Vườn kiểng Sa Đéc

Chương 2: Vườn kiểng Sa Đéc

Chuyến xe khách giường nằm đi Sa Đéc chạy suốt một đêm. Ông Ân không nằm được. Ông ngồi dựa lưng vào vách xe, nhìn ra cửa kính, nơi những ngọn đèn đường lướt qua như những con đom đóm bị kéo dài. Thằng Tũn ngủ gục bên cạnh, tay còn nắm chặt cái điện thoại.

Ông nhớ một buổi sáng tháng Mười, mười mấy năm trước. Bà Liên dắt chiếc xe đạp ra bến ghe cào ven đầm Thị Nại từ lúc trời còn tối. Ông chở bà ngồi sau, bà ôm cái bao tải gai trong lòng. Ghe cào về bến lúc rạng đông, người ta đổ cá tôm ra rổ, còn vỏ sò điệp vụn thì xúc thành đống bỏ bên mép bãi. Bà Liên xin. Mấy bà bán cá cười, bảo bà già rồi còn đi lượm rác của biển. Bà cười theo, cúi xuống nhặt từng vốc, lựa những mảnh hồng hồng, có sọc nan quạt, bỏ những mảnh đen.

– Lựa chi kỹ rứa bà? – Ông hỏi.

– Mảnh hồng là mảnh mới, còn vôi. Mảnh đen là nằm dưới bùn lâu rồi, hết vôi.

Về nhà, bà trải vỏ điệp ra nong phơi ba nắng, rồi ngồi dưới hiên giã. Tiếng chày đá lách cách cả buổi chiều. Năm nào cũng vậy, tới khi bà không còn sức nhấc cái chày lên nữa. Năm cuối cùng, bà ngồi trên ghế, chỉ tay cho ông giã, nói mạnh quá, nhẹ chút, đừng giã nhuyễn, để mảnh cỡ hột đậu xanh cho nó tan từ từ.

Ông đã giã y như vậy suốt sáu năm sau ngày bà mất. Mảnh cỡ hột đậu xanh.

Xe dừng ở một trạm nghỉ trên quốc lộ lúc hai giờ sáng. Ông Ân xuống xe, đứng hút một điếu thuốc dưới mái tôn. Người đàn bà đi cùng chuyến cũng xuống, đứng cách ông mấy bước, cầm ly sữa đậu nành nóng. Bà tên Lã Hoài Chi, giám định viên tư pháp đã về hưu ở Huế, từng mấy năm làm giám định thực vật trước khi chuyển sang chữ viết, tài liệu. Bà đang ở Quy Nhơn dự đám cưới đứa cháu thì cơ quan điều tra gọi, có quyết định trưng cầu, và bà lên luôn chuyến xe đêm với ông cháu ông. Suốt từ chiều, bà chưa hỏi ông câu nào về cây mai.

– Ông Ân, – bà nói, – vỏ điệp ông giã cỡ chừng mô?

Ông giơ ngón tay út lên, chỉ vào cái móng.

– Cỡ hột đậu xanh, cô. Bà nhà tui dặn.

Bà Chi gật đầu, không hỏi thêm, uống hết ly sữa rồi lên xe.

Vườn kiểng của ông Lâm Hữu Nghĩa nằm sát con rạch, rộng gần hai mẫu, giàn hoa giấy, hàng cúc mâm xôi đã vàng rực chờ Tết. Ông Nghĩa năm mươi tư tuổi, người dong dỏng, mặc áo thun có cổ, nói chuyện lịch sự, mời trà từng người trước khi để ai kịp hỏi.

Đoàn tới vườn hôm hai mươi tư tháng Chạp: hai cán bộ công an tỉnh phối hợp với công an địa phương, ông Ân, thằng Tũn, và bà Chi trong bộ bà ba màu lá chuối non, đeo cái túi vải bố màu cháo lòng.

