Cái quạt mo cau

Chương 1: Cái quạt mo cau

Cậu Vĩnh về nhà tôi vào một buổi chiều thứ Ba, mang theo một cái túi ni lông xanh, trong đó có hai bộ đồ, một bàn chải đánh răng và một cuốn sách dạy nấu ăn đã sờn gáy.

Má tôi đứng ở cửa, nhìn cậu, không khóc. Má nói: anh Hai vô đi, em nấu cơm rồi. Cậu cúi đầu bước qua bậc cửa, như người sợ đụng trần nhà, dù cậu không cao lắm.

Ba tôi không có nhà. Ba cố ý không có nhà.

Tôi tên Cò, tên thật là Đăng Khoa nhưng không ai gọi. Năm đó tôi mười lăm tuổi, học lớp mười ở một trường cấp ba gần cầu Hóa An. Tôi chỉ nhớ mang máng về cậu Vĩnh. Năm tôi chín tuổi, cậu hay chở tôi đi ăn kem ở bờ sông Đồng Nai, cho tôi ngồi phía trước chiếc xe Wave, chạy thật chậm dọc bờ kè. Rồi một đêm cậu đi nhậu với bạn, đánh nhau, đập vỡ chai bia lên tay một người đàn ông, làm người ta gãy xương, đứt gân. Cậu bỏ trốn hai tháng mới ra đầu thú. Tòa xử sáu năm.

Sáu năm đó, má đi thăm cậu mỗi tháng một lần. Ba không đi lần nào. Ba nói anh vợ tôi đánh người ta tàn tật, tôi không đi thăm loại đó.

Tôi không biết phải gọi cậu như thế nào cho đúng. Tôi đứng ở góc nhà, khoanh tay.

– Cò hả? – Cậu nhìn tôi. – Lớn dữ vậy.

– Dạ.

Cậu gật đầu, không nói gì thêm. Tôi thấy hai bàn tay cậu. Lòng bàn tay chai cứng, mu bàn tay có một vết sẹo bỏng dài, màu hồng nhạt.

Tối đó, ba về lúc chín giờ. Ba chào cậu một tiếng, rồi đi thẳng lên lầu. Sáng hôm sau, tôi thấy ba đứng ở góc phòng khách, thay ổ khóa cái tủ gỗ đựng tiền quán. Ổ khóa mới, sáng bóng. Ba không giấu, cũng không nói. Ba làm như người ta thay bóng đèn.

Má tôi bán cơm tấm sườn bì chả ở đầu hẻm, từ năm giờ sáng tới mười giờ trưa. Quán nhỏ, sáu cái bàn inox, một cái lò than nướng sườn đặt ngoài vỉa hè. Lò than đó trước là của bà ngoại. Bà ngoại mất năm tôi mười hai tuổi, để lại cho má cái lò, công thức ướp sườn, và một cái quạt mo cau đã sờn mép, cán quấn băng keo đen.

Sáng thứ Tư, tôi dậy lúc bốn giờ rưỡi đi vệ sinh, nghe tiếng lạch xạch ngoài hiên. Tôi nhìn qua khe cửa.

Cậu Vĩnh đang ngồi chồm hổm trước lò than, quạt. Cái quạt mo cau của bà ngoại. Cậu quạt đều, không nhanh không chậm, một nhịp mạnh, hai nhịp nhẹ, như người ta gõ trống. Than đỏ dần lên, khói bay lên thành một sợi mỏng trong ánh đèn đường vàng khè. Má tôi đứng sau lưng cậu, tay cầm khay sườn ướp, nhìn cậu quạt, không nói gì.

Nhịp quạt đó tôi nhận ra. Bà ngoại quạt đúng như vậy. Một mạnh, hai nhẹ.

– Anh còn nhớ hả? – má hỏi, rất khẽ.

– Má dạy mà. Hồi anh mười tuổi.

– Trong đó có cho anh nấu không?

– Có. Anh ở tổ bếp ba năm cuối. Nấu cho năm trăm người. Anh học thêm được làm bánh mì, làm xíu mại.

Má không nói gì nữa. Má đặt khay sườn lên vỉ. Mỡ sườn rơi xuống than, xèo xèo, mùi thơm bốc lên ngọt lịm, mùi tôi đã ngửi từ hồi còn nằm nôi.

Từ hôm đó, sáng nào cậu cũng dậy lúc bốn giờ. Cậu quạt than, nướng sườn, rán chả trứng, thái bì. Má đứng bếp chính, cậu phụ. Tới bảy giờ, khi khách đông nhất, cậu lui vô trong rửa chén, không ra ngoài. Tôi hiểu tại sao. Hẻm nhà tôi nhỏ, cái gì người ta cũng biết. Có bà khách quen đã hỏi má: ông đó là anh chị mới ra tù hả, có đánh khách không đó.

Ba tôi vẫn đi làm ở khu công nghiệp từ sáu giờ sáng, về lúc sáu giờ chiều. Ba và cậu chạm mặt nhau ở bữa tối, mỗi người cắm mặt vô chén cơm. Có một lần cậu gắp cho ba miếng cá, ba để miếng cá đó nằm nguyên trong chén tới khi dọn.

Tôi thì có chuyện của tôi.

Chuyện của tôi tên là thằng Tuấn, lớp mười một. Tuần trước, đá banh trong sân trường, tôi sút trật, trái banh bay thẳng vô cái điện thoại nó đang cầm quay phim. Màn hình bể nát. Điện thoại đời mới, nó nói giá gần mười triệu, sửa màn hình thôi cũng năm triệu. Nó cho tôi một tuần. Không đưa, nó nói, tụi nó chặn tôi ở cổng sau.

Thứ Năm, tan học, tụi nó đứng chờ tôi ở cổng sau thật. Bốn đứa, ngồi trên hai chiếc xe máy độ pô, một đứa cầm cái điện thoại bể giơ lên cho tôi coi, mặt kính nứt như mạng nhện. Thằng Tuấn không đánh tôi. Nó chỉ vỗ vỗ lên má tôi ba cái, nhẹ hều, rồi nói: thứ Hai nghen Cò, đừng để anh em phải lên nhà mày, nghe nói nhà mày bán cơm tấm đầu hẻm. Tôi về nhà, đi ngang qua cái lò than của má, thấy cậu Vĩnh đang cạo vỉ nướng, và tôi rùng mình nghĩ tới cảnh bốn đứa đó đứng trước quán.

Tôi không nói với ai. Tôi không biết nói với ai.

Tối thứ Sáu, má lên lầu đếm tiền hụi, năm triệu, để vô tủ, sáng Chủ nhật đóng cho bà chủ hụi. Ba đứng cạnh, coi má khóa tủ. Chìa khóa ba cất ở đâu, cả nhà biết, chỉ không ai nói ra: trong cái hũ đường trên nóc tủ lạnh.

Sáng Chủ nhật, má mở tủ.

Tiền không còn.

— Hết chương 1 —