Người nằm trên cáng

Chương 3: Người nằm trên cáng

Buổi diễn tập được ấn định sáng Chủ nhật, tám giờ, ba tuần sau. Ban quản trị dán thông báo trong thang máy, mời mỗi tầng cử một người tham gia đội sơ cứu. Ông Quý làm trưởng ban chỉ đạo.

Trong ba tuần ấy, hành lang tầng chín đổi khác một chút. Chiếc xe đạp điện của thằng cháu ngoại biến mất. Giá giày được dồn sát tường hơn. Chậu vạn niên thanh được kéo lùi ra khỏi góc rẽ chừng một gang tay. Bà Khuê cho người lau sạch nắp tủ đông, dán thêm một miếng giấy ghi "tủ tạm thời". Cánh cửa sắt vẫn ở đó, khoá như cũ.

Thục để ý những thay đổi ấy, và chụp ảnh từng thay đổi.

Sáng Chủ nhật trời trong. Đội cảnh sát phòng cháy của công an phường đến từ bảy giờ rưỡi, ba người, một xe bán tải đỏ, mang theo bình chữa cháy, vòi, và một cái cáng cứu thương màu cam. Cùng đến có một anh cán bộ trẻ, cầm bìa kẹp hồ sơ, đeo thẻ.

Cư dân tụ ở sảnh. Ông Quý mặc áo phông trắng, đội mũ lưỡi trai, cầm loa phát biểu khai mạc mười phút về ý thức phòng cháy và tinh thần đoàn kết.

Kịch bản diễn tập đơn giản: giả định có khói ở tầng chín, một cư dân bị ngạt trong căn hộ, đội sơ cứu phải đưa nạn nhân bằng cáng ra cầu thang thoát hiểm phía tây, vì thang máy đã bị ngắt điện theo quy trình khi có cháy. Cầu thang thoát hiểm phía tây là cái cầu thang nằm sau cánh cửa sắt sơn xanh.

Anh cán bộ trẻ đọc kịch bản xong thì hỏi:

– Ai đóng vai nạn nhân ạ?

Có vài giây không ai lên tiếng. Rồi ông Quý giơ tay, cười, đưa cái loa cho người bên cạnh.

– Tôi. Trưởng ban phải làm gương chứ. Mà tôi ở ngay tầng chín, thuộc đường nhất.

Mọi người vỗ tay. Bà Khuê đứng ở hàng đầu, vỗ to nhất.

Thục đứng lẫn trong đội sơ cứu tầng chín, cùng ông Toàn và hai thanh niên tầng tám. Cô không nói gì. Cô chỉ hỏi anh cảnh sát phòng cháy dẫn đội một câu, đủ nhỏ để chỉ anh nghe:

– Anh ơi, theo kịch bản thì có được dùng thang máy không ạ?

– Không, chị. Cháy là ngắt thang. Đi bộ hết.

Họ lên tầng chín bằng thang máy, lần cuối. Ông Quý nằm lên giường căn 905, mắt nhắm, tay đặt lên ngực. Có tiếng còi. Anh cảnh sát bấm đồng hồ.

Đội sơ cứu vào, đặt ông lên cáng, cài hai sợi đai qua ngực và đùi. Bốn người nhấc lên. Ra khỏi cửa căn 905 thì dễ. Đi dọc hành lang thì ổn, tủ đông cách cái cáng chừng hai gang tay, giá giày sát tường. Rồi tới góc rẽ.

Cái cáng dài một mét chín mươi. Góc rẽ là một góc vuông. Muốn quay một vật dài như vậy qua góc vuông thì cần khoảng trống ở cả hai phía. Phía trong là chậu vạn niên thanh, đã kéo ra một gang tay nhưng vẫn còn đó. Phía ngoài là cánh cửa sắt.

Cánh cửa sắt khoá.

Anh cảnh sát đi đầu quay lại:

– Chìa khoá cửa này đâu?

Không ai trả lời. Bà Khuê đang ở dưới sảnh. Ông Quý nằm trên cáng, mở mắt.

– Trong nhà tôi, móc cạnh tủ lạnh.

– Bác là nạn nhân bị ngạt, bác không nói được ạ. – Anh cảnh sát nói, giọng không đùa. – Trong tình huống thật, người đi cứu không biết chìa khoá ở đâu.