Ông Nghĩa không né. Ông dẫn cả đoàn tới chỗ cây mai, giờ đã được trồng sang một cái chậu xi măng giả đá, đất phủ lớp xơ dừa mới tinh.

– Cây này tôi mua ở Quảng Ngãi từ sáu năm trước, của một nhà vườn đã bỏ nghề. – Ông nói. – Có ảnh hết, các anh coi.

Ông mở điện thoại. Ảnh chụp năm 2020, cây mai nằm nghiêng trong một chậu sành, cái u hình đầu rùa ở khúc quẹo thân. Ảnh 2022, cây đã chuyển sang vườn này, sau lưng là đúng giàn hoa giấy ấy. Ảnh nào cũng có ngày giờ lưu trong máy. Cán bộ công an chụp lại từng tấm.

– Cây mai già ở miền Trung nhiều lắm. – Ông Nghĩa nói với ông Ân, giọng như an ủi. – Dáng ngọa đầu rùa cũng có dăm bảy cây. Tôi hiểu bác mất cây thì xót, nhưng cây này tôi chăm sáu năm, tôi biết nó như biết con tôi.

Ông Ân không trả lời. Ông đứng sát gốc cây, đưa bàn tay đầy đồi mồi sờ lên cái đầu rùa. Thằng Tũn đứng sau lưng ông, mắt đỏ hoe.

– Ông Nghĩa tuốt lá cây ni bữa mô? – Bà Chi hỏi, như hỏi chuyện thời tiết.

– Hai hôm trước, ngày hai mươi hai. Miền Tây mình nắng nóng, tuốt trễ hơn ngoài Trung, cây vẫn kịp. Hôm đó có mấy người khách tới coi cây, đứng nhìn tôi tuốt. Tôi tuốt bằng tay, nghề mà.

Bà Chi gật đầu. Bà cúi xuống thật sát một cành, móc trong túi ra một cái kính lúp đeo mắt, áp vô. Bà nhìn rất lâu một chỗ trên cành, chỗ ngay dưới một cái mắt nụ, nơi trước kia là cuống lá. Rồi bà nhìn sang một cành khác, rồi một cành khác nữa.

– Ông Nghĩa cho tui xin một nhúm đất dưới gốc được không? Đất sâu, sát rễ.

Ông Nghĩa hơi khựng lại, nhưng gật:

– Được chứ. Đất tôi trộn ở vườn, phù sa với xơ dừa, ai muốn lấy bao nhiêu cũng được.

Bà Chi đeo găng, lấy một cái bay nhỏ, gạt lớp xơ dừa ra, đào xuống sát chân gốc, chỗ bầu rễ cũ. Bà đào chậm, như đào khoai. Rồi bà dừng lại, bóp nhẹ một cục đất trong lòng bàn tay, thổi phù đi lớp đất mặt, đưa lên ánh nắng.

Thằng Tũn nhìn theo, và nó nghe ông nội nó thở hắt ra một tiếng nhỏ.

Bà Chi đổ cục đất vào một túi niêm phong, ghi số, mời cán bộ công an và ông Nghĩa ký.

– Tui cần hai ngày. – Bà nói. – Mà để công bằng, tui xin lấy luôn đất ở mấy chậu mai khác trong vườn ông Nghĩa, để đối chứng. Rồi ra ngoài làng mai An Nhơn, tui cũng lấy đất ở nhà ông Ân, nhà hàng xóm.

Ông Nghĩa bật cười:

– Bà cứ lấy. Đất là đất. Ở đâu mà không có sỏi.

Chiều hôm ấy, trên chiếc ghế nhựa ở quán nước đầu rạch, bà Chi ngồi với ông Ân. Ông hỏi bà, giọng dè dặt:

– Cô thấy chi chưa, cô?

– Tui thấy ông Nghĩa là người nói chuyện có duyên. – Bà Chi nói, rót cho ông ly trà đá. – Mà cây mai thì không có duyên như ông. Cây mai nói thật quá.

— Hết chương 2 —