Trang mười sáu

Chương 3: Trang mười sáu

Tới trang mười hai thì Gà Mơ trả công.

Bà ta đếm ra đúng ba quả trứng tròn, đặt vào cái nón quai thao. Bà ta không nói lời cảm ơn, cũng không nói lời tin tưởng. Bà ta chỉ nói, bằng một câu vần mà anh Bồng phải nghe hai lần mới hiểu, rằng ở chợ Bến Thóc này cáo từng ăn mất bốn con gà nhà bà, và ba quả trứng này là trả công gánh thóc, không phải làm quà.

Anh Bồng gật đầu. Thế là đủ. Anh ôm nón trứng chạy về hang.

Nhưng cuốn sách chưa xong với anh.

Trang mười ba, mười bốn, mười lăm, anh đã đọc cả trăm lần: Vịt Bầu và Ngỗng Xám bày mưu, căng một tấm lưới giả làm chuồng gà ở bờ ao, rắc thóc dụ cáo. Cáo Lẻo thấy chuồng gà thì mò tới, đạp phải chỗ đất trơn, trượt chân rơi tõm xuống ao. Trang mười sáu là bức tranh to nhất cuốn sách, chiếm trọn hai mặt giấy: Cáo Lẻo ngụp dưới ao, chỉ thò cái mõm lên, lông bết vào người, xung quanh cả làng đứng trên bờ cười ngặt nghẽo. Dưới tranh là hai câu: “Cáo rơi tõm xuống giữa ao, cả làng được bữa cười ào như mưa.”

Anh không định tới gần cái ao. Anh đã có trứng rồi.

Nhưng bầu trời lật thêm một lần, và anh Bồng thấy mình đứng ở bờ ao làng. Không phải anh tự đi. Cuốn sách mang anh tới. Nắng chiều đỏ ối. Tấm lưới chuồng gà giả căng bên mép nước. Vịt Bầu, Ngỗng Xám nấp sau bụi chuối. Gà Mơ đứng xa xa, khăn mỏ quạ phấp phới, nhìn anh không chớp mắt.

Anh hiểu ra. Tranh vẽ thì không đổi được. Lời thì anh đổi được, nếu đổi đúng vần. Nhưng con cáo ở trang mười sáu phải ở dưới ao. Bức tranh hai mặt giấy ấy đã in ra rồi, và cái thế giới này sẽ kéo anh tới đó như nước kéo xuống chỗ trũng.

Anh Bồng đứng trên bờ, chân run lẩy bẩy. Anh nhìn mặt ao xanh rêu. Nước sâu không thấy đáy. Anh nhớ con sông Đào năm tám tuổi, cái cảm giác nước tràn vào mũi.

Rồi anh nghe một tiếng chiếp.

Ở chỗ hàng rào tre gãy, chú gà con lông vàng đội vỏ trứng đang đuổi theo một con chuồn chuồn. Con chuồn chuồn bay ra phía mặt nước. Chú gà con chạy theo, tới mép ao, chân trượt trên rêu.

Tõm.

Một chấm vàng nhỏ xíu chới với giữa mặt ao xanh. Không ai thấy. Vịt Bầu với Ngỗng Xám đang nấp nhìn tấm lưới. Gà Mơ đang nhìn anh. Không ai nhìn cái chấm vàng mà trong cả cuốn truyện chưa ai thèm nhắc tới.

Anh Bồng không có thời gian đếm sáu tám. Anh há mõm hét lên, bằng giọng của một người đàn ông bốn mươi mốt tuổi ở Nam Định:

– Con gà con rơi xuống ao rồi! Cứu nó!

Tiếng tẩy chà vang lên ầm ầm như giấy nhám mài gỗ. Màu cam trôi khỏi người anh từ đầu tới chân, cả hai cái tai, cả bộ lông ngực, cả bốn cái chân. Chỉ trong một hơi thở, anh Bồng chỉ còn là một hình con cáo vẽ bằng bút chì mảnh, trong suốt như nét phác của họa sĩ trước khi tô.

Nhưng tiếng hét đã đi ra. Gà Mơ quay phắt lại. Bà ta thấy chấm vàng giữa ao, và bà ta kêu lên một tiếng không vần không điệu gì cả.

