Năm phần trăm

Chương 1: Năm phần trăm

Mi cầm cây thép đó lên. Ừ, cây phi mười sáu đó. Đừng nhìn, cầm. Nặng không? Mi chưa biết nặng là bao nhiêu thì cầm cho quen tay đi đã.

Ngồi xuống đây. Bê tông còn chờ xe, chừng bốn mươi phút nữa mới tới. Tao kể chuyện cho mi nghe, chuyện cái cân treo ở góc lán kia. Mi vào làm với tao được ba hôm, hôm mô cũng thấy tao cân thép trước khi buộc, mi tưởng tao lẩm cẩm phải không.

Mười một năm trước, tao bốn mươi hai tuổi. Tao làm thầu xây nhà dân ở cái phố huyện này đã mười bốn năm, có tám thợ, mỗi năm làm chừng sáu bảy cái nhà. Vật liệu thì tao lấy ở cửa hàng chị Lài, cái cửa hàng nhỏ cạnh chợ, mi đi ngang chắc thấy rồi, cái biển tôn sơn xanh đã tróc.

Chị Lài bán vật liệu từ hồi tao còn là thằng phụ hồ. Chồng chị mất sớm, chị một mình nuôi hai đứa con, bán xi măng, cát, thép, gạch. Chị nói ít, ghi sổ nợ bằng bút bi xanh, ai nợ bao lâu cũng được, miễn đừng trốn. Hồi tao mới ra làm thầu riêng, không có vốn, chị cho tao nợ ba chục triệu tiền thép suốt bốn tháng, không lấy một đồng lãi.

Rồi năm đó, ngã tư đầu phố mở một cửa hàng mới. Đại lý vật liệu Đại Phát của ông Bằng, người ở dưới tỉnh lên. Cửa hàng to gấp năm lần cửa hàng chị Lài, có xe cẩu, có kho bãi, có biển hiệu đèn led nhấp nháy cả đêm. Ông Bằng làm khai trương to, có đội lân, có phát phiếu giảm giá.

Và ông bán thép rẻ hơn chị Lài năm phần trăm.

Mi đừng cười. Năm phần trăm với mi là ít. Với thằng thầu nhỏ như tao hồi đó, một cái nhà ba tầng dùng chừng mười tấn thép, năm phần trăm là gần chục triệu. Chục triệu là lãi của tao gần một tháng.

Ông Bằng đến tận công trình tìm tao. Ông nói chuyện ngọt, đưa danh thiếp, mời đi nhậu. Ông bảo thép bên ông lấy tận nhà máy, bỏ qua cấp trung gian nên rẻ. Ông bảo chị Lài bán cửa hàng nhỏ, vốn ít, nhập hàng mấy đầu mối nên đắt.

Tao nghe xuôi tai.

Mà không phải mình tao. Mấy ông thầu trong huyện, ông Toản, ông Hiếu, thằng Phong ở xã bên, tháng đó kéo nhau sang Đại Phát hết. Ngồi quán bia hơi đầu cầu, ai cũng khen ông Bằng biết làm ăn, giao hàng tận chân công trình, có xe cẩu bốc lên tận sàn, không như cửa hàng chị Lài phải thuê xe công nông chở từng chuyến. Có ông còn nói đùa: thời buổi ni mà còn ghi sổ nợ bằng bút bi thì sớm muộn cũng đóng cửa.

Tao cười theo. Mi nhớ đó, tao cũng cười theo.

Tao đi nói với chị Lài. Tao nhớ hôm đó trời mưa phùn tháng Hai, chị đang ngồi trong cửa hàng ghi sổ, cái bếp than tổ ong đặt dưới chân cho ấm. Tao nói: chị Lài, em lấy hàng chị mười một năm rồi, nhưng bên kia rẻ hơn năm phần trăm, chị bớt cho em được không.

Chị Lài ngẩng lên, nhìn tao một lúc.

– Bớt năm phần trăm thì chị lỗ. – Chị nói. – Thép chị nhập đúng loại, đúng ly. Chị không bớt được.

– Thì em sang bên kia lấy vậy.

– Ừ. – Chị nói, rồi cúi xuống ghi sổ tiếp. – Chú có nợ chị mười hai triệu từ cái nhà ông Tuyến, chú thư thả trả.

Tao về. Tao thấy hơi áy náy, nhưng làm ăn mà, ai chẳng chọn chỗ rẻ.

Cái nhà đầu tiên tao lấy thép bên ông Bằng là nhà thầy Khiêm, thầy dạy toán trường cấp ba của huyện. Nhà ba tầng, trên mảnh đất bố mẹ thầy để lại, đối diện cái ao làng. Thầy dành dụm hai mươi năm đi dạy, cộng tiền vợ thầy bán hàng ăn sáng, mới đủ tiền xây. Thầy giao hết cho tao, không biết gì về xây dựng, chỉ dặn một câu: em làm cho anh chắc, để anh ở tới già.

Tao làm móng băng, cốt thép phi mười sáu, đúng thiết kế. Tao buộc thép mất sáu ngày. Hôm thứ sáu, buộc xong, cốp pha xong, gọi xe bê tông tươi hẹn sáng hôm sau đổ.

Chiều hôm đó, chị Lài đi ngang công trình.

— Hết chương 1 —