Sáu giờ sáng ở Trà Cổ

Chương 3: Sáu giờ sáng ở Trà Cổ

Bà Nọi đứng giữa hai người. Nước đã lên tới bắp chân. Mặt trời nhô lên khỏi mặt biển, đỏ như hòn than, rọi một con đường vàng trên mặt nước chạy thẳng tới chân ba người.

Bà Nọi thò tay vào túi áo chàm. Bà lấy ra một cái chai thủy tinh nhỏ, cỡ ngón tay cái, nút bằng nút bấc. Trong chai có một ít cát trắng.

Mai Chi nhìn thấy cái chai và nhận ra. Cái chai đó để trên bàn thờ nhà bà ngoại, cạnh bát hương, từ khi cô còn bé. Cô chưa bao giờ hỏi nó là gì.

Bà Mừng nhìn thấy cái chai, và bà đưa tay lên bịt miệng.

Năm bà Mừng mười tuổi, có một cô giáo dưới xuôi lên dạy ở trường làng. Hè năm đó cô giáo về quê ở Hạ Long, lúc lên lại mang cho mỗi đứa học trò một chai cát biển nhỏ xíu. Bà Mừng cầm cái chai về nhà, chạy lên nhà sàn, khoe mẹ. Bà còn nhớ mình đã nói gì: "Mẹ ơi, cô bảo biển to hơn cả cánh đồng nhà mình, xanh hơn cả trời, nước thì mặn như muối. Lớn lên con đưa mẹ đi xem."

Rồi bà lớn lên. Lấy chồng. Đi làm kế toán ngoài phố. Nuôi con. Chồng mất. Con lên Hà Nội. Bà về hưu, về quê chăm mẹ. Bốn mươi lăm năm, bà quên mất cái chai. Quên mất câu nói.

Bà Nọi không quên.

– Mẹ giữ cái này. – Bà Nọi nói, giọng Tày, chậm, run. – Con Mừng hứa đưa mẹ đi xem. Con bận. Mẹ biết con bận. Mẹ không trách. Mẹ chờ.

Bà mở nút bấc, nghiêng cái chai. Mấy hạt cát trắng bốn mươi lăm năm rơi xuống mặt nước, tan vào sóng.

– Bây giờ mẹ trả. – Bà nói.

Rồi bà cúi xuống, bà Mừng và Mai Chi cùng đỡ, mỗi người một bên. Bà Nọi vốc một nắm cát ướt dưới chân, cho vào cái chai, cho đến khi đầy. Bà đậy nút bấc lại, chặt. Bà đặt cái chai vào lòng bàn tay con gái, gập những ngón tay của bà Mừng lại quanh nó.

– Cái này của con. – Bà nói. – Con Chi đưa mẹ đi xem biển. Con đưa mẹ xuống nước. Hai đứa cùng đưa. Thế là con giữ lời rồi.

Bà Mừng đứng giữa biển, nắm chặt cái chai trong tay, vai rung lên. Mai Chi đứng bên kia bà ngoại, một tay đỡ bà, tay kia đưa sang, chạm vào tay mẹ.

Không ai nói gì nữa. Ba người đàn bà đứng trong nước, nhìn mặt trời lên.

Bữa sáng, Mai Chi dẫn bà ngoại với mẹ vào một quán ăn sát bãi biển, gọi bánh cuốn chả mực và một đĩa ghẹ hấp. Bà Nọi chưa ăn ghẹ bao giờ. Bà cầm con ghẹ lên, lật qua lật lại, hỏi con này ở dưới nước có cắn người không. Mai Chi tách mai ghẹ, gỡ thịt, bỏ vào bát cho bà. Bà Nọi ăn một miếng, gật gù, nói ngọt như thịt gà đồi. Rồi bà gắp một miếng bỏ vào bát con gái.

– Con ăn đi. Con cõng mẹ ba tầng, con ăn nhiều vào.

Bà Mừng nhìn miếng thịt ghẹ trong bát mình. Năm mươi lăm tuổi, lần đầu tiên bà được mẹ gắp cho một miếng ăn mà mẹ chưa ăn bao giờ.

Chiều Chủ nhật.

Chuyến xe về khởi hành lúc mười giờ sáng. Bà Nọi ngủ suốt từ Móng Cái tới Tiên Yên, đầu gục vào vai bà Mừng. Lần này Mai Chi ngồi ghế giữa, bên kia bà ngoại. Tới đèo, bà Nọi tỉnh, tái mặt. Mai Chi lấy trong túi ra một miếng gừng tươi, đưa bà ngậm. Lấy chai dầu gió, xoa sau gáy. Đỡ trán, không vỗ lưng.

Bà Mừng nhìn con gái, không nói gì, nhưng bà kéo cái túi ni lông gấp sẵn trong túi áo mình ra, đưa cho nó.

Xe về tới đầu bản lúc chập tối. Mấy bà hàng xóm nghe tiếng xe đã đứng chờ ở chân cầu thang nhà sàn, người cầm đèn pin, người bế cháu. Bà Nọi không chịu để con gái cõng. Bà chống gậy, tự bước xuống xe, đứng giữa sân, và trước khi ai kịp hỏi câu gì, bà đã nói to bằng tiếng Tày:

– Mặn lắm. Nước biển mặn lắm. Mà đứng trong ấy không lạnh.

Mấy bà hàng xóm cười ồ, hỏi biển có to bằng hồ Thang Hen không. Bà Nọi lắc đầu, giơ cây gậy lên chỉ một vòng quanh cả dãy núi đá đang tím dần sau bản.

– To hơn. To hơn hết chỗ này.

Tối hôm đó, Mai Chi mở điện thoại. Cô có hai mươi bảy tấm ảnh và ba đoạn video chụp ở Trà Cổ. Tấm đẹp nhất là bà ngoại đứng giữa hai mẹ con trong nước, ánh mặt trời đỏ sau lưng. Cô ngồi nhìn tấm ảnh rất lâu.

Cô không đăng.

Cô gửi riêng cho mẹ, kèm một dòng tin nhắn: "Tháng sau con về. Mẹ dạy con đo huyết áp cho bà."

Bà Mừng đọc tin nhắn trong bếp, đặt điện thoại xuống, rồi đi lên nhà sàn. Trên bàn thờ, cạnh bát hương, chỗ cái chai thủy tinh vẫn đứng bốn mươi lăm năm, bây giờ có một cái chai khác, đầy cát ướt đã khô lại, màu ngà.

Bà Nọi ngồi bên bếp lửa, hơ tay, nhìn con gái.

– Mẹ hỏi con cái này. – Bà Nọi nói. – Cái nước ấy, đi mãi có hết không?

Bà Mừng ngồi xuống cạnh mẹ.

– Con không biết mẹ ạ. Lần sau mình đi xa hơn một chút xem.

— Hết —