Con hổ vải

Chương 1: Con hổ vải

Đoan phi ném con hổ vải xuống chân tôi, và nó lăn hai vòng trên nền gạch hoa trước khi nằm ngửa ra, bốn chân chổng lên trời như con vật chết thật.

– Thái y xem cho kỹ. – Bà nói. – Con ta ôm nó ngủ ba đêm, ba đêm mặt con ta sưng như quả bưởi.

Tôi năm mươi tám tuổi, làm thái y hai mươi sáu năm, đã từng bị ném vào chân đủ thứ: chén thuốc, gối, có lần là một chiếc hài thêu. Con hổ vải là thứ nhẹ nhất. Tôi cúi xuống nhặt nó lên, phủi bụi, đặt lên chiếc khay sơn đen người hầu bưng tới, rồi mới xin vào xem bệnh.

Hoàng tử thứ ba năm nay vừa tròn năm tuổi, nằm trên chiếc giường lớn kê giữa buồng trong. Đó là một chiếc giường đẹp: gỗ gụ, chân quỳ, bốn cột chạm rồng mây, toàn thân sơn son thếp vàng, đỏ đến mức trong buồng tối mà vẫn như có lửa. Thằng bé nằm giữa mấy lớp chăn gấm, hai má phồng lên đỏ tía, mi mắt sưng mọng chỉ còn hé một đường chỉ. Trên cổ, trên hai cổ tay, sau gáy, đâu đâu cũng nổi lên những vệt mẩn như người ta lấy roi mây quất. Nó gãi. Hai cung nữ phải giữ tay nó lại, và nó khóc, cái tiếng khóc khản đặc của đứa trẻ đã khóc ba ngày.

Tôi bắt mạch. Mạch phù, sác, nhưng không loạn. Lưỡi đỏ, rêu mỏng. Không sốt cao. Không nôn. Bụng mềm. Đứa trẻ này không bị trúng thứ gì từ miệng vào. Thứ hại nó đi từ ngoài da.

– Thế nào? – Đoan phi hỏi. Bà đứng ở cửa buồng, không vào hẳn, như người sợ lại gần thì sẽ khóc.

– Bẩm nương nương, là chứng phong chẩn, độc ở bì phu. Mạch còn vững. Không nguy đến tính mệnh.

– Ta không hỏi tính mệnh. Ta hỏi vì đâu.

Tôi nhìn con hổ vải trên khay. Nó được khâu bằng vải lụa vàng, vằn vẽ bằng chỉ đen, hai mắt là hai hạt cườm xanh, râu bằng lông đuôi ngựa. Đường kim đều, nhưng không phải tay thợ cung Thượng phục. Một người đàn bà đã ngồi khâu nó nhiều đêm.

– Kính tần tặng con ta hôm sinh nhật. – Đoan phi nói, như đọc được tôi đang nghĩ gì. – Năm ngày trước. Hôm sau con ta bắt đầu ngứa. Cả lục cung đều biết năm ngoái nàng ta mất đứa con trai lên ba. Cả lục cung đều biết nàng ta nhìn con ta bằng con mắt gì.

Tôi không đáp. Người già trong cung học được một điều: trước một người mẹ đang sợ, câu gì cũng là câu sai.

– Ba ngày. – Đoan phi nói. – Hoàng thượng đi tuần ở kênh đào phía Bắc, ba ngày nữa về. Trong ba ngày, Thái y viện phải chữa cho con ta và phải viết cho ta một tờ bẩm, rằng con hổ này có độc. Ta sẽ tự dâng lên Hoàng thượng.

Tôi quỳ xuống nhận lệnh. Lúc đứng dậy, đầu gối tôi kêu một tiếng khô khốc, và một cung nữ đứng gần giường đưa tay ra đỡ tôi.

Bàn tay ấy quấn vải trắng đến tận cổ tay.

Tôi để ý vì nó. Cung nữ hầu phi tần không được quấn tay, trừ khi tay có vết. Con bé chừng mười bốn, mười lăm tuổi, gầy, cúi gằm. Nó thấy tôi nhìn thì rụt tay về giấu sau lưng.

– Mày tên gì?

– Bẩm, con là Sáo.

– Tay làm sao?

– Bẩm, không sao ạ. – Nó lí nhí. – Con lau giường cho điện hạ, nước lạnh quá, nứt tay.

Tôi gật đầu, không hỏi nữa. Trước khi ra khỏi buồng, tôi đưa tay chạm vào cột giường chạm rồng. Lớp sơn son dưới ngón tay tôi mịn, bóng như mặt nước. Và hơi dính.

Về Thái y viện, tôi đi thẳng ra sân sau, nơi có cây khế tôi trồng hai mươi năm trước. Các thái y trẻ vẫn cười tôi vì nó: thái y viện trồng cam thảo, đương quy, bạc hà, chỉ có lão Cẩn trồng một cây khế chua, quả rụng đầy sân, ruồi bâu cả mùa hè. Tôi chưa bao giờ giải thích cho họ vì sao. Ông nội tôi là thợ sơn ở làng Bình Vọng, trên một khúc sông có hàng trăm gốc cây sơn. Mùa cạo sơn, cả làng có mùi chua của nhựa sơn ứa ra từ vết dao. Và ở làng ấy, sân nhà nào cũng có một cây khế.

Tôi hái một vốc lá khế, bỏ vào túi áo. Rồi tôi ngồi xuống bậc thềm, tính xem mình đang ở trong cái bẫy nào.

Hoàng tử bị sơn ăn. Tôi biết chắc như thế ngay từ lúc chạm vào cột giường. Sơn ta chưa ngấu thì vẫn còn độc, người lạ sơn chạm vào là nổi mẩn, ngứa, sưng mặt, nặng thì phù cả mắt. Thợ sơn lâu năm thì quen, người thường thì không, trẻ con thì càng không. Chữa không khó: tránh xa đồ sơn, tắm nước lá khế đun sôi để nguội, vài thang thuốc thanh nhiệt. Bảy ngày là khỏi.

Cái khó là chiếc giường ấy.

Ở cung Đoan phi, ai cũng biết chiếc giường sơn son thếp vàng là quà sinh nhật Hoàng thượng ban cho hoàng tử, đặt Nội vụ phủ làm gấp. Nói chiếc giường ấy hại hoàng tử, tức là nói ơn vua hại con vua.

Còn nếu tôi không nói, thì Đoan phi sẽ dâng tờ bẩm, Kính tần sẽ bị kết tội trù ếm hoàng tự. Một phi tần mất con năm ngoái, năm nay mang tội hại con người khác. Không cần ai giết bà ấy, chừng ấy đã đủ.

Tôi nhai một chiếc lá khế. Nó chua đến chảy nước mắt.

— Hết chương 1 —