Đêm mười ba tháng Chạp

Chương 1: Đêm mười ba tháng Chạp

Bốn giờ sáng, ông Ba Ân cầm cây đèn pin đi ra sân như mọi ngày, và cái chậu sành lớn nhất vườn đã trống không.

Ông đứng đó rất lâu. Đèn pin trong tay ông run, quầng sáng vàng vọt run theo, chạy qua cái hố đất đen ngòm giữa lòng chậu, chạy qua mấy đoạn rễ con bị chặt đứt còn rỉ nhựa, chạy qua vệt bánh xe rùa in trên nền sân gạch còn ướt sương. Ngoài hàng rào dâm bụt, một con chó nhà ai sủa hai tiếng rồi thôi.

Cây mai ấy, người làng gọi là Ông Ngọa, vì thân nó nằm nghiêng gần sát mặt chậu như một ông già ngả lưng ngủ trưa, rồi mới vươn ngọn lên. Nó đã ở nhà ông từ thời cha ông. Ông Ân bảy mươi chín tuổi, và trong trí nhớ của ông, chưa có cái Tết nào mà Ông Ngọa không nở ở góc sân này.

– Tũn ơi! – Ông gọi, giọng khàn đặc. – Tũn ơi, dậy, dậy coi!

Thằng cháu nội mười lăm tuổi chạy ra, chân đất, tóc rối. Nó nhìn cái chậu, rồi nhìn ông nội, rồi chạy vào lấy điện thoại gọi cho ba nó đang chạy xe tải ngoài Bắc.

Đến bảy giờ sáng, công an đã tới lập biên bản. Đến trưa, cả làng mai kéo tới, người đứng chật ngõ. Trong làng mai, mất trộm cây không phải chuyện lạ, nhưng mất một cây cả trăm năm tuổi, đã từng có người trả tám trăm triệu mà ông không bán, thì cả làng phải ra coi.

– Tụi nó biết nghề. – Ông Tám Sửu nhà bên ngồi xổm cạnh chậu, chỉ vào mấy vết chặt. – Coi đây, chặt rễ cái gọn bân, chừa bầu đất to cỡ cái nia. Không phải tay mơ. Có xe chờ sẵn ngoài đường bê tông, chở đi đâu thì trời biết.

Ông Ân không nghe. Ông ngồi trên bậc thềm, nhìn trân trân cái chậu. Hôm qua, ngày mười hai tháng Chạp, ông còn ngồi đúng chỗ đó suốt từ sáng đến chiều để tuốt lá cho Ông Ngọa.

Cả làng mai tuốt lá vào khoảng rằm tháng Chạp, để hoa nở đúng Tết. Ông Ân tuốt sớm hơn ba ngày, vì Ông Ngọa già, nhựa đi chậm, nụ nhú cũng chậm hơn cây trẻ. Năm nào ông cũng thế. Và ông không tuốt bằng tay như người ta. Tay ông run từ mấy năm nay, giật lá thì sợ tróc cả mắt nụ, nên ông dùng cây kéo cắt chỉ nhỏ của vợ, cắt từng chiếc lá sát cuống, chừa lại một mẩu cuống bằng hột tấm. Cả buổi, hơn hai nghìn chiếc lá.

Thằng Tũn hồi chiều còn ngồi bên phụ ông, hỏi ông sao không tuốt cho nhanh. Ông bảo:

– Bà nội bây dặn. Cây già thì phải cắt cho nhẹ tay.

Bà Liên, vợ ông, mất đã sáu năm. Ngày còn sống, mỗi năm vào tháng Mười, bà là người ra đầm Thị Nại mua của mấy ghe cào một bao vỏ sò điệp, đem về phơi khô, giã nhỏ trong cối đá, trộn với đất sỏi đỏ, phân bánh dầu, tro trấu, để thay đất cho Ông Ngọa. Bà nói đất sỏi ở đây nghèo, cây già cần vôi. Bà mất rồi, ông vẫn làm y như vậy. Cái cối đá còn đặt dưới hiên, trong lòng cối còn dính mấy mảnh vỏ điệp màu hồng nhạt có gờ sọc như nan quạt. Tháng Mười vừa rồi, ông với thằng Tũn đã thay một lớp đất mới cho cây, trộn đủ một thúng vỏ điệp.

Ông Ân kể chuyện đó cho cậu công an trẻ ghi. Cậu ghi lại, chép cả chi tiết cây kéo, chi tiết vỏ điệp, dù không biết để làm gì. Ông nói như người lẩn thẩn, kể lể từng thứ một, vì ngoài việc kể ra, ông không biết làm gì khác.

Mười ngày trôi qua. Ngày hai mươi hai tháng Chạp, khi cả làng mai đã bắt đầu chất cây lên xe tải đưa vào Nam bán Tết, thằng Tũn chạy ào vào nhà, mặt đỏ gay, chìa cái điện thoại cho ông nội.

– Nội coi, nội coi cái này!

Trên màn hình là ảnh một cây mai bày trong một vườn kiểng, nền là mấy giàn hoa giấy đỏ rực. Thân cây nằm nghiêng, sát mặt chậu, rồi vươn ngọn lên. Ở khúc quẹo đầu tiên của thân có một cái u gỗ tròn, chìa ra như cái đầu con rùa ngóc lên.

– Vườn kiểng ở Sa Đéc, nội ơi. Người ta rao một tỷ hai.

Ông Ân cầm điện thoại lên, đưa ra xa tận cánh tay để nhìn cho rõ. Cái đầu rùa ấy, hồi nhỏ ông vẫn cưỡi lên nó mà đòi cha ông cõng.

— Hết chương 1 —