Chén thứ chín

Chương 3: Chén thứ chín

Ba chén cuối đấu hương. Mỗi người tự pha theo cách của mình, không cần đánh bọt, giám khảo ngửi và nếm, cho điểm.

Chén thứ bảy, chén thứ tám, tôi chấm cho Trịnh Ký và Mục Hoài Sương bằng điểm nhau. Tôi không chấm khác được, vì hai chén trà là một.

Đến chén thứ chín, Mục Hoài Sương đứng dậy, chắp tay thưa với cả hội.

– Thưa các vị, cháu xin pha chén cuối cho riêng giám khảo. Cháu không xin điểm.

Hội xôn xao. Ông Trịnh Phùng Xuân đứng lên.

– Không có luật ấy.

– Cũng không có luật cấm. – Tôi nói. Đó là lần đầu tiên trong hai mươi năm tôi cãi lại ông Trịnh trước mặt mọi người. – Pha đi.

Cô gái không dùng chén men đen, không dùng chổi tre. Cô lấy từ túi áo ra một cái ấm đất nhỏ, đen bóng, sứt một bên vòi, và một nắm trà rời, không ép bánh, lá xoăn xanh xám. Cô đun nước bằng cái siêu đất của đình. Nước sôi lăn tăn như mắt cua thì cô nhấc xuống, để nguội một lúc, rồi rót.

Cô rót trà ra một cái chén sành mộc, đưa bằng hai tay cho tôi.

Tôi nếm. Tôi đặt chén xuống. Tôi nếm lần nữa.

Đó là ấm trà hai mươi mốt năm trước. Đúng nó. Không ép bánh, không nghiền bột, không đánh bọt, chỉ có lá và nước. Đầu lưỡi chát, cuống họng ngọt, rồi cả khoang miệng thơm một mùi như đá ướt sau mưa. Không có một chút mùi khói than nào của trà bánh sao kỹ. Thứ mà Trịnh Ký bán hai mươi năm nay dưới tên Thanh Viên chỉ là cái bóng của chén trà này, đã qua tay thợ sao, qua khuôn ép, qua cối nghiền, mất một nửa hồn.

– Cháu không có trà trang. – Mục Hoài Sương nói, đủ to cho cả hội nghe. – Cả bản cháu, ba mươi hộ, năm nào cũng hái trà bán cho một người lái buôn từ dưới xuôi lên, mỗi cân hai mươi đồng. Người lái buôn ấy mang trà về đâu, bán bao nhiêu, bản cháu không biết. Hai mươi đồng một cân, đủ đổi được một đấu muối và nửa tấm vải. Mùa trà, cả bản leo núi từ lúc chưa tan sương, đàn bà hái, đàn ông gùi, trẻ con nhặt lá rụng. Năm nào mưa đá, mất mùa, người lái buôn trả mười lăm đồng, bảo trà xấu. Năm ngoái, cháu theo đoàn lái xuống núi. Họ đưa trà về một cái kho ở chân núi phía Đông. Trên cửa kho có biển. Trịnh Ký.

Không ai nói gì. Ông Trịnh Phùng Xuân vẫn đứng.

– Mua trà của người ta thì có tội gì? – Ông nói, giọng đanh lại. – Ta trả tiền đủ.

– Không có tội gì cả. – Tôi nói. Tôi đứng dậy, chân run, phải chống tay vào bàn. – Mua trà thì không có tội. Nhưng hai mươi năm nay, ông bán trà ấy dưới tên vườn Thanh Viên nhà ông. Còn tôi, hai mươi năm nay, tôi chấm nó thắng dưới tên ấy, mà không hỏi lấy một câu.

Tôi quay lại phía hội.

– Chén thứ chín không có trong luật, nên không tính điểm. Tám chén trước, Trịnh Ký và Mục Hoài Sương ngang điểm nhau, vì đó là cùng một thứ trà. Lão tuyên bố: hội Vân Lĩnh năm nay, trà thắng là trà núi Ngưu Bối, người mang tới là Mục Hoài Sương. Trà ấy từ nay, trong hội này, gọi đúng tên của nó.

Ông Trịnh Phùng Xuân bỏ ra về ngay chiều hôm ấy. Các trà trang khác nhìn nhau, không ai lên tiếng phản đối. Người buôn trà nào ngồi ở đó cũng hiểu: hội Vân Lĩnh đã nói tên một ngọn núi, thì từ năm sau, mọi lái buôn từ dưới xuôi lên núi Ngưu Bối sẽ phải trả giá khác.

Trước khi rời đình, tôi bảo người hầu mang cái hộp gỗ đàn hương ra trả cho người nhà họ Trịnh còn đứng chờ ngoài cổng. Rồi tôi nghĩ lại, gọi người hầu quay vào. Tôi mở hộp, bóc lớp giấy đỏ, bẻ một góc bánh trà, ngửi. Mùi đá ẩm, mùi lá non, thoảng hăng vỏ quýt, lẫn bên dưới một lớp khói than dày. Tôi gói lại, đóng nắp, bảo người hầu mang đi. Hai mươi năm, tôi chưa bao giờ ngửi kỹ đến mức ấy một bánh trà người ta biếu mình.

Tối hôm ấy, tôi viết thư xin thôi làm giám khảo. Một người đã chấm sai mười bảy lần thì không nên chấm lần thứ mười tám.

Mục Hoài Sương ghé quán trọ của tôi trước khi về núi. Cô để lại cái ấm đất sứt vòi.

– Ấm của ông nội cháu. – Cô nói. – Ông bảo, nếu ông giám khảo nhận ra trà, thì cho ông ấy cái ấm. Nếu không nhận ra, thì mang về.

– Ta nhận ra muộn hai mươi năm.

– Ông cháu không dặn nhận ra sớm hay muộn. – Cô nói, rồi chào tôi, đi ra cổng, đôi dép cỏ khua lẹp xẹp trên nền đá.

Mùa xuân năm sau, tôi lên núi Ngưu Bối. Lần này tôi không lạc đường. Tôi ngồi trên một tảng đá giữa vườn trà mọc hoang, pha một ấm bằng cái ấm sứt vòi, uống chậm, và chép lại bài thơ cũ. Lần này, ở dòng đầu, tôi ghi đúng tên ngọn núi.

— Hết —