Rót là có, úp là không

Chương 2: Rót là có, úp là không

Anh ta không đánh chuông.

Anh ta ngồi yên như thế rất lâu, một tay đặt trên miệng chuông, một tay cầm bát chè nguội. Rừng lim chuyển từ vàng sang đỏ, rồi sang tím. Chim cu gáy dưới thung đã thôi gáy. Từ phía Khe Đá, gió đưa lên một mùi tôi quen hơn mùi của chính mình: mùi lông thú ẩm, mùi thịt cũ, mùi đá rêu.

– Chị cố tình rót chậm, – anh ta nói. – Tôi để ý từ bát thứ nhất. Người bán chè thật rót nhanh, cho khách đi, còn mời khách khác. Chị rót như người kéo dài thời gian.

Tôi không nói được. Nhưng tay tôi còn làm được. Trành không nói được lời mới, nhưng tay chân thì vẫn làm việc, vì hổ cần tay chân trành để mời người, để rót chè, để chỉ đường.

Tôi rót thêm vào bát anh ta một ít.

Anh ta nhìn giọt chè rơi, rồi nhìn tôi.

– Thế này nhé, – anh ta nói, chậm rãi như dạy trẻ con. – Tôi hỏi, chị đúng thì rót. Sai thì úp bát. Được không?

Tôi rót.

Cái thằng người này, tôi nghĩ. Mười một năm chẳng ai nghĩ ra.

– Chị cố giữ khách lại cho qua giờ Dậu?

Rót.

– Ông Ba Mươi chỉ săn vào giờ Dậu?

Rót.

– Vì sao? Vì mắt nó kém?

Rót.

Ông ấy già rồi. Mười một năm trước, khi ông ấy vồ tôi, bộ lông còn óng như lụa, hai mắt vàng rực như hai cục than. Ông ấy là sơn quân của cả dãy Mộc Lương, đi tới đâu con mang con hoẵng im tới đó. Bây giờ mắt ông ấy mờ như mắt người già. Ông ấy chỉ thấy rõ vào lúc chập choạng, khi ánh sáng vừa đủ tối để con mồi không nhìn thấy ông, vừa đủ sáng để ông nhìn thấy con mồi. Qua khỏi giờ Dậu, trời tối hẳn, ông ấy chịu.

Viên Tử Khang ngẫm một lúc.

– Mười một năm chị làm trành. Có bao nhiêu người chết ở Khe Đá?

Tôi không có cách nào nói con số. Tôi úp bát xuống, rồi lật lên, rồi úp xuống, rồi lật lên. Ba lần.

– Ba người.

Rót.

– Trong mười một năm.

Rót.

– Làng Chòm Nứa nói với tôi là ba mươi.

Tôi úp bát. Úp mạnh, cái bát mẻ cộp xuống mặt đá.

Anh ta gãi gáy.

– Làng nói mười một năm nay hễ có người mất tích trên đèo là đổ cho trành. Người say rượu rơi xuống vực, người trốn nợ bỏ đi biệt, đều thành trành ăn. – Anh ta thở dài. – Ba người. Những người đó chết trong năm đầu, phải không? Lúc chị chưa nghĩ ra cách này.

Rót. Tay tôi run. Giọt chè rơi lệch ra ngoài bát.

Người thứ nhất là một ông buôn nồi đồng, đi một mình, đi nhanh, không thèm nhìn tôi. Người thứ hai, người thứ ba là hai anh em đi thồ muối, uống chè rồi cười đùa rủ nhau xuống khe rửa mặt. Tôi chỉ đường cho họ, vì ông Ba Mươi bảo chỉ. Hồi ấy tôi chưa biết rằng mình chỉ cần chậm tay.

Từ đó đến giờ, tôi rót chè thật chậm. Khách ngồi, khách nói chuyện, khách hỏi đường. Tôi chỉ lối Khe Đá như hổ bắt chỉ, nhưng lúc khách đứng dậy thì trời đã tối. Mà đi lối Khe Đá lúc tối thì ai cũng sợ, ai cũng quay sang lối vòng.

Luật của trành không cấm chậm tay.

Viên Tử Khang đứng dậy, vươn vai, nhìn về phía khe. Trời đã tối hẳn. Một ngôi sao mọc trên đỉnh núi.

– Còn một chuyện nữa. Chiều nay ở làng, tôi gặp một đoàn người ở dưới xuôi lên. Năm người, có súng kíp, có một thùng gỗ đựng thịt trâu tẩm thuốc. Ông dẫn đầu nói là đi săn lợn rừng. Lợn rừng không ai mang thùng thịt trâu tẩm thuốc đi săn. Họ lên để giết hổ, lấy xương nấu cao. – Anh ta quay lại nhìn tôi. – Hổ chết thì trành được đi. Chị mừng chứ?

Tôi úp bát.

Anh ta nhíu mày, không hiểu.

Tôi úp bát lần nữa. Rồi lần nữa. Tay tôi đập cái bát mẻ xuống đá cho tới khi miệng bát mẻ thêm một miếng nữa.

Người sống không biết điều này, nhưng trành nào cũng biết. Hổ chết già, chết bệnh, chết vì núi gọi về, thì trành được buông, được đi đầu thai. Còn hổ chết dưới tay người, chết vì bẫy, vì thuốc, vì súng, thì hồn hổ oán, và oán của hổ kéo trành theo. Trành tan cùng hổ. Không chuông, không bùa, cũng tan y như bị đánh tan.

Tôi không biết làm sao nói được điều ấy bằng một cái bát.

Viên Tử Khang nhìn cái bát mẻ trong tay tôi rất lâu. Rồi anh ta ngồi xuống, lục trong tay nải ra một cuộn giấy dó cũ, mở ra dưới ánh sao, dò từng dòng chữ bằng ngón tay.

– Trấn Sơn Đường chép, – anh ta đọc nhỏ. – "Hổ chết thọ, trành siêu. Hổ chết oan, trành tán." – Anh ta ngẩng lên. – Là thế này à?

Tôi rót. Rót đầy tràn, chè chảy xuống mặt đá.

– Họ đặt bả ở đâu?

Tôi không biết. Nhưng tôi biết họ sẽ đặt ở đâu nếu họ khôn. Ở Khe Đá. Ông Ba Mươi xuống đó mỗi chiều.

Từ trong rừng lim vọng ra một tiếng gầm. Không to. Khàn, đứt đoạn, giống tiếng ho của người già hơn là tiếng gầm của sơn quân.

Viên Tử Khang cột cái chuông lại vào tay nải.

– Chị dẫn tôi đi gặp ông ấy, – anh ta nói.

— Hết chương 2 —