Cái góc sửa xe đầu làng

Chương 2: Cái góc sửa xe đầu làng

Ông Chất sửa xe đạp ở đầu làng năm mươi năm. Cái lán tre lợp lá cọ cạnh gốc đa, một cái bơm tay, một chậu nước để dò lỗ thủng, một hộp gỗ đựng đồ nghề, mấy cái ruột xe treo trên vách. Hồi xe đạp còn là của quý, cả làng, cả mấy làng bên, ai thủng săm, tuột xích, gãy nan hoa đều tìm đến ông. Về sau xe máy nhiều, ông vẫn ngồi đó, sửa xe đạp cho bọn trẻ con đi học, phần lớn không lấy tiền.

Chung nhớ cái lán ấy theo một cách khác.

Năm Chung học lớp mười, trường cấp ba cách nhà mười hai cây số. Bạn bè cùng lớp đứa nào cũng có xe đạp, Chung đi bộ. Chung xin bố mua cho cái xe. Bố bảo nhà không có tiền. Chung không tin. Chung thấy bố sửa xe miễn phí cho cả làng, thấy bố cho thằng nọ mượn xe, cho con kia mượn bơm, mà con mình thì đi bộ, sáng bốn giờ rưỡi dậy, tối bảy giờ mới về đến nhà. Cả năm lớp mười, Chung đi bộ. Đến lớp mười một, bố mới mua cho cái xe cũ, sơn lại màu xanh.

Ba mươi bảy năm, Chung chưa bao giờ nói ra. Nhưng mỗi lần về quê, đi qua cái lán ở gốc đa, anh đều nhìn đi chỗ khác.

Sáng hôm sau, Chung không ra Hà Nội. Anh nói với vợ là ở thêm một ngày, chờ lễ mở cửa mả. Vợ anh không hài lòng nhưng không nói gì.

Hồng dậy sớm, ra cái lán sửa xe. Lán đã xiêu, mái lá cọ thủng mấy chỗ. Cái hộp gỗ đồ nghề của bố vẫn nằm trên cái bàn tre, phủ một lớp bụi mỏng. Hồng mở ra. Cờ lê, tua vít, kìm, mấy miếng vá săm cắt sẵn, một lọ keo. Và một ngăn nhỏ bằng gỗ, chia ô, ô nào cũng đầy van xe đạp, loại van đồng, mới có, cũ có, xếp ngay ngắn.

Bố cô thay van miễn phí. Cô nhớ ra rồi. Bố hay nói, xe đạp thì cái van là quan trọng nhất, ruột còn vá được, van hỏng thì xe nằm đường. Đứa nào đi xa, bố đều kiểm cái van trước rồi mới cho đi.

Gần trưa, Dụ chạy xe máy ra lán, gọi Hồng về.

– Có khách. Ông ấy hỏi bố.

Người khách ngồi ở hiên nhà, đội mũ phớt, mặc áo khoác dạ màu ghi, chân đi giày da, trạc gần sáu mươi. Bên cạnh ông là một cái túi du lịch nhỏ. Bà Thìa ngồi đối diện, rót nước.

– Tôi tên Mão. – Ông nói, giọng lơ lớ, nửa Thanh nửa Nam. – Nhà tôi trước ở làng bên kia sông. Tôi về từ Sài Gòn. Tôi về muộn quá, không kịp đưa ông.

Ông nói hôm đám, ông có đến. Ông đến lúc gần tối, nhà đông, ông thắp hương, bỏ phong bì vào mâm rồi về khách sạn ngoài thị trấn. Ông không ghi tên. Ông nói ông không biết ghi là khách của ai.

Chung đứng ở cửa, khoanh tay.

– Bác quen bố cháu thế nào ạ?

Ông Mão nhìn anh một lúc lâu, như đang tìm trên mặt anh nét của người khác.

– Anh là anh Chung? Con trai cả?

– Vâng.

– Năm tám chín, anh học lớp mười phải không?

Chung không trả lời. Ông Mão gật đầu, như tự xác nhận.

– Năm ấy tôi thi đại học. – Ông nói. – Nhà tôi nghèo nhất làng bên ấy, bố mất sớm, mẹ đi mò cua. Tôi đỗ vào Bách khoa trong Sài Gòn. Không có tiền đi tàu, không có tiền ăn tháng đầu. Mẹ tôi định bảo tôi ở nhà.

Ông dừng lại, uống ngụm nước.

– Ông nhà ta sửa xe cho tôi ba năm cấp ba, chưa lấy một đồng. Hôm biết tôi đỗ mà không đi được, ông đạp xe sang nhà tôi, đưa cho mẹ tôi một gói tiền. Ông bảo đủ tiền tàu với ba tháng ăn. Tôi hỏi ông lấy đâu ra. Ông bảo ông có. Ông còn tháo cái van xe đạp của tôi ra, lắp cái van mới, bảo đi đường xa, van hỏng là nằm đường.

Không ai nói gì. Ở dưới bếp, nồi cơm sôi trào, không ai xuống tắt.

– Sau này tôi mới biết. – Ông Mão nói tiếp, giọng chùng xuống. – Gói tiền ấy là tiền ông để dành mua xe đạp cho con trai ông, năm ấy học lớp mười, đi bộ mười hai cây số đến trường.

— Hết chương 2 —