Lời xin ở đám hỏi

Chương 1: Lời xin ở đám hỏi

Má Bảy Huỳnh đặt mâm trầu cau xuống, chưa mời ai ngồi, đã nói:

– Thưa anh chị bên đàng trai. Tui có một điều xin, nói trước cho rõ, kẻo mai mốt phiền lòng nhau.

Đó là đám hỏi của Bích Phụng, con gái lớn của má, trong căn nhà ba gian giữa vườn sầu riêng ở Cái Mơn. Bên ngoài nắng tháng Ba trắng sân, mấy cây sầu riêng trổ bông lủng lẳng như những chùm đèn lồng nhỏ. Bên nhà trai bay từ Hải Phòng vào, đi xe từ Sài Gòn xuống, năm người: ông Phạm Văn Dụ, vợ ông, chú rể Khuyến, và hai người bà con. Họ ngồi thẳng lưng trên bộ ghế gỗ, mồ hôi ướt lưng áo vest.

– Chồng tui mất sáu năm rồi. – Má Bảy nói tiếp. – Nhà tui họ Lâm. Cái vườn này ông cố của con Phụng trồng, ông nội nó ghép, ba nó giữ. Ba đời. Tui có hai đứa con gái. Con Phụng lấy chồng ngoài Bắc, con Út lấy chồng bên Úc. Họ Lâm tới đây là hết. Trước khi ổng mất, ổng nắm tay tui, dặn đừng để cái vườn mất họ. Nên tui xin anh chị một điều: đứa con đầu của hai đứa nhỏ, trai hay gái, cho nó mang họ Lâm. Mấy đứa sau họ Phạm hết, tui không dám xin.

Phòng khách im phắc. Chỉ có tiếng quạt trần quay vù vù.

Ông Dụ nhìn sang vợ, nhìn sang con trai. Khuyến cúi đầu, vì anh đã biết trước. Bích Phụng đã kể cho anh từ năm thứ hai yêu nhau, và anh đã nói được, chuyện đó anh không ngại.

Ông Dụ hắng giọng. Ông năm mươi chín tuổi, làm chủ nhiệm một hợp tác xã vải ở Thanh Hà hai mươi năm, nói chuyện quen ở hội trường.

– Thưa bà thông gia. Chuyện này… để các cháu cưới xong, có con rồi, hai nhà sẽ bàn. Hôm nay là ngày vui.

Má Bảy gật đầu, mời trầu. Cả hai bên cùng thở ra. Đám hỏi tiếp tục với mâm cỗ có cá tai tượng chiên xù, gỏi ngó sen, lẩu mắm, và mấy dĩa sầu riêng Ri6 bổ sẵn mà bên nhà trai nhìn với vẻ e dè.

Trên chuyến xe về Sài Gòn chiều hôm đó, ông Dụ nói với vợ, không biết Khuyến ngồi ghế sau còn thức.

– Đồng ý cho xong chuyện. Có cháu rồi thì ai còn nhớ. Cháu đích tôn họ Phạm, làm gì có chuyện mang họ ngoại.

Khuyến thức. Anh nhìn ra cửa sổ, nhìn mấy cái cầu bắc qua những con sông rộng mênh mông mà anh chưa thuộc tên, và anh không nói gì.

Hai năm sau, Bích Phụng có bầu.

Hai vợ chồng sống ở Sài Gòn, Khuyến làm kỹ sư ở một công ty cảng, Bích Phụng làm giáo viên tiếng Anh. Họ ra phường hỏi chuyện đăng ký khai sinh từ khi con mới bốn tháng trong bụng. Cô cán bộ tư pháp mở Bộ luật Dân sự trên máy tính, chỉ cho họ coi: họ của con theo họ cha hoặc họ mẹ, theo thỏa thuận của cha mẹ. Hai người cùng ký tờ khai là được.

– Vậy là xong rồi. – Bích Phụng nói, trên đường về.

– Xong với luật. – Khuyến nói. – Chưa xong với bố anh.

Tối đó Khuyến gọi về Thanh Hà. Anh nói với bố, giọng chậm, từng câu như đã tập trước: con với Phụng đã quyết, đứa đầu mang họ Lâm như lời hứa ở đám hỏi.

Bên kia im rất lâu. Rồi ông Dụ nói, giọng không lớn, nhưng Khuyến nghe như tiếng loa hội trường.

– Lời hứa ở đám hỏi là lời cho êm chuyện. Anh là con trưởng họ Phạm chi bảy, đứa đầu của anh là đích tôn. Anh để nó mang họ ngoại thì anh đừng về cái nhà này nữa.

Ông cúp máy.

Đêm đó Bích Phụng không ngủ. Cô ngồi trên ban công căn hộ thuê ở tầng chín, nhìn xuống con đường còn đông xe lúc nửa đêm. Khuyến mang ra cho vợ một ly sữa ấm, ngồi xuống cạnh.

– Anh ơi. – Cô nói. – Hay mình thôi. Em gọi về nói với má. Má thương em, má chịu. Đứa đầu họ Phạm, đứa sau họ Lâm cũng được. Hoặc không đứa nào cũng được. Em không muốn anh mất bố.

Khuyến im một lúc.

– Hồi đám hỏi, bố anh ngồi ghế giữa, gật đầu trước mặt mẹ em, trước bàn thờ bố em. – Anh nói. – Anh ngồi bên cạnh. Anh cũng gật. Giờ nhà anh rút lại, thì cái gật đầu của nhà anh là cái gì hả em? Mẹ em sẽ nghĩ người Bắc nói một đằng làm một nẻo. Con mình lớn lên, nó hỏi sao bà ngoại buồn, anh nói sao?

– Nhưng mà bố…

– Bố anh giận thì bố anh giận. Anh là con, anh chịu. – Khuyến cầm ly sữa đặt vào tay vợ. – Nhưng chuyện này là chuyện của vợ chồng mình, luật cũng nói vậy. Anh không đổi.

Bích Phụng uống ngụm sữa, rồi tựa đầu vào vai chồng. Dưới đường, một chiếc xe rác chạy qua, tiếng còi kêu tít tít.

Ba tháng sau đó, ông Dụ không gọi một cuộc nào. Mẹ Khuyến gọi lén, khóc. Bố đi họp hợp tác xã, về ngồi uống chè một mình tới khuya. Bố không nhắc tên anh trong bữa cơm. Bố nói với họ hàng là thằng Khuyến bận.

Rồi khi Bích Phụng bầu tới tháng thứ tám, mẹ Khuyến gọi, giọng hớt hải.

– Khuyến ơi. Bố mày đặt vé vào Sài Gòn rồi. Đi với bà nội. Bố mày mang theo một cây vải con, bọc bầu đất, cột dây, bảo mang vào trồng cho cháu đích tôn, để nó nhớ gốc.

— Hết chương 1 —