Bàn tay con Sáo

Chương 2: Bàn tay con Sáo

Đêm thứ nhất, tôi xin Đoan phi cho hoàng tử nằm ở gian thiên phòng, trên một chiếc chiếu cói trải xuống sàn gỗ.

– Chiếu cói? – Bà nhìn tôi như nhìn người điên. – Con ta là hoàng tử.

– Bẩm, chứng phong chẩn kỵ hơi ấm. – Tôi nói. Đó không hẳn là nói dối. – Chăn gấm, đệm bông giữ nhiệt, da càng ngứa. Nằm sàn gỗ, chiếu cói, cho hơi đất lên, thì nhiệt độc tản ra.

Bà nhìn đứa con đang gãi đến rướm máu sau tai, rồi gật đầu.

Tôi bảo người đun một nồi lá khế lớn. Lá khế tôi mang từ Thái y viện sang, cả một thúng. Đoan phi hỏi đó là vị thuốc gì, tôi bảo là bí phương của Thái y viện, bà không hỏi nữa. Nước lá khế để nguội, lau cho hoàng tử từ đầu đến chân. Lau đến lần thứ hai thì nó thôi khóc. Lau đến lần thứ ba thì nó ngủ, lần đầu tiên sau ba đêm.

Con hổ vải tôi xin mang về Thái y viện để "khám nghiệm". Đoan phi cho mang đi ngay, như vứt được một thứ bẩn.

Đêm thứ hai, hoàng tử đỡ sưng mắt. Tôi ngồi canh ở gian ngoài, và con Sáo bưng nước vào cho tôi rửa tay. Lần này nó không giấu tay được nữa: vải quấn đã tuột, lộ ra hai bàn tay đỏ ửng, nổi mụn nước li ti, có chỗ đã vỡ.

– Lau giường cho điện hạ, ngày mấy lần?

– Bẩm, sáng một lần, tối một lần. Nương nương dặn giường ngự ban phải bóng như gương.

– Lau bằng gì?

– Bằng khăn khô, rồi khăn tẩm dầu trẩu cho bóng.

– Ngoài mày ra, ai còn lau giường?

– Bẩm, chỉ con thôi.

– Tay mày ngứa từ hôm nào?

Nó nghĩ một lúc, đếm trên những đầu ngón tay sưng đỏ.

– Từ hôm giường được khiêng vào. Năm ngày rồi ạ.

Tôi lấy chậu nước lá khế còn ấm, bảo nó ngâm tay vào. Nó ngâm, mắt mở to vì dễ chịu. Rồi nó khóc, không ra tiếng, nước mắt rơi tõm vào chậu.

– Con không dám nói. – Nó thì thào. – Con mà nói tay con ngứa vì giường, người ta bảo con nói xấu ơn vua.

Đứa trẻ mười bốn tuổi ấy đã biết điều mà tôi mất hai mươi sáu năm mới học được.

Chiều hôm ấy, không ai sai, tôi mang con hổ vải sang cung Kính tần.

Cung của bà ở cuối dãy Tây, sân hẹp, cây ngọc lan trước thềm đã rụng gần hết lá. Người hầu chỉ có hai. Tin con hổ có độc đã chạy khắp lục cung từ sáng, nhanh hơn cả ngựa trạm, và tôi thấy điều đó trên mặt những cung nữ đi ngang qua cửa: không ai dừng lại.

Kính tần tiếp tôi ở gian ngoài. Bà không hỏi tôi đến để làm gì. Câu đầu tiên bà hỏi là hoàng tử đã đỡ chưa.

– Bẩm, đêm qua điện hạ ngủ được.

Bà gật đầu, thở ra một hơi dài như vừa đặt xuống một gánh nặng. Rồi bà nhìn con hổ trên tay tôi.

– Thái y cứ đốt nó đi. – Bà nói. – Nếu đốt nó mà Đoan phi yên lòng thì cứ đốt. Ta khâu được con khác. Ta chỉ xin một điều, đừng để vì nó mà người ta phạt mấy đứa hầu bên ta. Chúng nó không biết gì.

Tôi không đốt. Tôi bảo bà con hổ phải giữ làm vật chứng, và tôi để ý bà đưa ngón tay chạm khẽ vào một bên mắt cườm xanh của nó, chạm rồi rụt ngay về, như chạm vào nồi nước sôi.

Lúc tôi ra về, bà tiễn đến bậc thềm, và hỏi một câu mà tôi nhớ mãi:

– Thái y, trẻ con ngứa thì có được bế không? Hay bế vào lại càng ngứa?

Tôi bảo được, bế được, miễn đừng cho nó gãi. Bà gật đầu, như người ghi nhớ một điều sẽ không bao giờ được dùng đến.

Sáng ngày thứ ba, tôi đi tìm người đã làm chiếc giường.

Xưởng sơn của Nội vụ phủ nằm sát góc thành Tây Bắc, thơm mùi nhựa thông và hắc mùi dầu trẩu. Ông trùm thợ sơn tên là Phó Mười, sáu mươi tuổi, hai bàn tay đen bóng đến tận khuỷu như đeo găng sơn. Ông nhận ra tôi là thái y thì vội chùi tay vào tạp dề.

– Chiếc giường rồng cho điện hạ thứ ba, – tôi hỏi, – sơn mấy nước?

Ông Mười nhìn quanh. Mấy người thợ đang mài vóc ở cuối xưởng cúi đầu thấp hơn.

– Bẩm quan, chín nước.

– Chín nước sơn ta, mỗi nước ủ mấy ngày?

Ông Mười không trả lời ngay. Ông cầm một mảnh vóc thử, đưa ra ánh sáng cửa sổ, nghiêng qua nghiêng lại như người coi vàng.

– Bẩm, lệ làng tôi, mỗi nước sơn phải ủ trong buồng ẩm mười ngày, khô rồi mài, mài rồi mới phủ nước sau. Chín nước là ba tháng. Rồi để thêm một tháng cho ngấu. Sơn ngấu thì gõ vào kêu cong cong như gõ sừng, lúc ấy mới hết hăng.

– Còn chiếc giường kia?

– Hai mươi ngày. – Ông nói rất nhỏ. – Hai mươi ngày cả chín nước. Ủ bằng lò than cho khô nhanh. Mặt ngoài thì khô, trong thì còn non. Tôi đã bẩm với quan Nội vụ là không được. Quan bảo cung Đoan phi đòi phải có trước sinh nhật điện hạ, Hoàng thượng đã gật rồi, ai dám để trễ.

– Cung Đoan phi đòi?

– Bẩm, chính nương nương sai người xuống xưởng thúc ba lần. Lần thứ ba, người ta mang theo cả tờ dụ khẩu.

Tôi đứng im giữa xưởng sơn. Mùi nhựa sơn non xộc lên mũi, chua, hăng, y như mùi những mùa cạo sơn ở làng Bình Vọng.

Đến lúc ấy tôi mới hiểu hết cái bẫy. Nó không do ai giăng. Một người mẹ muốn con mình có chiếc giường đẹp nhất trong cung, đẹp hơn cả giường của các hoàng tử khác, kịp đúng ngày sinh nhật. Một người mẹ khác, mất con, ngồi khâu một con hổ vải tặng con người ta, có lẽ là để có cớ được ôm đứa trẻ một lần. Và một ông vua gật đầu cho xong chuyện trước khi đi tuần.

Giờ Thân hôm ấy, xa giá Hoàng thượng về sớm nửa ngày.

Giờ Dậu, Đoan phi cho người sang Thái y viện lấy tờ bẩm.

Tôi chưa viết một chữ nào.

— Hết chương 2 —