Anh Bồng nhảy xuống ao.

Anh không biết bơi. Nhưng một con cáo thì biết, hóa ra là vậy. Bốn cái chân bút chì của anh tự quạt nước, mõm nhô lên mặt ao, đuôi xòe ra làm bánh lái. Nước lạnh buốt. Anh bơi tới chỗ chấm vàng, ngoạm nhẹ lấy cái vỏ trứng trên đầu chú gà con, rồi quay đầu bơi vào bờ.

Ở trên bờ, cả làng đã đổ ra. Vịt Bầu, Ngỗng Xám, Gà Mơ, mấy bà vịt bán rau, mấy ông ngan bán thóc, đứng chật bờ ao. Anh Bồng thả chú gà con lên cỏ. Nó ướt nhẹp, lông dính bết, hắt xì một cái, rồi đứng dậy lắc mình, nước bắn tung tóe vào mặt Gà Mơ.

Và cả làng phá ra cười. Cười ngặt nghẽo, cười ôm bụng, cười như mưa rào. Không phải cười con cáo ướt. Cười vì con gà con hắt xì, vì Gà Mơ bị nước bắn đầy mặt, vì sợ quá mà giờ hết sợ.

Anh Bồng ngụp dưới ao, chỉ thò cái mõm bút chì lên, lông bết vào người, nhìn lên cả làng đang cười. Đúng y bức tranh trang mười sáu. Không sai một nét.

Gà Mơ cúi xuống mép ao. Bà ta nhìn con cáo không còn màu gì, nhìn rất lâu. Rồi bà ta lấy trong giỏ ra thêm ba quả trứng, đặt lên bờ cỏ, và nói một câu mà anh Bồng biết chắc không có trong sách:

– Cáo ơi, ướt hết cả lông. Trứng này chị gửi, trả công cứu bầy.

Bầu trời rung lên rất mạnh, như có ai ôm chặt cuốn sách vào ngực.

Anh Bồng mở mắt trên cái sofa ở nhà, phòng khách tầng hai, phố Hàng Tiện. Gió mùa đông bắc rít qua khe cửa. Cái đèn ngủ hình con thỏ còn sáng. Bé Ngô ngồi bệt dưới sàn, cuốn Gà Mơ đi chợ Bến Thóc mở ở trang mười sáu, tay cầm một cây sáp màu cam cụt lủn, lưỡi thè ra một chút vì tập trung.

– Con làm gì đấy?

– Con tô lại con cáo. – Bé Ngô không ngẩng lên. – Lúc nãy bố đọc, con thấy con cáo tự dưng mất màu. Trắng bệch. Tội nó. Mà lúc nãy bố lạ lắm, bố cứ hít hít cái giỏ trứng trong bếp, xong bố gãi tai bằng chân.

Anh Bồng nhổm dậy nhìn. Trên trang sách, dưới cái ao xanh, con cáo đã được tô cam lại, tô lem nhem, lem cả ra mặt nước. Bên cạnh nó, trên bờ cỏ, có ba quả trứng mà anh chắc chắn ngày mua sách không có. Và dưới bức tranh, hai câu lục bát cũ đã đổi khác.

Anh lật ngược về trang hai. Ở góc trang, chỗ miệng hang, ba cái đuôi cam nhỏ xíu vẫn thò ra. Bên cạnh chúng, bằng nét sáp màu vụng về của một đứa trẻ năm tuổi, có ba cái chấm tròn màu trắng.

– Con vẽ trứng cho mấy con cáo con đấy, – bé Ngô nói. – Họa sĩ quên vẽ. Bố bảo họa sĩ vẽ cho vui, mà con thấy chúng nó đói.

Anh Bồng ngồi im một lúc. Ngoài cửa sổ, đèn đường Hàng Tiện vàng vọt. Anh mở lại trang một, hắng giọng, và lần đầu tiên sau mấy trăm đêm, anh đọc chậm, đếm từng chữ, nhìn từng bức tranh.

– Gà Mơ dậy sớm tinh sương, mang theo giỏ trứng lên đường đi buôn.

— Hết —