Ba trứng tròn

Chương 2: Ba trứng tròn

Trang ba là trang Cáo Lẻo giả làm bà bán bánh đa để dụ Gà Mơ đặt giỏ trứng xuống. Anh Bồng nhìn quanh và thấy mình đang mặc một cái áo tứ thân của ai bỏ quên, đội một cái nón quai thao, trước mặt là một mẹt bánh đa. Cái thế giới này đã mặc đồ cho anh sẵn theo đúng tranh vẽ.

Gà Mơ dừng lại trước mẹt bánh đa. Bà ta nhìn anh từ đầu tới chân, nghiêng cái đầu đỏ chót, rồi cất giọng như hát:

– Bánh đa ai bán đầu đình, sao trông cái mõm giống hình cáo ăn?

Anh Bồng biết câu tiếp theo trong sách. Cáo Lẻo sẽ đáp: “Già rồi mặt mũi nhăn nhăn, mua đi kẻo hết, bánh ăn giòn tan.” Rồi Gà Mơ cúi xuống chọn bánh, đặt giỏ trứng sang bên, và Cáo Lẻo quơ lấy giỏ trứng chạy biến. Cả trang bốn tới trang mười là Gà Mơ cùng bạn bè đi tìm, bày mưu, và tới trang mười sáu thì Cáo Lẻo bị lừa đuổi tới bờ ao làng, rơi tõm xuống nước lạnh, cả làng cười ầm.

Anh Bồng không biết bơi. Hồi tám tuổi anh suýt chết đuối ở sông Đào, từ đó tới giờ anh đứng gần mép nước là chân run. Anh đã đọc trang mười sáu cả trăm lần, lần nào bé Ngô cũng cười khanh khách chỗ con cáo ướt sũng. Lần nào anh cũng thấy hơi lạnh gáy, mà chưa bao giờ nghĩ là vì sao.

Bây giờ anh nghĩ tới ba cái đuôi thò ra ở góc trang hai.

Anh mở miệng. Anh định nói thẳng: chị Gà Mơ, tôi không phải bà bán bánh, tôi là cáo, nhưng tôi không định lấy trứng của chị, tôi có ba đứa con đói, tôi muốn làm thuê đổi trứng. Một câu, ba mươi mấy chữ, rõ ràng như một tờ biên bản.

Anh ngậm miệng lại. Anh nhìn cái đuôi bút chì của mình.

Mười lăm năm làm địa chính, anh Bồng có một nguyên tắc: không ký cái gì mình chưa đọc hết. Và anh đã đọc hết cuốn này. Anh biết nó có luật. Anh chỉ chưa bao giờ tôn trọng cái luật ấy.

Anh Bồng hắng giọng. Anh đếm trên đầu ngón chân. Sáu chữ trước, tám chữ sau. Chữ thứ sáu của câu trên phải vần với chữ thứ sáu của câu dưới. Bé Ngô học mẫu giáo còn biết. Anh đếm lại lần nữa, môi mấp máy, Gà Mơ nhìn anh như nhìn một bà bán bánh đa bị nắng làm cho lẩn thẩn.

– Hôm nay Cáo chẳng cướp gà, gánh thuê một buổi, đổi ba trứng tròn.

Không có tiếng tẩy chà. Cái đuôi không phai thêm. Gà Mơ trợn tròn mắt, lùi lại một bước, ôm giỏ trứng vào lòng. Anh Bồng thở ra, rồi nói tiếp, chậm, đếm từng chữ:

– Nhà còn ba đứa cáo con, ba ngày nay đói, mỏi mòn chờ cha.

Có một chuyện kỳ lạ xảy ra. Trên đầu anh, cả bầu trời trang ba rung lên một chút, như có ai đang cầm cuốn sách nghiêng người tới nhìn kỹ hơn. Và giọng bé Ngô vang lên, gần hơn lần trước:

– Ơ bố ơi, sao trang này chữ khác? Con cáo nói có con nó kìa!

Gà Mơ vẫn ôm chặt giỏ trứng. Bà ta không phải con gà ngốc. Bà ta nheo mắt, rồi đáp lại, không cần đếm, vì bà ta sinh ra trong cái thế giới này:

– Cáo mà gánh hộ được sao? Gánh xong rồi lại chui vào hang sâu?

Anh Bồng gật đầu. Anh không cãi. Một con cáo gánh hộ gà thì đúng là chuyện đáng ngờ, cũng như một người lạ xin đứng tên hộ sổ đỏ thì đáng ngờ. Anh chỉ cởi cái nón quai thao ra, đặt xuống, rồi chìa hai cái chân trước ra.

Gà Mơ nhìn hai cái chân cáo một lúc. Rồi bà ta quay sang Vịt Bầu đang bán rau bên cạnh, thì thầm cái gì đó. Vịt Bầu gật gù. Cuối cùng Gà Mơ đưa cho anh Bồng cái đòn gánh, hai đầu treo hai thúng thóc nặng trĩu.

Anh Bồng gánh thóc cả buổi sáng. Từ trang ba sang trang bốn, rồi trang năm, bầu trời cứ lật lên một cái là cảnh vật đổi đi, nhưng đòn gánh vẫn trên vai anh. Anh gánh thóc từ cổng chợ ra bến đò, từ bến đò lên kho của Ngỗng Xám. Đôi vai cáo không quen gánh, lông vai trụi đi một mảng. Anh không than một tiếng, vì than thì phải than bằng lục bát, mà anh chưa nghĩ ra vần nào cho chữ “đau vai”.

Trên đường gánh, anh thấy nhiều thứ mà anh chưa bao giờ để ý ở những trang này. Bên bờ ao, cái hàng rào tre bị gãy một đoạn. Trên bờ ao có một chú gà con lông vàng, đầu đội vỏ trứng, cứ chạy lon ton đuổi bướm. Anh nhớ con gà con này. Ở trang mười lăm nó đứng ngay mép ao, chỗ hàng rào gãy, và chẳng ai trong truyện nói gì về nó. Nó chỉ là một chấm vàng cho bức tranh đỡ trống.

Anh còn để ý một điều nữa: mỗi khi anh nói được một câu vần đúng, màu sắc quanh anh đậm lên một chút. Và mỗi khi cả bầu trời rung rinh, như có ai nghiêng sách, thì giọng bé Ngô vọng xuống, khi thì cười, khi thì hỏi.

– Bố ơi, sao con cáo không lấy trứng?

Và một giọng khác, giọng đàn ông ngái ngủ, giọng của chính anh, đáp lại, uể oải:

– Ừ, sách in lỗi đấy con. Đọc tiếp đi.

Anh Bồng đứng sững giữa đường, đòn gánh trên vai. Có ai đó đang nằm trên sofa nhà anh ở Nam Định, trong thân anh, đọc truyện cho con gái anh với cái giọng đọc biên bản. Và người đó không thèm nhìn tranh.

— Hết chương 2 —