Rằm tháng Bảy trên sân thượng

Chương 1: Rằm tháng Bảy trên sân thượng

Mẹ chồng Cúc Hoa đang trồng cây chuối ngược trên sân thượng đúng lúc cô bưng mâm cúng rằm lên.

Bà Kiều Trinh năm mươi tám tuổi, mặc bộ đồ tập màu xanh ngọc, hai bàn chân trần chĩa lên trời, gót chạm vào bức tường rêu. Mặt bà đỏ lựng vì máu dồn xuống đầu. Bà mở một mắt nhìn con dâu, nhìn cái mâm đồng nặng trĩu trên tay cô, nhìn đĩa xôi gấc, con gà luộc ngậm bông hồng, bát canh măng, đĩa nem, rồi nhắm mắt lại.

– Con đặt đấy đi. Mẹ còn ba mươi giây.

Cúc Hoa đặt mâm xuống chiếc bàn thấp kê dưới giàn hoa giấy. Cái mâm này nặng gần bốn cân, đồng đỏ đã ngả màu mận chín, cô phải lấy khế chua chà ba buổi tối mới sáng lại được. Bà Trinh hạ chân xuống, ngồi bật dậy, vỗ hai tay vào nhau.

– Gà luộc nữa à con. Tuần trước giỗ cụ cũng gà luộc. Mẹ bảo rồi, cúng thì cúng cái gì mình ăn được. Cúng con gà xong để tủ lạnh ba ngày, cuối cùng đổ đi.

– Con không đổ đâu mẹ. Con xé phay trộn rau răm, mai anh Dương mang đi làm.

Bà Trinh cười, xoa đầu con dâu như xoa đầu đứa cháu gái.

– Con ơi là con. Hai mươi chín tuổi mà sống như bà già bảy mươi. Mẹ ở tuổi con là đang bay tuyến Paris, tối nào cũng ngủ khách sạn bốn sao.

Cúc Hoa không giận. Cô đã quen. Ba năm về làm dâu căn nhà ba tầng trong ngõ Văn Chương, cô đã quen với một bà mẹ chồng khác hẳn mọi bà mẹ chồng trong lời kể của các chị trong cơ quan. Bà Trinh không bắt cô dậy sớm. Không hỏi bao giờ có cháu. Không đếm tiền chợ. Bà chỉ có một nỗi phiền: con dâu bà cứ thích làm những việc mà bà đã bỏ từ lâu.

Bà Trinh làm tiếp viên hàng không hai mươi năm, nghỉ hưu sớm, chồng mất bốn năm trước vì tai biến. Bà sáng chạy bộ một vòng hồ Tây, tối học tiếng Tây Ban Nha trên mạng, thứ Bảy đi đánh bóng với hội bạn cũ, một năm hai lần đeo ba lô đi phượt. Năm ngoái bà đi xe máy lên Hà Giang, về khoe tấm ảnh đứng trên đèo, tóc nhuộm màu hạt dẻ bay tung. Tủ lạnh nhà bà chỉ có sữa chua không đường, rau xà lách và mấy hộp ức gà luộc.

Còn Cúc Hoa là con gái làng cói Kim Sơn, Ninh Bình. Cô làm kế toán cho một công ty vật liệu xây dựng, nhưng ngoài giờ làm thì cô sống theo lịch của bà nội cô. Mùng một, ngày rằm cô mặc áo dài đi lễ ngôi chùa nhỏ đầu ngõ. Mùa đông cô muối dưa cải, muối cà pháo, vại sành xếp dưới gầm cầu thang. Giỗ chạp cô tự đi chợ Hàng Bè từ năm giờ sáng, tự làm nem, tự đồ xôi. Có lần cô còn tự tay vấn khăn nhung đen, mặc áo the ra đứng lễ, chồng cô chụp ảnh gửi lên nhóm chat của họ, cả họ khen nức nở.

Bà Trinh không chê ra mặt. Bà chỉ hay nói, giọng nửa đùa nửa thật.

– Con mà sinh ra sớm năm chục năm, bà nội thằng Dương quý con nhất nhà.

Câu đó, Cúc Hoa nghe như một lời khen. Phải rất lâu sau cô mới hiểu không phải thế.

Sinh nhật cô năm ngoái, bà Trinh tặng cô một thẻ tập gym một năm, kèm một bộ đồ tập màu hồng. Cô tập được hai buổi thì bỏ, ngại vì phòng tập toàn gương. Sinh nhật bà, cô tặng bà một vại dưa cải muối khéo nhất từ trước đến giờ, vàng ươm, chua dịu. Bà cảm ơn, ôm cô một cái thật chặt, rồi để vại dưa ngoài ban công vì không chịu được mùi. Một tuần sau Cúc Hoa thấy vại dưa vẫn nguyên.

Hai mẹ con như thế. Không cãi nhau. Chỉ trượt qua nhau, như hai người đi ngược chiều trên cái cầu thang hẹp của căn nhà ống, ai cũng nép vào tường cho người kia đi.

Tối rằm tháng Bảy ấy, sau khi cúng xong, cả nhà ngồi ăn trên sân thượng. Dương rót cho mẹ chén rượu mơ, rót cho vợ cốc nước chanh. Bà Trinh uống một hơi, đặt chén xuống, rồi nói như báo giờ bay.

– Mẹ báo cả nhà một việc. Mẹ bán nhà này.

Dương sặc nước chanh. Cúc Hoa ngồi im, đôi đũa trên tay dừng lại giữa chừng.

– Mẹ ký với người ta rồi, tuần sau đặt cọc. Nhà đứng tên mẹ, mẹ mua bằng tiền đi bay của mẹ từ trước khi lấy bố các con, giấy tờ rõ ràng. Mẹ chia làm ba. Một phần cho con với Cúc Hoa mua căn hộ nhỏ. Một phần cho chú Út bên Melbourne. Một phần mẹ mua cái căn hộ một phòng ở Đà Nẵng, gần biển. Mẹ ở đấy, mẹ học lặn, mẹ đi Nam Mỹ.

– Mẹ… – Dương nói không ra câu.

– Còn bàn thờ… – Bà Trinh liếc lên phòng thờ ở tầng ba, cánh cửa gỗ khép hờ, trong đó đỏ ánh đèn dầu điện. – Bàn thờ mẹ hỏi rồi, gửi lên chùa đầu ngõ, sư cô nhận. Nhà mình thờ gọn một bát hương nhỏ thôi là đủ. Đời bây giờ ai còn giữ cả cái phòng thờ to như thế.

Cúc Hoa đặt đũa xuống. Cô không định nói. Câu hỏi tự đi ra khỏi miệng cô, nhỏ, nhưng rõ.

– Mẹ gửi bàn thờ lên chùa thì giỗ bố ai cúng hả mẹ?

Bà Trinh quay sang nhìn con dâu. Trong ánh đèn vàng trên sân thượng, Cúc Hoa thấy mặt mẹ chồng mình thay đổi, như có ai rút mất tấm màn che.

— Hết chương 1 —