Bốn điều kiện

Chương 2: Bốn điều kiện

Lần họp thứ hai là tối thứ Bảy, Bình đưa cả vợ con về. Bà Đẫy đến lúc bảy giờ đúng, mặc áo cánh nâu, quần lụa đen, đi đôi dép tổ ong mới, tay xách một cái làn nhựa đựng hai hộp chè kho gói lá chuối. Bà chào từng người, gọi Ngát là cô Ngát, gọi Bình là anh Bình, cúi xuống xoa đầu thằng cu, rồi ngồi xuống cái ghế đẩu chứ không ngồi ghế tựa.

– Tôi nói ngắn thôi, các anh chị còn đi nghỉ. – Bà nói, giọng ráo hoảnh như giọng mặc cả ở chợ. – Tôi có bốn điều.

Bà giơ một ngón tay.

– Một. Tôi với ông Huấn ra ủy ban xã đăng ký kết hôn, có giấy tờ đàng hoàng. Không làm lễ, không cỗ bàn, không mời ai. Nhưng phải có giấy.

Ngón thứ hai.

– Hai. Nhà cửa, đất cát, lò gốm của ông ấy, tôi không lấy một phân. Tôi có cái quán, có cái nhà ba gian, đủ ở.

Ngón thứ ba.

– Ba. Ai ở nhà nấy. Tối ông ấy muốn sang thì sang, tôi muốn về thì về.

Ngón thứ tư, bà nhìn sang ông Huấn, lần đầu tiên từ lúc bước vào.

– Bốn. Ông ấy phải học nấu cơm. Mỗi tuần nấu cho tôi ba bữa. Nấu cháo cũng được, nhưng phải tự nấu, không được mua.

Hằng bật cười thành tiếng rồi vội lấy tay che miệng. Bình không cười. Anh nhìn bà Đẫy như nhìn một cái hợp đồng có điều khoản lạ.

– Bác ơi, cháu nói thật, bác đừng giận. – Anh nói, chọn chữ từng chữ một. – Bác không lấy nhà, không ở chung, không cỗ bàn, thế thì bác cần cái giấy đăng ký làm gì? Bác cứ sang chơi với bố cháu, nấu chè cho bố cháu ăn, chúng cháu cảm ơn bác. Nhưng có giấy rồi thì khác. Có giấy rồi, mai kia bố cháu trăm tuổi, bác là vợ hợp pháp, bác có phần thừa kế. Luật nó thế, bác ký gì bây giờ cũng không có giá trị.

Ngát nhìn em trai. Cô biết Bình đã tra luật cả tuần nay, đã gọi cho một người bạn làm ở văn phòng luật sư. Bình nói đúng. Vợ hợp pháp là người thừa kế hàng thứ nhất, kể cả khi bố có làm di chúc không cho, bà vẫn được một phần. Cái đó không ký trước mà bỏ đi được.

Bà Đẫy không giận. Bà gật đầu như đã đoán trước câu hỏi ấy.

– Anh Bình nói đúng luật. – Bà nói. – Thì lúc ấy tôi từ chối nhận. Lúc ấy tôi ký.

– Lúc ấy là lúc nào ạ? Lúc ấy cháu biết bác còn hay không, bác có đổi ý hay không?

– Thế thì anh tin hay không là việc của anh. – Bà Đẫy đáp, vẫn giọng ấy. – Tôi nói thật, tôi cần cái giấy. Còn vì sao thì tôi không nói ở đây.

– Bác không nói thì chúng cháu không đồng ý được.

– Các anh chị không đồng ý thì ông ấy vẫn đi đăng ký được. Bảy mươi tuổi, tỉnh táo, đâu cần ai đồng ý. – Bà Đẫy đứng dậy. – Nhưng tôi không muốn thế. Tôi đã ra khỏi một nhà người ta bằng cửa sau rồi. Lần này tôi muốn vào cửa trước.

Bà chào từng người rồi về. Hai hộp chè kho để lại trên bàn. Ông Huấn tiễn bà ra tận cổng, đứng đó rất lâu.

Bình cáu. Anh nói với Ngát, nói với Hằng, nói với cả cái ban thờ, rằng bà ấy khôn lắm, bà ấy đã đi một lần rồi nên bà ấy biết đường, bà ấy giả vờ không lấy gì để bố tin. Ngát nghe mà không cãi. Một phần trong cô cũng nghĩ như thế. Phần còn lại cứ nhớ cái câu vào cửa trước.

Hôm sau là Chủ nhật, Bình về Hà Nội sớm. Ngát ở lại dọn tủ cho bố. Từ ngày mẹ mất, cái tủ gỗ ba buồng ấy không ai đụng đến, giấy tờ nhét lộn xộn trong ngăn kéo. Cô lấy ra một xấp: hóa đơn tiền điện, sổ đỏ bọc ni lông, giấy chứng nhận nghệ nhân của bố, mấy cái thiệp cưới cũ. Kẹp giữa hai tờ hóa đơn là một tờ giấy gấp tư, mép đã sờn.

Giấy ra viện. Bệnh viện trên phố. Họ tên: Nguyễn Văn Huấn. Chẩn đoán: viêm túi mật cấp, đã phẫu thuật cắt túi mật nội soi. Ngày vào viện: hai mươi tháng Mười hai năm ngoái. Ngày ra viện: hai mươi bảy tháng Mười hai.

Ngát ngồi phịch xuống mép giường.

Tháng Mười hai năm ngoái, bố gọi cho cô, nói bố sang Hải Dương chơi với ông bạn đồng nghiệp làm gốm cũ một tuần, con đừng gọi, bên ấy sóng yếu. Cô lúc ấy đang ở Sài Gòn, đứng gian hàng hội chợ gốm mười ngày, mệt đến không nghĩ được gì. Cô nói vâng, bố đi chơi cho khuây. Bình thì đang đi công tác bên Nhật. Bố về nhà trước Tết, gầy đi một chút, cô hỏi, bố bảo ăn uống bên ấy không hợp.

Bảy ngày nằm viện. Mổ. Một ông già bảy mươi tuổi. Không có con nào ở bên.

Cô lật tờ giấy ra mặt sau. Không có gì. Cô ngồi đó, nghe tiếng bàn xoay của bố ngoài xưởng quay đều đều, nghe cái tiếng ấy cả đời mà chưa bao giờ thấy nó cô đơn như thế.

Rồi cô nhớ ra cái cặp lồng nhôm ba ngăn ở dưới đáy chạn.

— Hết chương 2 —