Ngoài trang

Chương 2: Ngoài trang

Đêm đó chị Bé Ba không ngủ. Chị nằm trên bộ ván gõ, nghe nước vỗ dưới sàn, nghe ếch nhái kêu ran khắp đồng, và chị tính.

Chị đứng chuyền may hai mươi năm. Chị biết tính định mức, tính giờ công, tính bao nhiêu áo một ca. Chị tính cái thế giới này như tính một chuyền may.

Trên trang sách, chị là bà Tư Hột, làm đúng những gì sách viết. Chị không đổi được. Ngoài trang sách, chị làm được bất cứ gì, nhưng không ai nhớ ra chị đã làm, và mỗi giờ ngoài trang, chị mờ đi. Chị không biết mờ hết thì sao. Chị đoán được.

Vậy chị phải làm sao cho ông Sáu Lộ không ra đồng đêm mưa giông, mà làm hết ở ngoài trang, và làm nhanh.

Sáng hôm sau, chị thử cách đơn giản nhất. Lúc giọng kể đang bận tả cảnh chợ nổi, chị mở rương, lấy tờ giấy nợ của ông Sáu Lộ ra, đem xuống bếp, nhét vào lò un. Tờ giấy cong lại, ngả vàng, rồi cháy thành tro.

Chiều hôm đó là chương sáu.

“Bà Tư Hột chèo xuồng tới nhà ông Sáu Lộ, nón lá dây đỏ trên đầu, cái hộp thiếc kẹp nách.”

Chân tay chị tự chèo. Chị ngồi trong cái xuồng của bà Tư Hột, lướt qua những ngọn lúa ngập lưng chừng, tới một căn nhà sàn lá dừa nước. Ông Sáu Lộ đang ngồi vá lưới trên sàn, bé Út Thắm ngồi bên, tay cầm con búp bê làm bằng bẹ chuối. Thấy cái nón dây đỏ, con bé ôm búp bê chạy tọt vào trong.

“Bà Tư Hột mở hộp thiếc, lật tìm tờ giấy nợ của ông Sáu Lộ.”

Tay chị lật. Một tờ, hai tờ, mười ba tờ. Không có.

Giọng kể ngừng lại. Lần đầu tiên, chị nghe nó ngập ngừng, như người đọc truyện vừa lật nhầm trang. Rồi nó tiếp:

“Bà Tư Hột lật tới lật lui, không thấy tờ giấy nợ. Bà nheo mắt nhìn ông Sáu Lộ. Ông Sáu Lộ cúi gằm mặt.”

Rồi miệng chị nói, không phải chị muốn nói:

– Giấy mất thì nợ còn. Năm trăm ngàn, lãi ba phân. Mùa nước này không trả, qua mùa khô tao xiết ruộng.

Chị muốn cắn lưỡi. Nhưng chị hiểu. Tờ giấy cháy rồi, nhưng món nợ thì còn trong đầu bà Tư Hột, trong đầu ông Sáu Lộ, trong đầu cả cái xóm này. Sách không cần tờ giấy. Sách chỉ cần ông Sáu Lộ tin rằng mình còn nợ.

Ông Sáu Lộ ngẩng lên. Mắt ông đỏ.

– Dạ, bà Tư. Mấy bữa nữa cá linh lên, tui giăng lưới đêm, tui trả.

Giọng kể chuyển đi. Chị Bé Ba ngồi trong xuồng, giữa đồng nước mênh mông, tay chân nhẹ hẳn, và nhìn cái nhà sàn lá dừa nước. Ông Sáu Lộ vẫn ngồi vá lưới. Đôi tay ông thô, đen, ngón trỏ cụt một lóng. Cái lưới cũ, mục, vá chằng vá đụp.

Chị chèo xuồng lại gần. Ông Sáu Lộ ngẩng lên, nhìn chị, nhíu mày. Ông không còn nhớ bà Tư Hột vừa tới đòi nợ, vì đó là chuyện trên trang. Bây giờ chị là một người đàn bà lạ đội nón lá dây đỏ, ghé xuồng vào nhà ông.

– Anh Sáu, – chị nói. – Đêm mai trời giông. Đừng ra đồng.

Ông nhìn trời. Trời trong vắt, mây trắng như bông gòn.

– Bà là ai? Sao biết giông?

– Tui ở xóm trên. Tui biết. – Chị không biết nói gì hơn. – Đừng ra. Nợ thì để đó.

Ông Sáu Lộ cười nhạt, cúi xuống vá lưới tiếp.

– Nợ mà để đó được thì ai cũng để, bà ơi.

Chị chèo về. Nửa đường, giọng kể quay lại, và nó kể rằng chiều hôm đó, ông Sáu Lộ ngồi vá lưới tới tối, “không để ý có chiếc xuồng nào ghé qua”.

Sáng hôm sau, chị chèo xuồng ngang nhà ông Sáu Lộ lần nữa, lúc giọng kể còn đang mải tả cảnh ghe hàng bông trên kênh. Ông Sáu Lộ đi đổ đó. Chỉ có bé Út Thắm ngồi trên sàn, chân thòng xuống nước, tay tết tóc cho con búp bê bẹ chuối.

– Cô ơi, cô kiếm ai? – con bé hỏi. Nó không chạy vào nhà. Nó không biết cái nón dây đỏ này là của ai.

– Cô hỏi đường, – chị nói. – Cha con đi đâu sớm vậy?

– Cha đi đổ đó. Tối cha đi giăng lưới. – Con bé tết xong một bím, buộc bằng sợi chỉ đỏ. – Cha nói mùa nước này phải trả cho xong nợ bà Tư. Cha nói nợ mà không trả thì người ta khinh tới đời con.

Chị Bé Ba ngồi im trong xuồng. Ông Sáu Lộ không ra đồng vì tờ giấy. Ông ra đồng vì cái câu ấy. Cái câu mà chị đoán ông đã nghe từ ba ông, và ba ông nghe từ ông nội.

– Cha con thương con lắm hả?

Con bé gật đầu, không cần nghĩ.

– Cha nói qua mùa khô dắt con lên chợ Tân Châu mua cái áo mới.

Chị chèo đi. Chị không dám ngồi lâu. Lúc rẽ qua khúc kênh, chị ngoái lại. Con bé đã quay vào tết bím tóc thứ hai cho con búp bê, không nhìn theo, như chưa từng có ai ghé.

Tối đó chị cúi xuống mép nước, rọi đèn dầu. Cái bóng của chị mờ như qua lớp vải màn. Sợi dây đỏ trên nón giờ chỉ còn hồng nhạt như cánh bông súng già. Lúc chị đi ngang nhà bà cụ góa, bà cụ đứng trên sàn, nhìn chị, hỏi:

– Ai đó?

Mới hôm kia, bà cụ còn nhìn cái nón dây đỏ từ đầu kênh mà đóng cửa.

— Hết chương 2 —