Bước ba: bấm vô cái nút xanh

Chương 3: Bước ba: bấm vô cái nút xanh

Tối thứ Sáu trời mưa. Mưa cuối mùa ở xứ dừa không lớn, chỉ rả rích trên mái tôn, nước nhỏ giọt từ tàu dừa xuống cái lu sành ngoài hiên kêu tong tong. Con Nhãn được phép thức khuya vì mai không đi học. Nó ngồi kế bên ông, ôm cái gối.

Chín giờ năm mươi lăm. Ông Hai đã cầm cây bút chì quấn giẻ, tay kia cầm cái điện thoại. Ông kéo xuống. Thấy lá cờ trắng chữ thập xanh. Ông dừng.

Rồi ông ngồi đó.

Trong xưởng chỉ có tiếng con thạch sùng chắt lưỡi trên cây xà. Màn hình điện thoại tự tối đi vì để lâu không chạm, ông chạm lại cho nó sáng. Lần thứ hai nó tối, con Nhãn với tay qua, định bấm giùm ông, thì ông giữ tay nó lại. Không mạnh. Chỉ giữ.

– Để ông.

Ông chạm vô cái tên có lá cờ. Màn hình hiện ra hai cái nút, một xanh một đỏ. Ông chạm vô cái nút xanh có hình máy quay.

Tiếng tút kéo dài. Một. Hai. Ba. Ông Hai ngồi thẳng lưng như hồi trẻ ngồi chờ người ta tới nghiệm thu ghe. Bốn. Năm.

Màn hình nhảy. Một khuôn mặt hiện ra, gần quá, chỉ thấy cái mũi với một bên mắt. Rồi cái mặt lùi ra. Thằng Vượng. Tóc nó dài hơn, má nó gầy đi, nó mặc cái áo khoác dày màu xám, sau lưng nó là một bức tường kính, ngoài tường kính trời tối thui dù bên đó mới năm giờ chiều. Nó nhìn vô điện thoại một hồi lâu mà không nói được gì.

– Má ơi. – Thằng Vượng nói, không biết nói với ai. – Ông hả?

Ông Hai mở miệng. Câu ông tập mười mấy đêm, câu được bảy điểm, nằm ngay đầu lưỡi. Nhưng cái ông nghe thấy tự miệng mình nói ra lại là:

– Bên đó tối dữ vậy mày?

Thằng Vượng bật cười, tiếng cười nghe rè rè qua cái loa điện thoại cũ.

– Dạ, mùa này bên đây bốn giờ chiều là tối rồi ông. Lạnh lắm, ngoài đường âm hai độ.

– Âm là sao?

– Là lạnh hơn cái tủ đá nhà mình á ông.

Ông Hai nhìn thằng cháu trong cái khung hình nhỏ bằng bàn tay. Nó ốm. Hồi ở nhà, nó phụ ông khiêng ván, hai bắp tay căng tròn, giờ cái cổ áo khoác rộng thùng thình. Con Nhãn ngồi kế bên huých vô hông ông một cái. Ông hiểu.

– Mày… ăn cơm chưa?

Đầu bên kia im một lúc. Thằng Vượng cúi mặt xuống, đưa tay lên dụi mắt, rồi ngẩng lên, cười.

– Dạ chưa. Con mới ở xưởng ra. Ông chờ con chút, con cho ông coi cái này.

Hình ảnh chao đảo. Ông Hai thấy trần nhà cao vút, đèn trắng, những thanh thép, rồi thấy gỗ. Một cái bàn dài, trên đó có một khung xương gỗ nhỏ, dài chừng hai thước, hình dáng ông nhìn là nhận ra liền: lườn ghe. Lườn ghe tam bản miền Tây, mũi nhọn, hông bầu.

– Ông thấy hông? – Giọng thằng Vượng hăm hở. – Học kỳ này tụi con có môn kết cấu tàu truyền thống, mỗi nhóm phải làm mô hình một kiểu ghe ở nước mình. Bạn con người Na Uy làm thuyền Viking, bạn người Nhật làm thuyền gỗ của Nhật. Con làm ghe nhà mình.

Ông Hai cúi sát vô màn hình. Cái mắt kém của ông nheo lại.

– Đưa lại gần. Chỗ sườn đó.

Thằng Vượng đưa camera sát vô. Ông Hai thấy những cái mộng nối sườn vô lườn. Mộng đuôi cá. Khoét đúng góc, đúng độ xiên. Đúng kiểu của ông.

– Mày đo bằng cái gì?

Thằng Vượng không trả lời. Nó thò tay vô túi áo khoác, lấy ra một vật, đưa lên trước camera.