Anh nhìn đồng hồ. Rồi anh ra hiệu cho đội xoay cáng lại, thử phương án hai: đi cầu thang thoát hiểm phía đông, đầu kia hành lang. Đi hướng ấy phải qua lại toàn bộ hành lang, tức là qua tủ đông lần nữa, giá giày lần nữa, rồi cánh cửa nhà ông Toàn đang mở vì ông vừa ra. Ở chỗ hẹp nhất, tám mươi mốt phân, bốn người phải nghiêng cáng sang một bên. Ông Quý trượt theo, sợi đai giữ ông lại, nhưng đầu ông chúc xuống thấp hơn chân, mũ lưỡi trai rơi xuống sàn.

– Từ từ! Từ từ các cậu ơi!

Họ đặt cáng xuống sàn hành lang. Anh cảnh sát nhìn đồng hồ, đọc to:

– Bốn phút hai mươi giây. Chưa ra khỏi tầng.

Lúc ấy chuông thang máy reo, cửa mở, bà Khuê bước ra cùng anh cán bộ cầm bìa hồ sơ, vì bà sốt ruột đợi mãi không thấy ai xuống. Bà nhìn thấy chồng mình nằm trên cáng giữa hành lang, đầu thấp chân cao, mũ rơi một bên, mặt đỏ gay. Bà nhìn sang cánh cửa sắt. Rồi bà nhìn Thục.

Thục cúi xuống nhặt cái mũ lưỡi trai, phủi bụi, đặt lại lên ngực ông Quý.

Anh cán bộ trẻ mở bìa hồ sơ, đi một vòng hành lang, chụp ảnh, hỏi căn hộ nào lắp cánh cửa sắt, có giấy đăng ký thi công không, có văn bản đồng ý của hội nghị nhà chung cư không. Bà Khuê nói ban quản trị biết. Anh hỏi ban quản trị biết bằng văn bản nào. Ông Quý lúc ấy đã ngồi dậy, tháo đai, không trả lời.

Biên bản buổi diễn tập ghi bốn dòng nhận xét. Dòng thứ ba: lối thoát nạn phía tây tầng chín bị chặn bởi cửa sắt có khoá do hộ 905 tự lắp, đề nghị tháo dỡ trong vòng bảy ngày. Dòng thứ tư: hành lang tầng chín có đồ đạc làm hẹp lối đi, đề nghị dọn trả mặt bằng. Người chứng kiến ký tên có ông Toàn, hai anh thanh niên tầng tám, và Thục.

Ông Quý ký ở dòng trưởng ban quản trị. Tay ông viết chậm, nét chữ to và tròn, như người cố tình viết cho rõ.

Bốn ngày sau, hai người thợ đến tháo cánh cửa sắt. Họ trát lại mười hai lỗ khoan trên tường bằng vữa trắng, sơn chưa kịp phủ nên trông như mười hai cái cúc áo. Tủ đông được chuyển vào trong căn hộ 905. Giá giày còn lại một tầng, nép sát cửa. Chậu vạn niên thanh được tặng cho phòng sinh hoạt cộng đồng tầng một, đặt cạnh cái quạt trần cót két.

Trong nhóm chat cư dân, ông Quý gửi một tin nhắn dài, cảm ơn đội phòng cháy của phường, cảm ơn bà con đã tham gia diễn tập, và đề nghị các tầng tự rà soát đồ đạc ở hành lang theo đúng nội quy. Tin nhắn không có tên ai. Thục không đòi ai xin lỗi mình. Cô cũng không xin lỗi ai.

Bà Khuê từ đó gặp cô ở thang máy thì nhìn lên con số nhảy trên bảng tầng.

Tháng Mười Một, một đêm gió mùa về, ba giờ mười phút sáng, tổng đài chuyển cho xe của Thục một cuộc gọi: nam, sáu mươi lăm tuổi, đau ngực, vã mồ hôi. Địa chỉ là toà nhà của cô. Tầng chín. Căn 905.

Cô ngồi phía sau xe, nhìn ánh đèn đường quét qua cửa kính, kiểm tra lại bình ô-xy, túi thuốc, máy điện tim. Lúc xe dừng dưới sảnh, cô là người đầu tiên nhảy xuống, kéo cáng ra.

Hành lang tầng chín sáng đèn. Lối ra cầu thang phía tây thông suốt, tường còn mười hai vết vữa trắng. Bà Khuê đứng ở cửa căn 905, tóc rối, mặc áo len khoác vội, nhìn thấy cô thì không nói được câu nào.

Thục đẩy cáng vào, giọng đều như mọi đêm:

– Cô để cửa mở rộng ra giúp cháu. Bác nằm phòng nào ạ?

Từ cửa căn 905 ra tới thang máy, họ đi mất bốn mươi giây.

— Hết —