Đồ chơi trên gác bếp

Chương 1: Đồ chơi trên gác bếp

Lời Chi.

Cái khung gỗ ấy treo trên gác bếp nhà Chàn, đen bóng vì khói, trông như một chữ A khổng lồ có ai buộc thêm một hòn đá đung đưa ở giữa.

– Cái gì đây? – Tôi chỉ lên. – Đồ chơi à?

Chàn đang thổi lửa, ngẩng lên nhìn tôi, rồi nhìn cái khung, rồi cúi xuống thổi lửa tiếp, không trả lời. Tôi đã quen với cái kiểu ít nói của Chàn từ hôm đầu. Tôi đoán nó không thích tôi lắm.

Tôi tên Chi, mười tuổi, ở Hà Nội. Bố tôi là kỹ sư làm đường, lên Hoàng Su Phì làm con đường mới vào bản, thuê ở nhờ nhà Chàn một tháng hè. Bố bận suốt ngày, nên tôi theo Chàn đi khắp bản. Chàn mười một tuổi, người Dao, nói tiếng Kinh lơ lớ, chạy trên bờ ruộng nhanh như con sóc.

Hôm đầu lên đây, tôi đứng trên con dốc nhìn xuống thung lũng mà quên cả thở. Ruộng bậc thang. Hàng trăm bậc, hàng nghìn bậc, cong cong theo sườn đồi như vân tay của một người khổng lồ in lên núi. Nước trong ruộng soi bóng trời, từng bậc một lấp lánh như những mảnh gương xếp chồng. Tôi chụp bốn mươi tấm ảnh bằng điện thoại của bố, tấm nào cũng như tranh.

– Đẹp quá. – Tôi nói với Chàn. – Ai nghĩ ra làm ruộng hình bậc thang vậy? Chắc để cho đẹp nhỉ.

Chàn nhìn tôi như nhìn một đứa ngốc.

– Không phải để đẹp.

Rồi nó đi tiếp, không giải thích.

Lời Chàn.

Con bé người Kinh hỏi câu đó, tôi không biết trả lời thế nào cho nó hiểu. Ruộng bậc thang không phải để đẹp. Nó đẹp là vì nó đúng. Nhưng nói thế nó lại bảo tôi nói khó hiểu.

Mà hôm ấy tôi có chuyện khác để lo hơn.

Trên đỉnh đồi phía sau bản, chú Phìn vừa phát trắng một sườn dốc để trồng ngô. Cây cối chặt hết, cỏ đốt hết, chỉ còn đất đỏ trơ trụi, dốc tuột từ đỉnh xuống tận lưng chừng đồi. Chú Phìn cuốc từng hàng hốc thẳng từ trên xuống dưới, như kẻ những đường gạch dọc trên tờ giấy.

Ông nội tôi nhìn sườn đồi ấy, lắc đầu, nhưng không nói gì. Ông với chú Phìn từng cãi nhau một trận. Chú bảo làm ruộng bậc thang mất mười năm, chú không có mười năm. Ngô thì trồng ba tháng là có ăn. Ông bảo chú sẽ không có ăn đến năm thứ ba.

Sườn đồi ấy nằm ngay phía trên ruộng nhà tôi.

Tối đó, trời phía Tây Côn Lĩnh đen kịt. Ông tôi ngồi ở bậc cửa nhìn mây rất lâu, không nói một câu.

Nửa đêm, mưa đổ xuống như ai lật ngược cả một cái chum.

— Hết chương 1 —