Ngọn đèn phao

Chương 3: Ngọn đèn phao

Ông Sính về, rồi một tuần sau, ông xuống lại, lần này có thêm hai người nữa, đều mặc thường phục. Họ thuê nhà ông Bổng, cái nhà sát mép sạt lở mà nhà ông Bổng đã bỏ sang nhà con, nói là thuê làm kho chứa phân bón. Họ ngồi trên gác hai cái nhà ấy suốt ba đêm, cửa sổ hé một khe, ống nhòm đặt trên bậu, máy quay đặt trên chân.

Tôi thì vẫn chống đò, vẫn thả sào mỗi sáng. Ông Sính dặn tôi đừng làm gì khác thường. Tôi không làm gì khác thường. Chỉ có tối nào tôi cũng ra bến ngồi hút thuốc lào, nhìn ngọn đèn phao, như mọi tối, và mỗi khi nó chuyển sang thẳng chập với cây đa, tôi nhắn cho ông Sính một chữ mà thằng Đức dạy tôi bấm: đa.

Đêm thứ nhất, mười một giờ bốn mươi, tôi nhắn: đa.

Đêm thứ hai, mười một giờ năm mươi lăm: đa.

Đêm thứ ba, mười hai giờ mười: đa.

Đêm ấy có một lúc, chiếc ca nô không đèn chạy xuôi xuống gần bến làng tôi, gần tới mức tôi nghe được cả tiếng người trên ấy nói chuyện, giọng tỉnh dưới, cười đùa. Tôi ngồi im trên bậc đất, điếu thuốc lào đã tắt trong tay, không dám châm lại. Chiếc ca nô vòng một vòng trước bến, rọi đèn pin lướt qua mấy chiếc đò buộc dưới gốc tre, qua cả chỗ tôi ngồi. Ánh đèn dừng trên mặt tôi chừng một nhịp thở. Rồi có ai đó nói: bà già lái đò, đêm nào chả ngồi đây. Đèn tắt. Ca nô quay ngược lên.

Tôi ngồi thêm một lúc lâu mới dám đứng dậy. Hai đầu gối tôi run, không phải vì lạnh.

Mấy người trên gác nhà ông Bổng quay được hết. Một chiếc ca nô nhỏ không đèn chạy tới từng cái phao, mấy người đàn ông cúi xuống kéo dây, cẩu cục bê tông lên khỏi đáy, rồi kéo phao đi xuôi dòng. Bốn cái phao, mất bốn mươi phút. Rồi một chiếc tàu hút lớn, sơn đen, không số hiệu, không đèn, từ một nhánh sông phụ phía bên kia chạy ra, nằm vào giữa khoanh phao mới. Tiếng máy của nó to, đều, kéo dài, không hụt hơi lần nào. Một chiếc sà lan áp vào mạn nó. Cát vàng chảy ồ ồ.

Ba chiếc tàu có máy định vị của ông Thường đêm ấy nằm im ở chỗ cũ, tắt máy, đèn sáng, đúng như số liệu gửi về.

Đêm thứ ba, lúc hai giờ sáng, khi chiếc tàu đen đang hút được nửa sà lan, ba chiếc ca nô của cảnh sát đường thủy và cảnh sát môi trường từ hai đầu sông lao tới, đèn pha rọi sáng cả một khúc sông. Tôi ngồi ở bến, nhìn. Tôi chưa từng thấy con sông này sáng như vậy ban đêm. Mặt nước loang loáng như dát bạc, soi rõ cả từng cụm bèo trôi. Tiếng máy hút tắt ngấm. Tiếng người gọi nhau í ới. Một người nhảy xuống sông, bơi được mấy sải thì bị vớt lên. Sau đó thì im.

Sáng ra, bốn cái phao cam vẫn còn nằm ở chỗ chúng bị kéo xuống, thẳng chập với cây đa đầu đình. Không ai kịp kéo về chỗ cũ.

Người ta đo đạc, khảo sát, lập biên bản. Hố sâu nhất người ta đo được nằm ngay trước bến làng tôi, sâu hơn đáy sông cũ chừng năm mét. Chiếc tàu đen được đăng ký dưới tên một người làm thuê, nhưng tiền dầu, tiền công, tiền cát đều đi qua tài khoản của một công ty mà ông Thường là người đứng sau. Ông Thường bị khởi tố. Mỏ cát bị đình chỉ. Mấy chiếc phao cam được kéo lên bờ, chất đống ở bãi đất ủy ban xã, nằm đó cả năm, bạc màu dần.

Ông Sính ghé bến tôi lần cuối trước khi hồ sơ chuyển đi. Ông mang biếu tôi một túi chè Phú Thọ, tôi không nhận, ông cứ để lại trên mạn đò.

– Bác ơi, – ông nói. – Cái thư thằng cháu bác viết, bác có biết vì sao tôi đọc tới lần thứ ba không?

– Vì nó viết dài quá chứ gì.

– Không phải. – Ông cười. – Lần thứ nhất tôi nghĩ bà cụ nào đó nhìn nhầm. Lần thứ hai tôi nghĩ bà cụ nào đó không ưa mỏ cát. Lần thứ ba tôi đọc tới chỗ cháu bác vẽ cái cây sào có mười hai cái ngấn, ghi từng ngày nó chạm ngấn nào. Không ai bịa ra được một cái cây sào như vậy.

Năm ấy nhà nước làm kè cho đoạn bờ sạt. Nhà ông Bổng được hỗ trợ dời vào trong làng. Đáy sông thì chưa lấp lại được. Người ta bảo phải mấy mùa lũ, phù sa mới bồi dần lên, có khi mười năm, có khi lâu hơn.

Tôi vẫn chống đò. Sáng nào cũng vậy, chuyến đầu tiên, tôi thả sào ở ba chỗ, giữa sông, gần bờ bên này, gần bờ bên kia. Ở giữa sông, trước bến làng tôi, cây sào vẫn chạm đáy ở ngấn thứ mười hai.

Mùa lũ năm sau, ngấn mười một.

Tôi nhẩm trong đầu, như ông nhà tôi ngày trước. Mười một. Rồi tôi rút sào lên, nước chảy ròng ròng theo những cái ngấn đen bóng, đẩy đò sang bờ bên kia, nơi có mấy đứa trẻ con đeo cặp đang đứng chờ đi học.

— Hết —