Nhật ký cuối tháng Bảy

Chương 3: Nhật ký cuối tháng Bảy

Mùng 11 tháng 7.

Sáu giờ sáng, ông từ Lự và hai anh thanh niên trong xóm ra giếng với mình. Ông bảo phải lấy cho được trước trưa, qua trưa nước rút là hết dịp. Nước vẫn đầy tới gần miệng giếng. Hai anh thanh niên mang theo một cái vợt cán dài, một sợi dây thừng và một cái đèn pin chống nước.

Mình xin được tự xuống. Ông từ nhìn mình một lúc rồi gật. Họ buộc dây thừng quanh bụng mình, mình mặc nguyên quần áo, bước qua thành giếng, thả người xuống nước.

Nước lạnh tới tê dại. Mình lặn xuống, đèn pin rọi thẳng. Thành giếng đá ong lỗ chỗ, rêu xanh bám dày. Càng xuống, nước càng tối, ánh đèn chỉ soi được một vòng nhỏ. Mình lặn tới khi tai đau buốt, nổi lên thở, rồi lặn tiếp. Đến lần thứ tư thì chân mình chạm một lớp bùn mềm. Đáy giếng.

Mình rọi đèn, lấy tay khoả trong bùn. Lá đa mục, mảnh sành, một cái thìa nhôm, mấy đồng xu. Không có kẹp tóc. Phổi mình bắt đầu bỏng rát.

Mình định ngoi lên lần cuối thì đèn pin chớp chớp rồi tắt phụt. Bóng tối đặc quánh trùm xuống. Mình không thấy tay mình, không thấy sợi dây thừng, không biết đâu là trên đâu là dưới. Tai mình ù đi. Trong tiếng ù ấy, mình nghe rất gần, như ai ghé miệng sát tai, một tiếng thở dài.

Rồi có một bàn tay đặt lên cổ tay mình.

Bàn tay nhỏ, lạnh, ngón thon. Nó không kéo, không giữ. Nó dẫn tay mình sang trái một gang, ấn xuống bùn. Ngón tay mình chạm một vật cứng, mỏng, có cạnh.

Mình nắm lấy, đạp chân, ngoi lên.

Lúc trồi lên khỏi mặt nước, mình thở hổn hển, mở bàn tay ra. Trong lòng bàn tay là một cái kẹp tóc đồi mồi hình con bướm, phủ bùn đen. Ông từ Lự lấy vạt áo lau. Màu nâu vàng hiện ra dưới nắng sớm. Hai cánh bướm còn nguyên, không sứt mẩu nào, như vừa mới mua ở chợ Viềng.

Mình leo ra khỏi giếng. Nhìn xuống lần cuối. Mặt nước lăn tăn, bóng mình ướt sũng, tóc bết, áo dính vào người, cử động đúng theo mình, từng cái chớp mắt.

Trưa ấy nước giếng rút về chỗ cũ.

Mình mang cái kẹp về, rửa sạch bằng nước mưa, lau khô, đưa cho bà. Bà cầm lấy, ngắm rất lâu. Rồi bà lấy cái kẹp sứt mẩu trong hộp sắt tây, đưa cho mình, bảo mình búi tóc cho bà.

Tóc bà bạc trắng, mỏng như tơ. Mình búi thành một búi nhỏ sau gáy, cài hai cái kẹp hai bên. Bà sờ tay lên, mỉm cười, rồi bảo mình bế bà ra hiên, đặt bà lên chõng, quay mặt về phía đình.

– Anh Kiêm về đón tao đấy. – Bà nói. – Anh ấy đứng ở cổng đình từ sáng kia. Tao bảo đợi tao lấy được cái kẹp đã.

Bà mất lúc bốn giờ chiều, ngồi trên chõng, mắt nhìn ra đình. Hai cái kẹp vẫn cài trên tóc.

Cùng giờ ấy, mấy đứa trẻ đang chơi đánh khăng ngoài sân đình chạy về, mặt tái mét, kể rằng nước giếng đình tự nhiên gợn sóng lăn tăn suốt một lúc lâu, trời không một ngọn gió. Ông từ Lự ra xem. Rồi ông về nhà lấy ba nén hương, thắp lên thành giếng. Cô Thoa bảo, sống ở làng này sáu mươi năm, cô chưa thấy ai thắp hương ở cái giếng ấy bao giờ.

Mùng 14 tháng 7.

Bố mẹ về kịp đám. Bố khóc nhiều hơn mình tưởng.

Đêm canh linh cữu, mình ngồi với bố ở hiên, kể hết cho bố nghe, từ cái bóng dưới giếng tới bàn tay dưới đáy bùn. Mình tưởng bố sẽ bảo mình mệt quá nên mê sảng. Bố chỉ châm một điếu thuốc, im rất lâu, rồi kể một chuyện mà bố bảo chưa từng kể với ai, kể cả mẹ.

Hồi bố mười tuổi, một trưa hè bố trốn ngủ ra đình chơi, trèo lên thành giếng. Bà chạy ra, lôi bố xuống, đánh cho một trận nhớ đời, rồi ôm bố khóc. Bà bảo: "Con đừng soi giếng. Dưới đấy có người đang tìm đồ của mẹ. Mẹ chưa trả được." Bố tưởng bà nói chuyện ma để doạ trẻ con. Ông Cường đứng ở cổng nghe thấy, chỉ thở dài, dắt bố về.

– Ông Cường biết hết. – Bố nói. – Ông lấy bà, ông biết bà còn đợi người khác. Ông vẫn lấy. Năm nào giỗ ông Kiêm, ông Cường cũng là người sắm lễ.

Bố dụi điếu thuốc, bảo mình đi ngủ. Người ta đặt bà vào quan tài, mình xin để nguyên hai cái kẹp trên tóc bà. Cô Thoa định gỡ, bố gật đầu cho mình giữ.

Tối nay, sau khi đưa bà ra đồng, mình đi một mình ra đình. Trăng mười bốn, gần tròn. Ông từ Lự đã về, sân đình vắng.

Mình đứng cạnh giếng, rất lâu, rồi mới cúi xuống.

Bóng mình ở đó, tóc xoã, cử động đúng theo mình. Sau vai bóng mình có hai người. Một cô gái búi tóc, trên búi cài hai cái kẹp hình con bướm, lấp lánh dưới trăng. Một chàng trai đội mũ cối, đứng sát bên cô ấy, lần này không còn khuất trong bóng tối. Mặt chàng trai giống hệt tấm ảnh treo trên tường nhà, non choẹt.

Cô gái nhìn mình, mấp máy môi một lần nữa. Lần này mình đọc được, chỉ hai chữ: "Cảm ơn." Rồi cô quay sang chàng trai, chậm rãi giơ tay lên, vẫy. Chàng trai cười, vẫy lại.

Rồi mặt nước gợn lên, như có ai thả một hạt mưa xuống giữa giếng. Khi nó phẳng lại, dưới đó chỉ còn mình.

Mình đứng thêm một lúc nữa. Mình giơ tay vẫy. Cái bóng giơ tay vẫy lại, cùng lúc với mình.

— Hết —