Buổi sáng môn Toán

Chương 2: Buổi sáng môn Toán

Đêm trước ngày thi, nhà trọ không ai ngủ được. Sáu đứa con gái nằm ba giường, đứa nào cũng ôm một cuốn đề cương, đèn tuýp trên trần có con thạch sùng chép miệng. Đứa Quảng Bình nằm giường trong cùng đọc lẩm nhẩm công thức lượng giác như đọc kinh. Đứa Vĩnh Linh khóc thút thít vì quên mang bút chì. Bà Thềm lấy trong túi ra hai cây bút chì bà mua dư, chuốt sẵn, đưa cho nó. Lần trước bà không mua dư. Lần trước bà không để ý ai ngoài con mình.

Mười một giờ, bà cụ chủ nhà gõ cửa bảo tắt đèn cho các cháu ngủ. Đèn tắt. Trong bóng tối, tiếng quạt cóc kêu rè rè, tiếng ếch ngoài ruộng sau vườn.

Hai giờ sáng, bà nghe tiếng chân con Lương bước qua người bà, rón rén. Bà nằm im, hé mắt. Nó ra ngoài hiên, ngồi xuống bậc thềm cạnh cái giếng, hai tay ôm đầu gối, ngồi như thế rất lâu. Rồi nó đứng dậy, múc một gàu nước, vã lên mặt, lại ngồi xuống.

Lần trước, bà cũng thức dậy lúc ấy. Lần trước bà đi ra, kéo nó vào, mắng: "Mai thi mà giờ ni còn ngồi đó, mi muốn rớt hả?" Nó đi vào, nằm quay mặt vào vách, không nói một tiếng nào. Bà đã nghĩ con bé lo bài. Bà ngủ lại ngon lành.

Lần này bà đi ra, ngồi xuống bậc thềm cạnh nó, không nói gì. Đêm Kim Long thơm mùi lá chè tàu ướt sương. Bà cầm lấy bàn tay con. Bàn tay lạnh như vừa nhúng nước giếng, mà đêm tháng Bảy thì nóng hầm hập.

– Mạ ơi, – con Lương nói, rồi im.

– Mạ đây.

Nó không nói gì nữa. Bà cũng không hỏi. Hai mạ con ngồi đến khi gà nhà bên gáy lần thứ nhất, rồi bà dắt nó vào, đắp cho nó cái chăn mỏng, quạt cho nó bằng cái nón lá cho đến khi nó thở đều.

Bốn giờ sáng, bà dậy nhóm bếp. Bếp nhà bà cụ là bếp củi ba ông đầu rau, khói cay xè mắt. Bà nấu nồi cháo trắng loãng với hai lát gừng, hầm cho nhừ, để con ăn cho nhẹ bụng. Ngăn trên cùng cặp lồng là cơm trắng, ngăn giữa thịt rim, ngăn dưới cá bống kho tiêu, kho từ chiều qua, kho hai lửa cho khô, cho thơm. Món con Lương thích nhất từ hồi còn bú tí.

Lần trước, bữa trưa ngày thi đầu, con bé không ăn được miếng nào. Lần trước, sáng hôm ấy, bà đưa nó hai nghìn ăn bát bún ngoài cổng. Lần này bà không để nó ăn gì ngoài thứ bà nấu.

Con Lương ngồi húp cháo, mắt nhìn đâu đâu.

– Mạ dậy sớm rứa.

– Mạ ngủ không được. Ăn đi con, ăn cho ấm bụng.

Nó ăn được nửa bát thì buông thìa. Bà không ép.

Trường thi là một trường cấp ba bên kia sông. Trước cổng, người ta đứng chật như đi chợ Tết. Phụ huynh đội nón, cầm quạt giấy, cầm chai nước lọc, cầm áo mưa. Mấy anh sinh viên áo xanh đứng chỉ đường. Chị bán cơm hộp đã bày gánh dưới gốc phượng, ba nghìn một hộp, có trứng chiên với dưa leo. Bà Thềm đứng nhìn chị ấy một lúc. Một người đàn bà gầy, đen, cái nón rách vành, mời ai cũng cười. Hai mươi bốn năm bà đổ tội cho người đàn bà này. Hai mươi bốn năm bà kể với hàng xóm: con tui trượt vì hộp cơm dơ.

