ để cô sống qua mùa mưa. Còn cái bìa tạp chí số tháng Chạp thì cô không dám nghĩ tới, vì nghĩ tới là thèm.

Và cái tà áo bay ấy, thật ra, ai cũng tin là của cô. Ba năm nay khách tới tiệm Ngân Hạ là vì nó. Người ta gọi đó là tà áo có gió. Có một trang mạng thời trang viết về cô, gọi đó là chữ ký của Ngân Hạ. Cô chưa bao giờ cải chính.

Không phải cô nói dối. Chỉ là chưa ai hỏi cô học nó ở đâu.

Có một lần suýt có người hỏi. Năm ngoái, một cô phóng viên trẻ tới tiệm làm bài, đứng xem Ngân Hạ thử áo cho một cô dâu người Cần Thơ. Cô dâu bước ba bước trên sàn gạch bông, quay lại, và hai vạt tà xoay lên một vòng nhẹ như cánh quạt trần lúc vừa tắt điện. Cô phóng viên reo lên, rồi hỏi: chị nghĩ ra cái này từ đâu vậy chị? Đúng lúc ấy con Nhung làm rơi hộp kim gút, kim văng khắp sàn, cả tiệm cúi xuống nhặt. Nhặt xong thì cô phóng viên đã quên câu hỏi, chuyển sang hỏi chuyện màu năm nay. Ngân Hạ nhớ mình đã thở ra nhẹ nhõm, và nhớ cả cái nhẹ nhõm ấy có vị gì. Bài báo đăng ra có một câu: tà áo có gió, chữ ký riêng của Ngân Hạ. Cô cắt bài báo ra, nhưng không dán lên tường như các tiệm khác.

– Chị cho em suy nghĩ tới thứ Hai. – cô nói.

– Được. – bà Phượng đứng dậy, kéo kính râm xuống. – Nhưng em biết đó, có hai tiệm lớn ở trung tâm đang chờ chị gọi.

Hai mẹ con đi rồi, Ngân Hạ ngồi một mình trong tiệm tới tối. Chị Bé Tư về, con Nhung về. Đèn đường Trần Quang Khải bật lên, rọi qua tấm kính có in chữ tên tiệm thành một cái bóng ngược trên sàn gạch bông.

Cô leo lên cái gác lửng, lôi từ dưới gầm giường ra một cái hộp bánh quy bằng thiếc, nắp vẽ hình mấy bông hoa hồng đã tróc sơn.

Mười bốn năm cô chưa mở nó lần nào kể từ khi chuyển tiệm.

— Hết chương 1 —