Bước một: không được bấm mạnh

Chương 1: Bước một: không được bấm mạnh

– Ông bấm nhẹ thôi, ông bấm như đóng đinh vậy là nó chạy qua cái khác hết trơn.

Con Nhãn nói câu đó lần thứ tư trong buổi tối, và lần này nó không cười nữa. Nó ngồi chồm hổm trên tấm ván be ghe còn thơm mùi dầu chai, hai khuỷu tay chống đầu gối, nhìn ông nội nó như cô giáo nhìn đứa học trò lì nhất lớp.

Ông Hai Ghe rút ngón tay cái về. Ngón tay đó sáu chục năm cầm đục, cầm búa, móng dày như vỏ hến, đầu ngón chai một cục tròn. Nó đè lên mặt kính cái điện thoại là cả cái màn hình nhảy loạn lên, hết hình mặt trời tới hình cái loa, rồi tự nhiên phát ra một bài cải lương của ai không biết.

– Tắt, tắt cái đó đi. – Ông xua tay. – Ba mày mà nghe là ổng biết liền.

Con Nhãn giành lại cái điện thoại, quẹt hai cái, tiếng hát tắt. Ngoài kia, gió từ sông Cổ Chiên thổi vô làm mấy tàu dừa trên mái xưởng xào xạc. Đèn trong xưởng chỉ bật một bóng, treo trên cây xà, ánh vàng rọi xuống cái lườn ghe đang đóng dở nằm giữa nền đất như bộ xương một con cá lớn.

Đó là tháng Mười Một. Thằng Vượng đi được sáu tháng.

Cả xóm Bến Dừa đều biết chuyện ngày nó đi. Xe đậu ngoài lộ, bà con lối xóm ra đứng coi, chỉ có ông Hai Ghe là không ra. Ông ở trong xưởng, cưa một tấm ván sao, tiếng cưa kêu rè rè át cả tiếng người ta chào nhau. Thằng Vượng vô tận cửa xưởng, đứng đó mặc áo sơ mi trắng mới mua, kêu ông ơi hai lần. Ông không ngó lên. Lần thứ ba nó không kêu nữa, nó cúi đầu lạy một cái rồi đi ra.

Tối hôm đó, ở quán cà phê đầu xóm, có người hỏi ông sao không đưa cháu ra sân bay. Ông nói một câu mà tới giờ cả xóm còn nhắc:

– Nó muốn đi làm kỹ sư bên Tây thì cho nó đi. Tao không gọi nó, nó cũng đừng gọi tao.

Ông nói xong thì ông giữ lời. Chủ nhật nào thằng Bảy, con trai ông, cũng gọi video cho thằng Vượng, ngồi ngoài hiên, mở loa lớn. Có lần thằng Bảy cầm điện thoại đi thẳng vô xưởng, chìa ra trước mặt ông. Ông quay lưng, cầm cây bào bào một miếng ván đã láng từ hồi chiều.

Vậy mà bây giờ ông đang ngồi đây, chín giờ tối, cửa xưởng cài then, học bấm điện thoại với đứa cháu gái chín tuổi.

Chuyện bắt đầu từ cây thước.

Ông Hai có một cây thước xếp bằng gỗ, loại thước gấp sáu khúc, mỗi khúc hai tấc, chốt bằng đinh đồng. Thước đó là của ông thầy đóng ghe ở Mỏ Cày cho ông hồi ông mười sáu tuổi. Mặt sau mỗi khúc, ông tự khắc thêm những vạch riêng bằng mũi dao: vạch ngắn là một lóng tay, vạch dài là một gang, vạch có chấm là độ sâu của cái mộng đuôi cá nối sườn ghe vô lườn. Mấy cái vạch đó không có trong sách nào.

Hai tuần trước, ông tìm cây thước để đo lại cái sườn số bảy. Hộp đồ nghề không có. Kệ không có. Ông lục tới gầm bàn, đứng giữa xưởng mà mồ hôi ướt lưng áo. Con Nhãn đi học về, thấy ông vậy, mới nói:

– Ông kiếm cây thước gỗ hả? Anh Vượng lấy đi rồi. Bữa ảnh soạn đồ, con thấy ảnh bỏ vô cái ba lô.

Ông Hai đứng lặng một hồi. Rồi ông đi ra hiên, ngồi xuống cái ghế đẩu, nhìn ra con lạch tới tối.

Nằm trên bộ ván đêm đó, cái ông nghĩ hoài không phải là thằng cháu lấy đồ không xin. Cái ông nghĩ hoài là: nó lấy cây thước qua bên đó làm gì? Bên đó người ta đóng tàu sắt bằng máy, đo bằng tia sáng đỏ, nó ôm cây thước gỗ của ông già nhà quê qua để làm gì?

Câu hỏi đó cứ ngồi trong ngực ông. Mà muốn hỏi thì phải gọi. Mà ông đã nói trước cả xóm là không gọi.

Sáng hôm sau, ông kêu con Nhãn ra sau xưởng, nói nhỏ như hai ông cháu đang bàn chuyện ăn trộm:

– Mày chỉ ông cái điện thoại. Mà không được nói với ba má mày. Nói là ông không cho ăn chè bà Tư nữa.

Con Nhãn chín tuổi, nhưng nó biết mặc cả.

– Mỗi buổi học là một ly chè bà Tư. Ly lớn.

Ông Hai gật đầu. Hai ông cháu móc ngoéo bằng ngón tay út, ngón út của ông to gấp ba ngón út của nó.

Cái điện thoại là đồ cũ của con Thơm, vợ thằng Bảy, xài rồi bỏ trong ngăn kéo vì bể một góc màn hình. Con Nhãn sạc pin, cài sẵn cái ứng dụng gọi video, thêm số thằng Vượng vô. Việc của ông chỉ là bấm đúng ba chỗ. Ba chỗ. Vậy mà bốn buổi tối rồi, ông chưa qua nổi chỗ thứ nhất.

– Ông coi nè. – Con Nhãn đưa ngón tay nhỏ xíu của nó chạm vô màn hình, nhẹ như con chuồn chuồn đậu. – Chạm thôi. Không có nhấn. Giống như ông rờ coi miếng ván khô chưa đó.

Ông Hai nhìn ngón tay cháu. Rồi ông nhìn ngón tay mình. Rồi ông làm một chuyện mà con Nhãn không ngờ: ông đứng dậy, đi lại cái bàn đồ nghề, lấy cây bút chì thợ mộc, cái loại bút dẹt ông vẫn dùng để kẻ mực lên ván. Ông chạm cái đầu tẩy cao su ở đuôi bút vô màn hình.

Màn hình không nhúc nhích.

– Cái đó không được đâu ông. – Con Nhãn nói. – Phải là da người.

Ông Hai cầm cây bút chì, nhìn nó một hồi lâu, như nhìn một tấm ván bị cong. Rồi ông quấn quanh đầu bút một miếng giẻ ướt.

Ông chạm. Cái biểu tượng màu xanh mở ra.

Con Nhãn há miệng. Ông Hai không nói gì, chỉ hừ một tiếng trong mũi, nhưng khóe miệng ông giật giật.

Đêm đó ông qua được bước một.

— Hết chương 1 —