Còn mười một ngày

Chương 1: Còn mười một ngày

Mẻ bánh đầu tiên ra lò đen như đáy nồi.

Bốn chục cái bánh nướng nằm trên khay sắt, vỏ cháy sém, mùi đường khét bốc lên cay cả mắt. Ông Hòa đứng nhìn khay bánh, không nói một câu. Rồi ông nhặt một cái lên, bẻ đôi. Ruột bánh còn sống, mỡ chưa chín, nhân thập cẩm dính bết vào vỏ.

– Bốn chục cái. – Ông nói, giọng đều đều. – Hai cân mỡ phần, ba cân đường phèn, một cân lạp xưởng. Mày đốt trong một nén hương.

Nhum đứng ở cửa lò, hai tay còn cầm cái xẻng gỗ, mặt lem tro. Cô không cãi. Cô không có gì để cãi.

Không ai trong hiệu bánh Hòa Ký biết rằng người đang đứng đó không phải con dâu út của ông. Mười ngày trước, Quan Tú Linh còn đang làm ca đêm ở một lò bánh trung thu trong một con hẻm Chợ Lớn, ba mươi mốt tuổi, mười hai năm nghề, quen tay tới mức nghe tiếng lò quạt là biết nhiệt. Cô nhớ đêm ấy cúp điện, cô cúi vào lò gas xem lửa mồi. Rồi cô mở mắt ở đây, trấn Hội Lưu, bên một con sông rộng có thuyền buôn đậu kín bến, trong thân một cô gái hai mươi tuổi tên Nhum, mới về làm dâu được bốn tháng, chồng đi buôn chuyến vào phương Nam chưa về.

Cô đã thề sẽ im lặng cho tới khi hiểu luật. Cô giữ được lời thề đó đúng chín ngày.

Ngày thứ mười, phủ Trấn thủ cho người xuống đặt ba trăm cái bánh nướng dâng lễ Trung thu, giao ngày mười hai tháng Tám, để bày cỗ đêm rằm. Người nhà phủ nói rõ: năm ngoái bánh Hòa Ký mốc xanh trước rằm một ngày, phủ phải đổ cả, quan Trấn thủ cũ nổi giận. Năm nay quan mới, bà quan mới quê ở Hội Lưu, thương bánh Hòa Ký từ nhỏ, nên cho thêm một lần. Lần này mà mốc nữa thì Hòa Ký đừng mong bước chân vào phủ.

Sau khi người nhà phủ về, ông Hòa ngồi một mình ở bậc lò rất lâu. Rồi ông gọi cả nhà ra, nói ông già rồi, mắt kém, tay run, mẻ này ai nhận nướng.

Anh Lợi, con trai cả, cúi mặt. Chú Sáu Kê, thợ phụ mười lăm năm, gãi đầu bảo chú chỉ quen nhồi bột. Thế là Nhum giơ tay. Cả nhà nhìn cô như nhìn con mèo vừa mở miệng nói.

Và bây giờ bốn chục cái bánh đen như đáy nồi.

Cô biết mình sai ở đâu. Ở Chợ Lớn, lò có đồng hồ nhiệt, kim chỉ một trăm tám mươi độ là cho bánh vào. Ở đây chỉ có cái lò đất hình vòm, đốt củi nhãn, lửa rút ra rồi mới cho bánh vào nướng bằng hơi nóng của vách. Cô đã dùng cách thử của thợ già mà cô học từ ông chủ đầu tiên của mình: thả một tờ giấy bản vào lò, đếm. Giấy vàng như rơm trong khoảng hai mươi nhịp đếm là vừa lửa. Cô đếm tới mười hai thì giấy đã vàng sậm, nhưng cô nghĩ lò đất này khác lò gạch, cứ cho vào.

Lò đất giữ nhiệt lâu hơn cô tưởng. Vách lò dày gấp ba vách lò gạch. Hơi nóng không tắt dần mà dồn lại ở trần vòm, nướng mặt bánh cháy trước khi ruột kịp chín.

Đêm ấy Nhum không ngủ. Cô ngồi bên lò, thả từng tờ giấy bản vào sau mỗi khắc lửa rút, đếm, ghi bằng than lên vách: khắc thứ nhất, giấy cháy xém sau tám nhịp; khắc thứ hai, mười bốn nhịp; khắc thứ ba, hai mươi mốt nhịp. Cô ghi cả màu giấy, cả mùi. Chú Sáu Kê ra đi tiểu đêm, thấy cô ngồi đó, lắc đầu mà không nói gì, rồi lát sau mang ra cho cô một bát chè đậu đen.

Lúc trời gần sáng, Nhum đứng dậy vươn vai, và cô thấy cái quạt.

Nó treo trên một cái đinh ở cột lò, chỗ khuất sau đống củi. Một cái quạt nan cán tre, to bằng cái mẹt nhỏ, nan đã ngả màu mật ong, một góc cháy thủng một lỗ tròn bằng đồng xu. Cạnh cái quạt là một cái ghế đẩu thấp, phủ bụi.

– Quạt của ai đấy chú? – Cô hỏi.

Chú Sáu Kê ngập ngừng. Chú liếc vào nhà trong, nơi ông Hòa còn đang ngủ, rồi hạ giọng:

– Của chị Thoảng. Vợ anh Lợi. – Chú nói. – Mợ đừng nhắc với ông.

— Hết chương 1 —