Xe đò sáng mùng ba

Chương 1: Xe đò sáng mùng ba

Cái nắp cặp lồng móp một góc, như có ai đã đạp lên nó.

Bà Thềm nhận ra nó ngay, dù nó nằm trên nóc tủ bếp nhà con gái ở Bình Dương, dưới một lớp bụi dày. Cặp lồng nhôm ba ngăn, quai sắt, đúng cái bà mua ở chợ Đông Ba mùa hè năm 2002. Bà tưởng nó đã bị vứt từ lâu. Bà tưởng con Lương ghét nó.

– Ngoại ơi, ngoại tìm chi trên đó?

Đứa cháu gái mười bảy tuổi đứng dưới chân ghế, tay cầm tờ giấy báo dự thi tốt nghiệp. Tuần sau nó thi. Bà vào đây từ Gio Linh để nấu cơm cho nó, như ngày xưa bà từng nấu cho mạ nó. Mà không, ngày xưa bà đâu có nấu.

Bà mở nắp. Bên trong không có cơm, chỉ có một cái phong bì giấy xi măng gấp đôi. Trong phong bì là một tờ giấy báo dự thi đại học năm 2002, ảnh ba nhân bốn của con Lương mười tám tuổi, tóc kẹp ngược ra sau, mắt mở to như con nai. Khối C. Ngành Sư phạm Ngữ văn. Đợt hai.

Bà đọc đi đọc lại hai chữ "khối C" mà không hiểu. Năm ấy con Lương thi khối A, Toán Lý Hóa, vào một ngành kỹ thuật ở Huế, theo ý ông Đạt. Môn Toán sáng hôm đầu, nó nôn ngay trong phòng thi, xin ra sớm, mặt trắng như tờ giấy. Bà đổ hết tội cho hộp cơm ba nghìn mua của một chị bán dạo trước cổng trường. Bà xách cái cặp lồng, xách con về Gio Linh ngay chiều hôm thi xong, trên xe đò bà đập cái cặp lồng xuống sàn, móp nắp. Con Lương không thi lại. Năm sau nó vào Bình Dương làm công nhân may, lấy chồng trong ấy, mười năm về quê một lần.

Bà không biết có đợt hai. Không ai nói với bà có đợt hai.

Tối ấy, lúc cả nhà đã ngủ, con Lương bốn mươi hai tuổi đứng rửa chén, bà ngồi sau lưng nó, cầm tờ giấy báo, định hỏi, rồi không hỏi. Bà nghe nó nói với con gái qua vách: "Thi thì ăn cơm má nấu, đừng mua ngoài cổng." Bà nằm xuống chiếu, tay vẫn cầm cái phong bì, nghĩ mãi một câu: hai mươi bốn năm, con mình đã giấu một thứ trong cái cặp lồng mà mình đập móp.

Bà tỉnh dậy vì một cú xóc.

Chiếc xe đò Đông Hà ra Huế chồm qua một ổ gà, cái bao gạo dưới chân bà lăn vào gót dép. Trời mới tờ mờ, ngoài cửa kính là đồng lúa Hải Lăng xanh mướt, khói rơm bay ngang mặt đường. Mùi dầu nhớt, mùi mắm ruốc trong cái giỏ của bà ngồi bên cạnh. Trên đùi bà là cái cặp lồng nhôm ba ngăn, mới tinh, nắp phẳng lì, sáng lên dưới ánh đèn trần vàng ệch.

Con Lương ngủ gục vào vai bà. Mười tám tuổi. Tóc kẹp ngược ra sau. Trên tay nó, cái đồng hồ dây da của ông Đạt rộng thùng thình, phải đục thêm một lỗ.

Bà ngồi im rất lâu, không dám động, sợ cái vai mình nhúc nhích là nó biến mất.

Đến bến xe phía Nam Huế, hai mạ con xuống, đi xe ôm về Kim Long. Nhà trọ là nhà một bà cụ có con đi Sài Gòn, cho thuê ba gian, mỗi gian kê hai cái giường tre, sáu đứa con gái từ Quảng Trị, Quảng Bình ra, mười lăm nghìn một đêm một đứa, phụ huynh trải chiếu dưới đất. Lần trước, bà Thềm trả tiền xong là đi ra cổng trường hỏi giá cơm hộp. Lần này, bà đi thẳng ra sau nhà tìm bà chủ.

– Bác cho con thuê cái bếp mấy bữa. Con trả thêm, con mua củi, con rửa nồi cho bác.

Bà cụ nhìn cái cặp lồng trên tay bà, rồi gật.

Chiều hôm ấy, con Lương đi làm thủ tục dự thi, bà ra chợ Kim Long mua gạo, mua hai lạng thịt nạc, một bó rau muống, ba con cá bống thệ còn búng tanh tách trong rổ. Lúc về, bà đi ngang qua chỗ con Lương phơi đồ, thấy cái túi vải của nó treo trên đinh. Bà đứng nhìn cái túi đúng một phút. Rồi bà thò tay vào.

Tờ giấy báo dự thi khối A, kẹp trong cuốn đề cương Toán. Dưới đáy túi, gói trong một cái bao ni lông đựng bánh tráng, một tờ giấy báo nữa. Khối C. Đợt hai. Ảnh ba nhân bốn, tóc kẹp ngược.

Bà gói lại y như cũ, treo lại lên đinh. Tay bà run đến nỗi phải chống vào vách một lúc mới đứng thẳng được.

Trên tờ giấy báo khối C có một dòng chữ viết tay ở mặt sau, ghi chỗ nộp lệ phí, nét chữ nghiêng nghiêng, chữ "L" kéo một đuôi dài cong lên như một phoi bào. Không phải chữ con Lương. Con Lương viết chữ tròn như hạt đậu.

Bà đã nhìn thấy nét chữ ấy ở đâu rồi. Bà không nhớ ra.

— Hết chương 1 —