Năm mươi triệu và một lá thư

Chương 2: Năm mươi triệu và một lá thư

Người đàn ông bước xuống xe khoảng bốn mươi tuổi, áo sơ mi trắng, tự giới thiệu là anh Kiều, giám đốc kinh doanh của một công ty sản xuất máy nông nghiệp ở Bắc Ninh. Anh Kiều lịch sự, nói chuyện có duyên, uống ba chén chè của mẹ và khen thật lòng.

– Bác Đạo ạ, cháu nói thẳng. Cái máy của bác hay. Bên cháu có nhà xưởng, có dây chuyền, có đại lý ở tám tỉnh trồng chè. Bác làm thủ công thế này, một năm được mấy chục cái. Bên cháu làm được mấy nghìn cái. Cháu xin mua bản vẽ của bác, năm mươi triệu, bác để cháu đưa nó đi xa.

Bố tôi nghe hết, rót thêm chè, rồi hỏi:

– Mua về thì bán bao nhiêu một cái?

– Dạ, chắc tầm hai mươi lăm, hai mươi sáu triệu ạ. Còn chi phí đại lý, vận chuyển, bảo hành.

– Thế thì đắt hơn bác bán bảy tám triệu. Người ta ở đây không mua nổi.

– Dạ, nhưng người ta ở tám tỉnh, bác ạ.

Bố tôi lắc đầu. Bố bảo bố chưa muốn bán, bố còn muốn sửa thêm vài chỗ. Anh Kiều không nài, để lại danh thiếp, chào mẹ, về.

Mười hai ngày sau, nhà tôi nhận được một lá thư chuyển phát nhanh từ một văn phòng luật ở Hà Nội. Tôi về đúng hôm đó, mở ra đọc cho bố mẹ nghe.

Thư viết rằng công ty của anh Kiều đã nộp đơn đăng ký sáng chế cho một thiết bị sao chè thùng quay có vách trong dạng gân xoắn và lớp gạch tản nhiệt đáy. Thư yêu cầu bố tôi chấm dứt việc sản xuất, chào bán thiết bị có cấu tạo tương tự, nếu không công ty sẽ tiến hành các biện pháp pháp lý để bảo vệ quyền lợi. Kèm theo là bản sao tờ khai đơn, có dấu tiếp nhận.

Bố tôi ngồi im. Mẹ tôi bắt đầu run.

– Thế là nhà mình phải đền à? Mười tám triệu một cái, hai mươi ba cái…

– Không đền gì cả. – Bố nói. Nhưng tôi thấy tay bố cầm chén chè hơi run, nước sánh ra mặt bàn.

Đêm đó tôi không ngủ. Tôi đọc luật sở hữu trí tuệ trên điện thoại đến hai giờ sáng, hiểu được một phần ba. Tôi hiểu được một điều: một cái đơn nộp vào chưa phải là một tấm bằng. Muốn được cấp bằng, sáng chế phải có tính mới, tức là chưa bị bộc lộ công khai ở bất cứ đâu trước ngày nộp đơn.

Tôi nhìn sang cái bàn của bố, nơi để cuốn sổ bìa cứng. Rồi tôi mở trang của xã, tìm cái video ngày hội chè.

Sáng hôm sau, tôi xin nghỉ phép ba ngày.

Tôi gọi cho Phương, đứa bạn học cấp ba giờ làm luật sư ở một văn phòng nhỏ trên thành phố Thái Nguyên. Phương đến lúc chiều, ngồi ở bàn uống nước, đọc lá thư, đọc tờ khai đơn, rồi lật cuốn sổ của bố. Bố ngồi đối diện, như học trò chờ chấm bài.

Phương lật rất chậm. Ngày, số mẫu, góc gân, tốc độ, nhiệt độ. Bảy cái thùng hỏng. Cái thùng thứ tám. Hai mươi ba cái máy đã bán, mỗi cái một dòng: tên người mua, ngày giao, số tiền.

– Bác ghi kỹ thế này từ bao giờ ạ?

– Từ năm hai mươi tư tuổi. – Bố nói. – Ở nhà máy, ca nào không ghi sổ vận hành là bị kỷ luật.

Phương ngẩng lên.

– Bác ơi, đơn của bên kia nộp ngày hai mươi hai tháng Tư năm nay. Video ngày hội chè xã đăng ngày mười tám tháng Hai. Bản tin hội nông dân huyện in số tháng Ba, có hình bản vẽ mặt cắt. Hai mươi ba cái máy bác bán từ tháng Mười năm ngoái, người mua đều là người ngoài, đều nhìn được cấu tạo bên trong. Cái gân xoắn và cái lớp gạch đã bị bộc lộ công khai trước ngày họ nộp đơn hai tháng.

– Nghĩa là sao cháu?

– Nghĩa là đơn của họ không có tính mới đối với đúng những đặc điểm đấy. Nhưng cái đơn sẽ không tự hỏng đâu bác ạ. Người ta thẩm định có khi không tìm ra cái video xã hay tờ bản tin huyện. Mình phải tự đưa cho người ta.

— Hết chương 2 —