Cô y sĩ ở trạm y tế nhà máy

Chương 2: Cô y sĩ ở trạm y tế nhà máy

Trưa, tôi xách cặp lồng cơm vào. Mẹ không sai, tôi tự xin mẹ, bảo là để bố khỏi phải ăn cơm căng tin. Bác bảo vệ biết mặt tôi, cho vào.

Trạm y tế nằm cuối dãy nhà kho, một gian quét vôi vàng, có cái tủ kính đựng mấy lọ thuốc đỏ, cuộn băng, hộp kim tiêm luộc. Cô Liên ngồi đọc báo bên lò sưởi điện, chân gác lên ghế. Cô ngoài ba mươi, tóc cặp bằng cái kẹp nhựa xanh.

– Cháu là con bác Hoạt bên phân xưởng tiện. – Tôi nói. – Cháu muốn hỏi cô kết quả chụp phổi của bố cháu.

Tôi nói như thể tôi biết chắc. Thật ra tôi chỉ đoán. Nhưng tôi đã năm mươi tư tuổi, đã đứng trước đủ loại bàn làm việc của đủ loại người, và tôi biết người ta lộ ra nhiều nhất ở cái giây đầu tiên, trước khi kịp nghĩ cách trả lời.

Cô Liên đặt tờ báo xuống. Cái giây đầu tiên ấy, mặt cô trắng đi.

– Ai bảo cháu bố cháu đi chụp phổi?

– Không ai bảo cả. Bố cháu ho ba tháng nay. Cháu đoán.

Cô nhìn tôi rất lâu. Ngoài kia có tiếng máy dập chạy đều, rầm, rầm, rầm. Cuối cùng cô đứng dậy, khép cửa lại.

– Bố cháu dặn cô không được nói với ai trong nhà. – Cô nói nhỏ. – Cô đã viết giấy giới thiệu cho bố cháu đi chụp ở phòng khám khu vực từ tháng Mười. Kết quả về rồi. Cô bảo bố cháu phải lên viện Lao ở Hoàng Hoa Thám ngay. Bố cháu xin cô hai tháng.

– Hai tháng để làm gì ạ?

Cô Liên không trả lời ngay. Cô cầm cái ấm nhôm trên bếp điện rót nước vào cốc, rồi để đấy, không uống.

– Cháu có biết nhà cháu có tên trong danh sách phân phòng nhà năm tầng bên Thanh Xuân không?

Tôi không biết. Lần trước tôi không hề biết. Cả đời tôi, nhà tôi chưa bao giờ ở nhà năm tầng. Sau khi bố mất, mẹ con tôi ở lại dãy nhà cấp bốn ấy đến năm 1997 thì nhà máy thu lại đất, mẹ về ở nhờ nhà dì tôi dưới Văn Điển.

– Công đoàn họp bình xét cuối tháng Một. – Cô Liên nói. – Danh sách có mười bốn nhà, được chín phòng. Nhà cháu đứng thứ sáu, nhờ bố cháu ba năm liền chiến sĩ thi đua. Nhưng nếu bây giờ bố cháu nghỉ ốm dài ngày, nếu người ta biết là lao, thì cháu hiểu rồi đấy. Người ta sẽ hỏi một người sắp phải về mất sức thì chia phòng làm gì. Người ta còn sợ lây cho cả cầu thang nữa.

– Thế cô đồng ý với bố cháu à?

Cô cúi xuống. Cái kẹp tóc xanh run run.

– Cô bảo bố cháu là mỗi ngày chậm là mỗi ngày phổi thủng thêm. Bố cháu bảo cô: tôi chết thì vợ con tôi còn có cái phòng mà ở. Cô không cãi được câu ấy.

Tôi cầm cặp lồng cơm đi về phía phân xưởng tiện. Tôi không vào. Tôi đứng ở cửa sổ nhìn bố đứng bên cái máy tiện, cúi rất sát vào phôi sắt quay tít, mùn sắt bắn ra xoăn tít như vỏ bào. Mỗi lần ho, bố quay mặt đi khỏi máy, quay vào bức tường. Không phải để giấu ai. Để không ho vào ai.

Cái ca men riêng. Cái bát riêng. Bố ngồi quay mặt ra cửa lúc ăn. Bố rụt tay lại sau khi xoa đầu tôi. Bố không bế thằng Cún từ đầu mùa đông, mẹ cứ tưởng bố mệt. Bố biết. Bố biết từ tháng Mười, và bố đã lặng lẽ tách mình ra khỏi cả nhà, từng chút một, để không ai bị lây, để không ai phát hiện.

Ba mươi sáu năm tôi nghĩ bố chết vì không biết. Bố chết vì biết.

Chiều hôm ấy tôi chờ bố ở cổng nhà máy. Bố dắt xe ra, cái phích đã đầy nước sôi treo ở ghi đông, bốc hơi mỏng qua cái nút bấc. Bố thấy tôi thì cau mày.

– Sao không đi học? Cô giáo nhắn mẹ rồi đấy.

– Con đến trạm y tế rồi bố ạ.

Bố đứng sững. Cái xe nghiêng đi, cái phích đung đưa. Tôi đỡ lấy ghi đông.

Hai bố con dắt xe đi dọc con đường đất. Mặt trời đã lặn sau ống khói nhà máy xà phòng, trời chuyển màu tím than. Một lúc lâu bố không nói gì. Rồi bố dừng lại ở chỗ cái cống nhỏ bắc qua ruộng rau muống, nơi hồi bé tôi hay ngồi câu cá rô.

– Cô Liên nói với con rồi thì bố cũng không giấu nữa. – Bố nói. – Nhưng con phải hứa với bố một điều. Không được nói với mẹ.

– Bố định làm gì?

– Hai tháng thôi. Cuối tháng Một công đoàn họp xong, quyết định phân phòng ký xong, bố đi viện. Bố tính cả rồi. Bố uống thuốc ho, bố đeo khẩu trang lúc ngủ, bố không ăn chung với nhà mình. Hai tháng chứ mấy.

– Rồi sau hai tháng ấy, quyết định ký xong, người ta lại hẹn sang năm mới giao nhà. Bố lại chờ thêm. Rồi bố ho ra máu ở xưởng.

Bố nhìn tôi như nhìn một người lạ. Tôi cũng không biết tại sao mình nói được câu ấy bằng cái giọng ấy. Có lẽ là giọng của một người đàn ông năm mươi tư tuổi đã đứng ở cuối câu chuyện này.

– Con nói như ông thầy bói. – Bố bảo. – Mày còn bé, mày không hiểu. Nhà mình bốn người ở mười hai mét vuông, mưa thì dột, hè thì nóng như cái lò. Thằng Cún hen suyễn từ bé. Bố làm ở đây hai mươi năm, đây là lần đầu tiên nhà mình có tên trong danh sách. Bố không để mất nó được.

– Mất bố thì sao ạ?

Bố không trả lời. Bố đặt bàn tay lên cái phích, như người ta đặt tay lên cái lò sưởi.

– Con hứa đi. – Bố nói. – Không nói với mẹ.

Tôi không hứa. Tôi cũng không nói không. Tôi đẩy xe cho bố về nhà.

— Hết chương 2 —