Phần của chị

Chương 3: Phần của chị

Họ ngồi trên chiếc chõng tre, hai bà già, một người sáu mươi tư, một người năm mươi tám, và lâu thật lâu không ai nói câu chi. Bà Đọt cầm tay mệ Khanh, lật bàn tay lên, nhìn vết sẹo bỏng ở cổ tay trái. Vết sẹo hồi Khanh chín tuổi chụp nồi bánh canh cho em khỏi đổ.

– Răng em biết chị? – Mệ Khanh hỏi.

– Cái bánh. – Bà Đọt nói. – Ngoài chị với mạ, ai gói bánh ít mà vặn núm ngược chiều kim đồng hồ? Mạ thuận tay trái. Chị học của mạ.

Mệ Khanh nhìn cái bánh một núm của mình. Năm mươi tư năm mệ gói kiểu đó, chưa từng để ý rằng cả chợ Đông Ba vặn núm theo một chiều, còn mệ vặn chiều kia.

Rồi bà Đọt kể. Bà kể chậm, như kể chuyện người khác, vì bà chỉ biết qua lời mạ.

Chiều hôm đó ở bến xe An Cựu, chiếc xe đò mạ đứng chờ bị người ta xô tới, mạ ôm con Đọt bị đẩy lên xe. Mạ gào tên Khanh, đòi xuống. Lơ xe không cho, nói xuống là chết, xe chạy rồi. Mạ đập cửa kính tới chảy máu tay. Chiếc xe đó không lật. Chiếc xe lật là chiếc chạy sau. Mạ vô tới Đà Nẵng, rồi theo một nhà bà con vô Hội An, làm thuê cho một lò bánh ở đây.

– Mạ tìm chị hai mươi năm. – Bà Đọt nói. – Năm mô mạ cũng ra Huế. Đi hỏi bến xe, hỏi chợ. Có người nói đứa nhỏ đứng ở bến xe đêm đó được một bà bán hàng dắt về, mà không ai biết bà ở mô. Mạ hỏi ở chợ Đông Ba, chợ Bến Ngự. Mạ không biết bà đó bán bánh bèo. Mạ hỏi người bán bánh ít.

Mệ Khanh cúi đầu. Bà bánh bèo nuôi mệ lớn lên đã dọn sạp bánh bèo sang chợ An Cựu ngay năm đó, cho gần trường. Mệ chưa từng bán bánh ít một ngày nào.

– Mạ mất năm hai không không chín. – Bà Đọt nói. – Ba mươi tháng Chạp. Trước khi mất, mạ dặn em một chuyện.

Bà đứng dậy, đi vô nhà. Lúc trở ra, bà bưng một cái dĩa sứ men lam, trên đó có ba cái bánh ít hai núm, vỏ đã khô cứng lại, lá chuối đã chuyển màu vàng nâu.

– Mạ dặn, gói bánh thì gói cho nhà một núm, gói phần chị hai núm, để riêng ra. – Bà Đọt nói. – Mạ nói lỡ một ngày chị về, không có phần của chị thì chị giận. Mạ nói chị giận dai lắm.

Mệ Khanh cầm cái dĩa sứ lên. Ba cái bánh khô cứng, nhẹ như ba cái vỏ ốc.

– Cái ni gói khi mô?

– Cái bên trái mạ gói. – Bà Đọt nói. – Cái cuối cùng mạ gói, chiều hai mươi chín Tết năm đó. Hai cái kia em gói, năm đầu em gói thay mạ. Em không dám bỏ.

Mười bảy năm. Cái bánh của mạ đã nằm trên cái dĩa này mười bảy năm, chờ.

Mệ Khanh bật cười. Cái cười nghẹn lại giữa chừng, thành một tiếng ho.

– Em gói bánh hai núm bán ở chợ, – bà Đọt nói, – là vì em nghĩ, lỡ chị đi ngang qua, chị thấy. Mười lăm năm nay em gói một chục mỗi sáng. Ai mua thì mua, không ai mua thì em cúng mạ. Con Sương nhà em cứ hỏi răng phải để riêng, răng bán đắt hơn hai ngàn. Em nói vì bánh ni nhân dừa gấp đôi.

