Người ngồi quay lưng

Chương 1: Người ngồi quay lưng

Đêm thứ ba ngoài khơi, chú Năm Tánh đập tay lên mui ca bin, nói một câu mà cả tàu im bặt:

– Đứa mô nhìn ra phía đó, tau quăng xuống biển.

Phía đó là mép vùng sáng. Tàu câu mực của chú Năm có hai dàn đèn, mỗi dàn mười tám bóng, bật lên thì mặt biển quanh tàu trắng như sân phơi giữa trưa, sáng ra tới chừng năm chục sải. Qua khỏi năm chục sải là tối. Không phải tối dần, mà tối như có ai cắt bằng dao. Mực ở trong tối, thấy sáng thì bơi vô. Người câu mực sống ở cái ranh đó.

Và ngay cái ranh đó, cách mạn trái chừng năm chục sải, có một cái thúng chai đang đứng yên.

Tui mười chín tuổi, đó là chuyến biển đầu đời. Tui xuống tàu chú Năm thay chỗ anh Phiêu. Anh Phiêu lớn hơn tui sáu tuổi, đi tàu chú Năm từ năm mười lăm. Chuyến cuối mùa năm ngoái, một đêm gió giật cấp bảy, anh mất cùng cái thúng của anh. Người ta tìm hai ngày không thấy. Ở cửa Sa Kỳ, ai cũng biết chuyện đó, mà ai kể cũng kết bằng một câu na ná nhau: thằng Phiêu buộc dây ẩu, nên đứt.

Má tui nghe câu đó cả năm trời. Má không cãi, chỉ cúi xuống vá lưới. Tui biết má đau, vì anh Phiêu là đứa buộc dây kỹ nhất xóm. Hồi tui tám tuổi, anh ngồi trên bờ kè dạy tui cái nút ghế đơn, thắt cho tui coi một trăm lần. Anh nói: nút này kéo cỡ mô cũng không tuột, mà muốn mở thì bẻ cái vòng là mở. Anh nói thêm: chỉ có dao mới làm đứt được nó. Tui học hoài không nên. Nút của tui lần nào cũng méo một bên, anh lại tháo ra thắt lại, miệng chửi mà tay thì từ tốn.

Cái thúng ngoài mép tối kia không có đèn. Thúng câu mực đêm nào cũng có cái bóng ắc quy treo trên cây sào, để mực xà lên. Cái thúng này tối om, chỉ thấy được là nhờ ánh đèn từ tàu hắt ra, quét lên vành thúng một đường bạc mỏng. Trong thúng có một người ngồi. Người đó ngồi quay lưng về phía tàu, vai hơi xuôi, không chèo, không câu, không động đậy.

Biển lặng. Sóng chỉ lăn tăn đủ cho mấy con mực ống nổi lên quanh mạn. Vậy mà cái thúng không trôi. Thúng chai mà không neo, không chèo, biển lặng cỡ mô cũng phải xoay, phải dạt. Cái thúng đó đứng yên như cắm cọc.

Chú Bảy Quậy, người già nhất tàu, rút điếu thuốc ra khỏi miệng, nói nhỏ:

– Thúng ma.

Không ai trả lời chú. Mười bốn người trên tàu, đứa thì cúi xuống cần câu, đứa thì quay vô ca bin, ai cũng làm như mình đang bận. Chỉ có tui là đứng nhìn, cho tới khi chú Năm thò đầu ra khỏi ca bin, mặt đỏ gay dưới ánh đèn.

– Thằng Trọn. Mi điếc hả?

Tui quay đi. Cả đêm đó tui ngồi câu ở mạn phải, lưng hướng về phía cái thúng. Mà lạ, quay lưng rồi còn thấy rõ hơn lúc nhìn. Gáy tui nóng ran, như có ai đang nhìn trả lại.

Gần sáng, chú Bảy kể cho tui nghe trong lúc hai chú cháu chia mực vô khay. Chú nói ngư dân đi bạn xa ai cũng từng nghe chuyện thúng ma. Người chết ngoài biển không về được, thấy đèn tàu thì tìm tới, đứng ở chỗ tối nhất mà ngó vô. Không được kêu, không được gọi tên. Kêu là nó vô.

– Rồi nó vô thì răng? – tui hỏi.

Chú Bảy không trả lời. Chú lấy tay quẹt nước biển trên mặt, nhìn ra khơi. Lúc đó trời đã rựng, dàn đèn đã tắt, mặt biển xám như tro. Chỗ cái thúng đứng hồi đêm giờ chỉ còn nước.

Đêm thứ tư, nó tới sớm hơn, mới chín giờ. Thằng Hiệu, thợ máy, hai mươi ba tuổi, gan to hơn cả tàu cộng lại, lén chạy lên nóc ca bin với cây đèn pin sạc, loại đèn rọi xa trăm mét người ta dùng để soi phao lưới. Nó chĩa đèn về phía cái thúng, bấm.

Luồng sáng phóng ra, trắng xanh, chạy qua mặt nước, tới chỗ cái thúng. Rồi nó không dừng lại. Tui nhìn thấy rõ: luồng sáng đi tới đâu, mặt nước sáng lên tới đó, sóng gợn lăn tăn hiện ra từng đường, mà tới chỗ cái thúng thì luồng sáng đi xuyên qua, rọi lên khoảng nước phía sau, như giữa đường không có cái chi hết. Vậy mà đèn tắt đi thì cái thúng vẫn ngồi đó, viền vành bạc mỏng.

Chú Năm leo lên giật cây đèn khỏi tay thằng Hiệu, quăng nó lăn lóc trên sàn. Chú không chửi. Chú chỉ thở. Thằng Hiệu tuột xuống, mặt xanh như tàu lá, cả đêm không nói một câu.

Đêm thứ năm, nó đứng gần hơn chừng mười sải. Lần này tui thấy được lưng người ngồi trong thúng mặc cái áo mưa vàng, loại áo cánh dơi bán đầy ở chợ Bình Sơn. Đêm thứ sáu, biển có gió nồm, sóng bạc đầu lăn qua lăn lại, đèn trên tàu lắc lư, cái vùng sáng cũng lắc theo. Chỉ có cái thúng là không lắc.

Đêm thứ sáu đó, lúc đèn lắc qua một cái, tui thấy vành thúng.

Quanh vành thúng có quấn một sợi cước. Cước xanh lá mạ, loại cước câu cá ngừ, quấn sát nhau từng vòng khít rịt, từ đầu này tới đầu kia, như người ta quấn cán dao.

Tui biết cái vành thúng đó. Tui ngồi quấn nó với anh Phiêu cả một buổi chiều, ngay trước sân nhà, hai anh em mỗi đứa cầm một đầu. Anh nói vành thúng hay bị cọ mòn vô mạn tàu, quấn cước cho bền, mà cước xanh thì đêm thấy rõ, lỡ trôi xa thì người ta dễ tìm.

— Hết chương 1 —