Bà Tám Sen

Chương 3: Bà Tám Sen

Bà Tám Sen sáu mươi sáu tuổi. Bà lấy ông Tám năm mười chín tuổi, làm dâu nhà thùng từ hồi còn chưa biết phân biệt cá cơm than với cá cơm sọc tiêu. Ông Tám mất năm Vĩnh mười hai tuổi, đi biển gặp bão, ghe không về. Bà một mình giữ nhà thùng ba chục năm. Có năm mất mùa cá, bà phải bán bớt năm cái thùng cho người ta để có tiền cho Vĩnh học. Bà nhớ từng cái thùng bán đi như nhớ mặt người chết.

Bà không ghét thằng Bo. Bà nói thiệt, bà không ghét. Thằng nhỏ lễ phép, ăn cơm không làm rớt hột nào, đi học về tự giặt đồ. Bà chỉ sợ. Sợ một ngày con Tuyền với thằng Bo dắt thằng Vĩnh đi, nhà thùng không còn ai giữ. Sợ một ngày người ngoài đứng ở cửa nhà thùng, nói cái này của tôi.

Bà dùng cái tô nhựa để nhắc thằng nhỏ, và nhắc con dâu, rằng ở nhà này có ranh giới. Bà không ngờ con dâu bà lấy cái tô đó mà ăn. Càng không ngờ con trai bà cũng lấy.

Hai tuần liền, mâm cơm nhà bà có hai cái tô nhựa xanh. Bà ngồi ăn bằng chén sứ của ông Tám để lại, thấy miếng cơm nó cứng trong cổ họng.

Một đêm, khi cả nhà ngủ hết, bà Tám cầm đèn pin ra nhà thùng một mình. Bà đi tới thùng số bảy, đặt bàn tay lên lớp gỗ bời lời đen bóng, lạnh và hơi ẩm. Hồi ông Tám còn sống, những lúc giận nhau, bà hay ra đây đứng. Ông Tám biết, ông đi theo, đứng sau lưng bà, không nói gì, chờ bà nguôi.

– Ông coi đó. – Bà nói với cái thùng. – Thằng con ông nó ăn bằng tô nhựa. Tại tui. Ông mà còn, ông nói tui làm vậy là đúng hay sai?

Cái thùng không trả lời. Ngoài kia sóng đánh vô bờ kè, đều đều. Bà đứng một lúc, rồi đi về. Trên đường về, đèn pin rọi qua cái bậu cửa sổ phòng con dâu, bà thấy một cuốn tập học trò để mở, có hình vẽ một dãy thùng gỗ đánh số. Bà không lại gần coi.

Tháng Mười Một, bão vô.

Bão không lớn, nhưng gió giật mạnh, mưa cả đêm. Mười một giờ, có tiếng tôn bay rầm rầm ngoài nhà thùng. Cả nhà chạy ra. Gió đã giật tung một mảng mái ở cuối dãy, nước mưa trút thẳng xuống, ngay trên mấy cái thùng ở đầu đó.

Vĩnh với ông Chín leo lên kéo bạt. Tuyền cầm đèn pin rọi. Bà Tám đứng dưới, ướt sũng, la to:

– Thùng nào? Thùng nào bị nước vô? Mở nắp không?

Trời tối, mưa quất ngang mặt, bà nhìn mấy cái thùng gỗ đen thui nằm sát nhau, không phân biệt được cái nào với cái nào. Đèn trong nhà thùng đã cúp.

Thằng Bo đứng sau lưng bà. Nó mặc cái áo mưa con nít màu vàng, tay cầm cuốn tập bọc trong túi nilon.

– Bà ơi, thùng số bảy, số tám với số chín nằm dưới chỗ mái bay. Thùng số bảy ông Chín mới mở nắp kiểm hồi chiều, chưa đậy nắp đá. Ông Chín nói tối nay mới đậy.

Bà Tám quay lại nhìn nó. Thằng nhỏ chỉ tay vô góc tối cuối dãy. Nó không leo, không chạy vô. Nó đứng nguyên chỗ, như ông Chín dặn.

Bà la lên. Vĩnh nghe, leo qua thùng số bảy, kéo tấm nắp gỗ đậy lại, chèn bao cát lên. Kịp. Nước mưa chỉ mới tạt vô mép.

Ba giờ sáng, bão ngớt. Cả nhà ngồi trong bếp, ướt như chuột, ông Chín uống ly trà gừng Tuyền pha, nói mẻ thùng số bảy năm nay mà nước mưa vô là hư hết, mất trắng hai tấn cá.

Bà Tám ngồi im. Bà nhìn thằng Bo đang ngủ gục trên đùi má nó, cuốn tập trong túi nilon vẫn kẹp chặt dưới nách.

Bà rút cuốn tập ra, nhẹ tay. Bà mở ra coi, dưới ngọn đèn dầu. Chữ con nít, xiêu vẹo, nhưng rõ. Hình vẽ dãy thùng, đánh số từ một tới hai mươi ba. Mỗi thùng một dòng: ngày ướp, ngày kiểm, màu nước. Thùng số bảy có vẽ thêm một ngôi sao, bên cạnh ghi: "Thùng ông Tám. Ông Chín nói ngon nhất."

Bà Tám đọc tới đó thì gấp cuốn tập lại.

Sáng hôm sau, mâm cơm có sáu cái chén sứ trắng viền xanh. Hai cái tô nhựa xanh nằm trong rổ dưới bếp, bà đã bỏ vô đựng mồi câu cho ông Chín.

Cái chén đặt trước chỗ thằng Bo khác năm cái kia một chút. Nó cũ hơn, men ngả màu ngà, có một vết mẻ nhỏ ở miệng chén, đã được ai đó mài cho trơn.

– Chén của ông Tám. – Bà Tám nói, không nhìn ai, múc canh. – Ổng ăn bằng cái này ba chục năm. Ăn cẩn thận, bể là bà đánh đòn.

Thằng Bo cầm cái chén bằng hai tay, nhìn bà. Rồi nó cúi đầu, nói "dạ con cảm ơn bà", rất nhỏ.

Tuyền ngồi đối diện, không nói gì. Cô gắp cho mẹ chồng miếng cá đuối ngon nhất. Bà Tám nhìn miếng cá trong chén mình, rồi gắp ngược lại cho thằng Bo.

Chiều đó, lúc bà Tám ngủ trưa dậy, bà ra nhà thùng, thấy thằng Bo đứng dưới chân thang thùng số bảy với ông Chín như mọi bữa. Bà không đuổi. Bà đi tới, đứng cạnh nó, chỉ lên miệng thùng.

– Nước mắm ngon là nước mắm biết chờ. – Bà nói. – Ông Chín dạy mày câu đó phải không? Câu đó là của ông Tám. Hồi xưa ổng dạy bà.

Thằng Bo gật đầu. Bà Tám lấy trong túi áo bà ba ra cây bút bi, đưa cho nó.

– Ghi thêm vô sổ. Thùng số bảy, mẻ năm nay, tháng Mười Một năm sau mới rút. Lúc đó mày lớp Năm. Bà còn sống thì bà với mày rút.

— Hết —