Bát chè không bốc hơi

Chương 1: Bát chè không bốc hơi

– Chè xanh nóng đây, uống bát chè rồi hẵng qua đèo.

Tôi nói câu ấy lần thứ bao nhiêu rồi, tôi không đếm. Mười một năm, mỗi chiều một lần, có chiều hai ba lần. Cái câu ấy đã mòn trong miệng tôi như cái quang gánh mòn trên vai, nhẵn thín, không còn góc cạnh nào.

Người đàn ông đứng lại. Anh ta trẻ, chừng hai mươi, áo nâu sồng đã bạc ở vai, dép cỏ, sau lưng đeo một cái tay nải với cái chuông đồng to bằng nắm tay buộc lủng lẳng. Anh ta nhìn tôi, nhìn gánh chè, nhìn cái bát sành mẻ miệng tôi đặt sẵn trên tảng đá, rồi ngồi xuống.

Trời đã ngả sang giờ Thân. Nắng trên đèo Mộc Lương chiều tháng Mười vàng như mật, chiếu xiên qua rừng lim, đổ những vệt dài trên con đường đất đỏ. Từ chỗ tôi ngồi, đường chia làm hai. Một lối vòng qua sườn núi, xa thêm nửa canh giờ. Một lối tắt xuống Khe Đá, nơi có mạch nước trong và những hòn đá phẳng như mặt chiếu. Người đi đường ai cũng muốn đi lối tắt.

Ông Ba Mươi nằm ở Khe Đá.

Tôi rót chè. Nước chè xanh vàng sẫm, đặc, thơm mùi lá chè Thanh Chương phơi héo. Đó là mùi tôi nhớ chứ không phải mùi thật. Bát chè tôi rót không bốc hơi. Chưa bao giờ bốc hơi. Người sống uống vào chỉ thấy nguội, hơi chát, rồi quên.

Anh ta cầm bát, đưa lên miệng, rồi dừng lại. Anh ta nhìn mặt nước chè lâu hơn người thường nhìn.

– Chị rao chè nóng, – anh ta nói, giọng xứ dưới, mềm. – Mà chè chị không có hơi.

Tôi không trả lời được. Tôi chỉ có một câu, và câu ấy tôi vừa nói rồi.

Anh ta đặt bát xuống, tháo cái chuông đồng khỏi tay nải, đặt lên đầu gối. Cái chuông không có quả lắc. Bên trong lòng chuông, ai đó đã khắc chi chít những chữ nhỏ như chân kiến.

– Tôi là Viên Tử Khang, đệ tử Trấn Sơn Đường, – anh ta nói. – Làng Chòm Nứa dưới chân đèo góp ba quan tiền, mời tôi lên trừ trành. Họ bảo trên đèo có con ma đàn bà gánh chè, dụ người ta xuống Khe Đá cho hổ ăn. Là chị phải không?

Tôi nhìn anh ta. Tôi muốn nói nhiều lắm. Muốn nói tôi tên Mảy, người Mường Khoòng bên kia đèo, năm hai mươi sáu tuổi gánh chè lên bán cho khách thồ muối. Muốn nói cái chiều hôm ấy tôi rao câu cuối cùng cho một ông lái trâu, rồi quay lưng đi xuống Khe Đá rửa bát, và cái bóng vàng vằn đen chồm ra từ bụi lau. Muốn nói từ ngày đó tôi đi theo ông Ba Mươi như cái bóng đi theo người, sáng ngủ trong hang, chiều ra đường đèo, mời khách.

Mở miệng ra, tôi chỉ nói được:

– Chè xanh nóng đây, uống bát chè rồi hẵng qua đèo.

Anh ta gật đầu, như thể đã đoán thế.

– Sư phụ tôi dạy, trành chỉ nói được câu cuối cùng lúc sống. Hổ ăn người nào, hồn người ấy thành trành, phải theo hổ, phải dẫn người về đường hổ. Hổ chết thì trành mới được đi. – Anh ta xoay cái chuông trên đầu gối. – Còn nếu có người đánh tan trành bằng chuông này thì trành tan luôn, không đi đâu được nữa. Tan như sương. Chị hiểu không?

Tôi hiểu. Mười một năm, tôi đã thấy hai thầy pháp lên đây. Một ông bỏ chạy khi nghe tiếng hổ gầm. Một ông đốt bùa, khua chiêng, rồi uống bát chè của tôi và xuống núi bằng lối vòng, không biết mình vừa uống chè với ai.

Người này khác. Người này biết bát chè không có hơi.

Mặt trời chạm đỉnh núi phía tây. Giờ Dậu sắp tới. Giờ Dậu là giờ ông Ba Mươi ra khỏi hang, xuống nằm ở Khe Đá chờ người.

Tôi cầm ấm lên, rót thêm cho anh ta một bát nữa. Thật chậm. Nước chè chảy thành một sợi mảnh, đứt quãng, như nước mái tranh nhỏ giọt sau cơn mưa.

Viên Tử Khang nhìn tay tôi. Rồi anh ta đặt tay lên miệng chuông.

— Hết chương 1 —