Lời của ông lang Hối: cái chén có vết sứt

Chương 3: Lời của ông lang Hối: cái chén có vết sứt

Tôi già rồi, mắt tôi chỉ còn thấy được cái bóng và cái màu. Hôm ấy tôi thấy nhiều màu hồng.

Không phải ở chén thuốc nhà tôi. Ở những chén thuốc người ta mang tới.

Con Dao bày bàn thử thuốc ở cửa hiệu từ giờ Tỵ. Đến giờ Mùi, người trong phủ đã xếp hàng ra tận đầu ngõ. Người mang câu kỷ, người mang táo đỏ, người mang hoài sơn, người mang cả nhân sâm mua để biếu bố mẹ vợ. Con Dao thử từng thứ. Câu kỷ thì ngâm chén trắng. Hoài sơn thì bẻ đôi, soi mặt cắt. Táo đỏ thì rửa nước xem có trôi màu. Nó nói với từng người một câu: thứ này là thật, thứ này là độn, thứ này thì con không dám chắc, bác mang đi hỏi thêm hiệu khác.

Tôi ngồi trên cái ghế cạnh bàn, nghe. Nghe tiếng người ta xì xào. Nghe mỗi lần có ai đó kêu lên: hồng rồi, lại hồng rồi. Và tôi nghe cái tên Tế Sinh Đường được nhắc đi nhắc lại, mỗi lúc một nhiều, cho tới khi người ta không nói Hối Xuân Đường nữa.

Đến giờ Thân, gần nửa số chén nước hồng là thuốc mua ở Tế Sinh Đường.

Rồi tôi nghe một giọng tôi biết. Giọng ồ ồ, nói chậm, của một người quen được người khác nhường lời. Hướng Mậu tự đến. Gã đứng ngay trước cái bàn gỗ, cao giọng cho cả hàng người nghe:

– Bà con đừng tin. Chén là chén nhà nó, nước là nước nhà nó. Bôi sẵn tí phẩm vào lòng chén thì thuốc nào chẳng hồng.

Đám đông xôn xao. Tôi nghe tiếng con Dao đặt cái gì xuống bàn, nhẹ nhàng.

– Ông Hướng nói phải, – nó bảo. – Vậy ông chọn đi. Chén nào ông thích thì ông cầm. Ông ra giếng đầu ngõ tự rửa, tự múc nước, tự đun ở bếp nhà bà bán xôi. Thuốc thì ông lấy ở ngăn tủ nhà ông, ông mang tới. Con không chạm tay vào.

Hướng Mậu không trả lời. Có người trong hàng nói to: ông làm đi chứ. Rồi người thứ hai. Rồi cả đầu ngõ cùng nói. Gã đứng thêm một lúc, rồi tôi nghe tiếng guốc gã đi xa dần, nhanh hơn lúc đến.

Không ai phải tố cáo ai. Người ta tự thấy. Thứ hàng Hướng Mậu đổi cho Cảnh để hại nhà tôi, gã cũng bán trong hiệu gã. Gã đã mua đứt rừng thuốc Vân Mộc Lĩnh, rồi lại mua thêm hàng độn của lái buôn cho đủ số, vì gã bán rẻ hơn mọi hiệu một phần năm. Bán rẻ một phần năm thì phải bớt ở đâu đó.

Chiều hôm ấy quan Ty Huệ dân phủ Hòa Lạc cho người tới niêm kho Tế Sinh Đường. Tôi không mời. Người ta tự đi báo.

Nhưng tôi cũng phải trả giá. Ba ngăn thuốc đổ đi, một phần ba vốn hàng của Hối Xuân Đường. Hai mươi bảy người mang thuốc đến đổi, con Dao đổi đủ, không hỏi lấy một câu. Cuối tháng ấy nhà tôi bán chiếc vòng bạc của mẹ con Dao để bù tiền hàng.

Và tôi mất Cảnh.

Không phải vì tôi đuổi. Ngày thứ ba sau vụ ấy, Cảnh dắt ba con la đến cửa, nói rằng anh ấy sẽ lên núi, xin làm thuê cho người bản, để học lại từ đầu những bãi thuốc mà ba mươi năm nay anh ấy tưởng đã thuộc. Anh ấy nói chừng nào anh ấy có hàng tự tay hái thì anh ấy mới xuống. Tôi bảo: tôi chờ. Anh ấy không trả lời, chỉ đưa tay nắm vai tôi một cái, cái nắm vai của ba mươi năm trước ở bờ suối lũ. Rồi anh ấy đi.

Tôi không biết anh ấy có xuống nữa không.

Mùa đông năm ấy, con Dao bắt đầu đứng quầy thay tôi. Nó bày cái bàn thử thuốc ở cửa hiệu mỗi sáng mồng một và rằm, ai mang gì đến cũng thử. Nó không lấy tiền, nhưng người thử xong thường ở lại mua một gói thuốc. Nó làm thêm một cái tủ nhỏ đặt cạnh quầy, ngăn nào cũng có hai nhúm thuốc nằm cạnh nhau, một thật, một độn, cho người ta nhìn mà nhớ. Tôi không biết nó học những thứ ấy ở đâu. Tôi đã thôi không hỏi.

Có một chuyện tôi biết mà con bé không biết là tôi biết. Con Dao của tôi từ nhỏ đã sợ nước nóng, rót trà cũng không dám cầm ấm. Từ sau trận ốm, nó cầm ấm nước sôi như cầm ấm của chính nó. Con gái tôi không đi đâu xa cả. Nó chỉ trở về với đôi mắt của một người khác. Đôi mắt mà tôi không còn.

Cuối năm, khi trời đã rét hẳn, có một người bản xuống phủ, mang theo một gói nhỏ bọc lá chuối, nói là của ông Cảnh gửi. Trong gói là một nắm câu kỷ tử, quả nhỏ, sẫm màu, nhăn nheo, đúng thứ câu kỷ phơi trên đá núi.

Con Dao lấy cái chén sứ trắng có vết sứt hình móng ngựa, rót nước ấm, thả câu kỷ vào. Rồi nó đặt cái chén vào tay tôi.

Tôi giơ chén lên ánh sáng. Tôi chỉ thấy một vầng mờ mờ, không biết là hồng hay vàng.

– Màu gì, con?

Con bé ngồi im một lúc. Tôi nghe tiếng nó thở.

– Trong, cha ạ, – nó nói. – Vàng như nắng chiều.

Tôi nâng chén lên môi, nhấp một ngụm, rồi để yên cái chén trong lòng bàn tay cho tới khi nước nguội hẳn.

— Hết —