Ba chén đầu

Chương 1: Ba chén đầu

Cô gái đặt gói trà lên bàn giám khảo, và tôi ngửi thấy mùi núi trước khi kịp nhìn mặt cô.

Đó là mùi tôi đã quên. Không phải mùi hoa nhài người ta ướp vào trà để bán cho khách nhà giàu, cũng không phải mùi khói than của trà sao kỹ. Là mùi đá ẩm sau mưa, mùi lá non bị nắng sớm hong khô, thoảng một chút hăng như vỏ quýt. Tôi ngửi thấy nó lần cuối cách đây hai mươi mốt năm, trên một sườn núi mà giờ tôi không còn nhớ tên.

– Mục Hoài Sương, núi Ngưu Bối. – Cô gái nói. – Xin vào đấu trà.

Tôi là Tào Mặc Trai. Năm nay tôi sáu mươi tám tuổi, làm giám khảo hội đấu trà Vân Lĩnh đã hai mươi năm. Hội họp mỗi năm một lần vào đầu tháng ba, khi trà xuân đầu mùa vừa hái xong. Trà trang nào thắng hội thì cả năm ấy trà của họ bán gấp ba giá. Hai mươi năm qua, trà trang Trịnh Ký thắng mười bảy lần.

Năm nay có bảy trà trang vào đấu. Mục Hoài Sương là người thứ tám, không có trà trang nào cả. Cô mặc áo chàm vá vai, chân đi dép cỏ, gói trà bọc trong lá chuối khô buộc lạt tre. Mấy ông chủ trà trang ngồi hàng ghế bên kia khúc khích cười. Ông Trịnh Phùng Xuân, chủ Trịnh Ký, thì không cười. Ông ta nhìn gói lá chuối rất lâu.

Hội đấu trà họp ở sân đình trấn Vân Lĩnh, dưới một cái lán lợp lá cọ dựng tạm từ hôm trước. Ngoài rào, người xem đứng chật đến tận chợ. Có người bán bánh gai, người bán kẹo lạc, có ông lão thổi kèn lá dỗ trẻ con. Các trà trang dựng bảy cái bàn thấp xếp hình cánh cung, bàn nào cũng phủ vải điều, bày ấm chén men đen, siêu đồng, lò than hoa. Bàn của Trịnh Ký đứng giữa, rộng gấp rưỡi bàn khác, sau lưng có bốn người hầu áo xanh đứng chờ. Mục Hoài Sương không có bàn. Người hầu của đình phải khiêng tạm một cái chõng tre ra kê ở cuối cánh cung, cạnh chỗ đổ bã trà.

Luật hội Vân Lĩnh cho phép bất kỳ ai mang trà tới cũng được đấu. Tôi không có lý do gì để đuổi cô.

Đấu trà ở Vân Lĩnh có chín chén. Ba chén đầu đấu bọt. Trà bánh nghiền thành bột mịn, cho vào chén men đen, rót nước sôi từng chút một, dùng chổi tre đánh cho nổi bọt. Bọt phải trắng như tuyết, mịn như sữa, bám chặt lấy thành chén. Đến khi bọt tan, lộ ra vệt nước ở mép chén, thì gọi là cắn chén. Trà nhà nào cắn chén sau cùng thì thắng.

Chén thứ nhất, bọt của Trịnh Ký trắng nhất, bám lâu nhất, đúng như mọi năm. Bọt của Mục Hoài Sương trắng ngà, không trắng tinh, nhưng bám lâu thứ hai, hơn sáu trà trang còn lại.

Chén thứ hai, vẫn thế.

Chén thứ ba, tôi cúi xuống sát hai chén trà, chén của Trịnh Ký và chén của cô gái, đặt cạnh nhau. Tôi nhìn bọt. Tôi ngửi. Rồi tôi ngồi thẳng lên, nhìn sang ông Trịnh Phùng Xuân.

Mùi bọt hai chén giống nhau. Mùi đá ẩm, mùi lá non, thoảng hăng như vỏ quýt. Trà của Trịnh Ký, hai mươi năm nay vẫn bán dưới tên trà Thanh Viên, vườn trà riêng của nhà họ Trịnh ở chân núi phía Đông.

Hai mươi năm nay, mùi ấy tôi ngửi năm nào cũng thấy. Tôi chỉ chưa bao giờ ngửi thấy nó cạnh một chén trà khác cùng mùi.

— Hết chương 1 —