Cây thước xếp. Sáu khúc gỗ đã lên nước bóng như sừng, chốt đinh đồng. Thằng Vượng mở nó ra, lật mặt sau, đưa sát vô ống kính. Những vạch dao. Vạch ngắn một lóng tay. Vạch dài một gang. Vạch có chấm.

– Thầy con hỏi mấy cái vạch này là gì. – Thằng Vượng nói, giọng nhỏ lại. – Con nói là của ông con khắc. Thầy hỏi theo hệ đo nào. Con nói hệ đo của ông con. Thầy cười, nói vậy hỏi ông con đi. Mà con… con không dám gọi ông.

Ông Hai ngồi im.

Con Nhãn nhìn ông, rồi nó lặng lẽ đứng dậy, đi ra cửa xưởng, đứng nhìn mưa. Nó chín tuổi, nhưng nó biết lúc nào thì phải đi ra.

– Hôm con đi, – thằng Vượng nói tiếp, – con lấy cây thước vì con sợ. Con sợ qua đây người ta dạy toàn máy móc, con quên mất ông làm sao. Con nghĩ có cây thước thì mỗi lần cầm lên, con nhớ ông đo cái mộng này sâu ba lóng tay, cái sườn này cách nhau hai gang. Con định gửi về trả ông liền. Mà ông không nghe điện thoại, con không biết gửi kèm câu gì.

Ngoài hiên, nước từ tàu dừa vẫn nhỏ xuống lu sành, tong, tong.

Ông Hai Ghe đặt cây bút chì quấn giẻ xuống tấm ván. Ông đưa ngón tay cái thật của ông, cái ngón chai cứng như vỏ hến, lên màn hình. Lần này ông chạm rất nhẹ, giống như rờ coi miếng ván khô chưa. Màn hình nhận. Hình ảnh thằng Vượng phóng to lên, cây thước chiếm gần hết khung.

– Cái vạch có chấm, – ông nói, – là độ sâu mộng đuôi cá cho gỗ sao. Gỗ dầu thì bớt nửa lóng, vì gỗ dầu mềm hơn, khoét sâu quá nó yếu chân. Mày nói với thầy mày vậy.

Thằng Vượng lật đật kiếm cây bút, ghi lên lòng bàn tay.

– Dạ. Còn cái vạch dài bên khúc thứ tư?

– Đó là khoảng cách hai cây sườn ở khúc giữa ghe. Ở mũi với ở lái thì khít lại. Mày muốn biết khít lại bao nhiêu thì mày đưa cái mô hình đó lại gần đây, tao chỉ.

Hai ông cháu nói chuyện tới gần mười một giờ đêm bên Bến Dừa. Chuyện mộng, chuyện sườn, chuyện cái lỗ thoát nước dưới đáy ghe. Không ai nhắc ngày ra sân bay. Không ai nói xin lỗi. Có một lúc thằng Vượng đi lấy ổ bánh mì ra cắn, ông Hai la nó ăn bánh mì khô không vậy sao no, nó nói bên đây bánh mì đen chua chua ông ơi, ông nói chua thì ăn làm chi, nó cười.

Con Nhãn ngủ gục ở cửa xưởng lúc nào không biết. Khi thằng Bảy đi tìm con, nó thấy con gái nó nằm co trên đống bao bố, còn ba nó ngồi giữa xưởng dưới bóng đèn vàng, cúi sát vô cái điện thoại, giọng đều đều như hồi dạy thợ:

– Không, không phải vậy. Cái bào phải đẩy xuôi thớ. Mày nhìn cái vân gỗ coi, nó chạy về phía nào…

Thằng Bảy đứng ngoài mưa một lúc lâu. Rồi nó bế con Nhãn vô nhà, không làm ồn.

Sáng hôm sau, cả xóm Bến Dừa nghe tiếng cưa từ xưởng ông Hai Ghe từ sớm. Nhưng người nào đi ngang cũng thấy một chuyện lạ: trên cái cột xưởng, chỗ có hai vạch bút chì cách nhau một gang, ông đã đóng thêm một cây đinh nhỏ. Trên cây đinh treo một cái điện thoại cũ bể một góc màn hình, xoay về phía cái lườn ghe đang đóng dở.

Thứ Sáu tuần sau, mười giờ tối, cái điện thoại đó reo trước. Ông Hai đang dở tay khoét mộng, ông không chùi tay, ông đưa nguyên ngón cái dính mạt cưa lên chạm.

– Ông ơi, – giọng thằng Vượng, – thầy con hỏi cái lỗ thoát nước ông nói bữa trước, phải trổ cách mũi bao nhiêu?

Ông Hai nheo mắt, nhìn cây cột, nhìn cái lườn ghe, rồi ông giơ hai bàn tay ra trước camera, xòe ra, đếm.

– Bảy gang. Tay tao. Tay mày thì mày đo lại.

— Hết —