Chị bán hàng, con Sương, đứng ở bậc thềm, đưa tay lên che miệng.

Bà Đọt dắt chị vô nhà, tới bàn thờ. Tấm ảnh mạ treo chính giữa, chụp khi mạ ngoài sáu mươi, tóc bạc trắng búi củ hành, mặt gầy, môi mím. Mệ Khanh đứng nhìn tấm ảnh rất lâu. Mạ trong trí nhớ của mệ ba mươi tuổi, tóc đen, mặt tròn, đứng ở bến xe dặn đứng y chỗ ni. Người đàn bà trong ảnh là một người lạ, trạc tuổi chính mệ bây giờ.

Mệ thắp ba cây nhang, cắm vô bát hương, rồi đặt cái bánh một núm của mình lên dĩa trái cây. Mệ không khấn thành tiếng. Mệ chỉ nói, rất nhỏ, như nói với người đứng ngay sau lưng:

– Con đứng y chỗ đó tới sáng đó mạ.

Vi đứng ở cổng nãy giờ, mắt đỏ hoe, lặng lẽ giơ điện thoại chụp một tấm hình hai bà già ngồi trên chõng tre, rồi cất điện thoại đi, xấu hổ như vừa làm việc gì không nên làm.

Bà Đọt hỏi chị nhiều thứ, hỏi như người sợ hết giờ. Chị có chồng chưa. Chồng chị làm chi. Mấy đứa con. Chị có bị đói không, những năm đó. Mệ Khanh trả lời từng câu. Chồng mệ đạp xích lô, mất năm hai không mười hai. Hai đứa con gái, một đứa lấy chồng Sài Gòn, một đứa ở Huế, là mạ của con Vi. Những năm đó có đói, nhưng bà bánh bèo chưa để mệ nhịn bữa nào, bà nhịn thì có.

– Bà đó còn không chị? – Bà Đọt hỏi.

– Mất lâu rồi. – Mệ nói. – Năm tám tám.

Bà Đọt gật đầu, rồi đứng dậy, lấy thêm ba cây nhang, thắp lên bàn thờ mạ, khấn một câu mệ Khanh không nghe rõ. Lúc quay lại, bà nói:

– Em xin mạ cho bà đó ăn ké. Bà nuôi chị thay mạ, thì bà cũng là mạ.

Buổi trưa, bà Đọt không cho ai đi ăn cao lầu. Bà nhóm bếp, nhào bột, đặt lên chõng tre một thau lá chuối mới, một mâm bột nếp lá gai, một tô nhân dừa đậu xanh vừa sên. Hai bà già ngồi đối diện nhau, gói bánh. Con Sương với con Vi ngồi bên cạnh, học.

Mệ Khanh tách lá chuối thành hai chùm. Tay mệ ngập ngừng. Năm mươi tư năm rồi, tay mệ chỉ quen vặn một vòng.

Bà Đọt đưa tay qua, cầm tay chị, vặn chùm thứ nhất một vòng, chùm thứ hai một vòng ngược lại, rồi chắp hai núm vào nhau.

– Rứa đó. – Bà nói. – Như mạ làm.

Mệ Khanh gói cái thứ hai một mình. Núm hơi lệch, nhưng đứng được.

Chiều hôm đó, nồi bánh ít trên bếp than sôi lục bục. Bà Đọt vớt ra, bày lên mâm, hai mươi cái một núm, mười cái hai núm. Bà gắp một cái hai núm còn nóng, bóc lá, đặt vào tay mệ Khanh.

– Phần của chị. – Bà nói. – Năm mươi tư năm, em giữ hơi lâu.

Mệ Khanh cầm cái bánh nóng hổi, thổi phù phù. Rồi mệ bẻ đôi, đưa một nửa cho em.

– Hồi đó mi khóc đòi hoài. – Mệ nói. – Chừ mi lớn bằng chị rồi. Ăn đi.

— Hết —