Bảy giờ, trống đánh. Con Lương đi vào cổng, quay lại nhìn bà một lần. Bà giơ cái cặp lồng lên, gật đầu.

Rồi bà đứng đợi.

Tám giờ, nắng đã lên đến đỉnh phượng, ve kêu inh tai. Bà ngồi xuống bậc thềm nhà dân bên đường, cạnh một ông bố người Quảng Bình đang hút thuốc rê. Ông hỏi con bà thi ngành chi. Bà nói ngành kỹ thuật. Ông gật gù, nói con ông cũng thế, kỹ sư thì đi đâu cũng có việc.

Tám giờ bốn mươi, bà đứng dậy. Bà biết giờ ấy. Bà nhớ từng phút của buổi sáng ấy như nhớ ngày giỗ.

Chín giờ kém mười, cổng phụ mở. Một thầy giám thị dẫn ra một đứa con gái, tay ôm bụng, mặt trắng bệch. Tóc kẹp ngược ra sau.

Bà Thềm chạy tới, đỡ lấy con. Con Lương nôn thêm một lần nữa vào bồn hoa, nôn ra toàn nước cháo trắng.

Không có hộp cơm nào hết. Sáng nay nó không ăn gì ngoài nửa bát cháo bà nấu, bằng gạo bà mua, nước bà gánh từ giếng nhà bà cụ. Bà rửa nồi kỹ đến ba lần.

Bà ngồi xuống mép bồn hoa, ôm cái đầu con vào ngực, nghe nó nấc. Bà không hỏi làm bài được không. Lần trước, câu đầu tiên bà hỏi là câu ấy. Lần trước, bà còn hỏi câu thứ hai: "Ăn cái chi ngoài cổng hả?"

– Con xin lỗi mạ, – con Lương nói vào ngực bà. – Con làm được hai câu. Con đọc tới câu ba thì bụng con thắt lại, con không thở được.

– Thôi. Thôi con.

– Ba vay tiền chú Thục cho con đi học thêm Toán cả năm. Con xin lỗi mạ.

Bà vuốt tóc nó. Cái kẹp tóc nhựa đỏ trượt ra, rơi xuống bồn hoa. Bà nhặt lên, cài lại cho nó, vụng về như ba mươi năm không cài tóc cho ai.

Chị bán cơm hộp dưới gốc phượng nhìn sang, rồi lặng lẽ đi tới, đưa cho bà một chai nước lọc và một gói khăn giấy, không lấy tiền.

– Con em năm ngoái cũng rứa, – chị nói. – Sợ quá thì nôn. Ri thôi chị nờ.

Bà Thềm cầm chai nước, nhìn người đàn bà gầy đen ấy, không nói được gì. Hai mươi bốn năm. Ri thôi.

Chiều hôm ấy con Lương vẫn vào thi Lý. Sáng hôm sau thi Hóa. Nó ăn hết cơm trong cặp lồng, ăn cả ngăn cá bống, ăn như đứa vừa đi cấy về. Hai môn ấy nó làm được. Toán thì không.

Tối hôm thi xong, cả nhà trọ dọn đồ. Sáu đứa con gái, năm đứa về quê bằng chuyến xe đò sáng sớm mai. Bà cụ chủ nhà hỏi bà Thềm có về luôn không.

Lần trước, bà đã về. Bà đã xách con về ngay chiều hôm ấy, trên xe đò bà đập cái cặp lồng xuống sàn.

Bà nhìn sang con Lương. Nó đang ngồi trên giường tre, gấp quần áo, gấp rất chậm. Cái túi vải để ngay cạnh chân, miệng túi buộc chặt.

– Bác cho con ở thêm năm bữa, – bà nói với bà cụ. – Con với cháu ở thêm năm bữa.

Con Lương ngẩng lên. Cái áo trong tay nó rơi xuống chiếu.

— Hết chương 2 —