Râu đặt lên đuôi

Chương 1: Râu đặt lên đuôi

Tách! Tách! Tách!

Dưới bãi bùn Đất Mũi, có ai đang gõ cửa. Mà không phải gõ cửa. Đó là chú Tôm Gõ đang đào hang.

Tôm Gõ nhỏ bằng ngón tay út, mình hồng hồng, có một cái càng to gấp đôi cái càng kia. Mỗi lần chú khép cái càng to lại, nước kêu đánh tách một tiếng, giòn như ai bẻ que củi khô. Lũ cá con bơi gần quá là giật mình, lộn tùng phèo, chạy mất.

Tôm Gõ đào giỏi lắm. Chú lấy hai cái chân trước ôm bùn thành một cục tròn, rồi đẩy, đẩy, đẩy ra ngoài cửa hang, như cái xe ủi bé tí. Đẩy xong cục này, chú quay vào ôm cục khác. Cả ngày, cả ngày, chẳng nghỉ.

Chỉ có điều, Tôm Gõ nhìn không rõ. Đôi mắt chú bé như hai hạt mè, nhìn cái gì cũng mờ mờ như nhìn qua nước đục. Cò bay tới, chú tưởng đám mây. Cá dữ bơi tới, chú tưởng cục đá.

Thế nên ở cửa hang của Tôm Gõ, lúc nào cũng có một chú cá ngồi canh.

Đó là Bống Lém.

Bống Lém dài bằng hai đốt ngón tay, mình nâu lốm đốm như hạt cát ướt, hai con mắt lồi tròn xoe nằm tít trên đỉnh đầu. Lém nhìn được xa lắm. Nhìn được con cò trắng đứng tận đầu bãi. Nhìn được con diều hâu bay tít trên rừng đước. Nhìn được cả con kiến vàng bò trên rễ cây, nếu Lém muốn.

Hồi Lém mới tới, Lém chẳng có nhà. Lém nằm trên bùn, cò sà xuống là Lém chạy, chạy hụt hơi. Tôm Gõ nghe tiếng Lém thở hổn hển, mới thò cái râu ra.

– Cá nhỏ kia ơi. Vô đây ở với tui không? Tui có hang mà không có mắt. Cá có mắt mà không có hang.

Thế là hai bạn giao hẹn với nhau.

Tôm Gõ đào hang, giữ hang. Bống Lém nằm ở cửa hang, canh chừng. Mỗi lần Tôm Gõ đẩy bùn ra cửa, chú đặt cái râu dài lên đuôi Lém. Có gì nguy hiểm, Lém quẫy đuôi.

Quẫy một cái là: coi chừng nghen.

Quẫy hai cái là: chui vô, chui vô liền!

Lém nhớ cái giao hẹn ấy lắm. Lém còn nghĩ ra một câu để nói mỗi sáng:

– Đuôi Lém ở đâu, râu Gõ ở đó!

Tôm Gõ nghe thì gõ càng một cái, tách, nghĩa là: ừ, tui nhớ rồi.

Nước lên, nước xuống. Nước ròng thì bãi bùn lộ ra, lóng lánh như ai phết một lớp mỡ. Nước lớn thì cả bãi chìm, rễ đước đứng ngâm chân như bầy người đi câu. Ngày nào cũng vậy. Tách, tách. Râu đặt lên đuôi. Đuôi quẫy một cái. Đuôi quẫy hai cái.

Một bữa, Tôm Gõ không đẩy bùn ở cửa trước nữa. Chú đào một đường hang mới, dài ơi là dài, chui sâu dưới bùn, chạy tuốt ra phía bãi trống bên kia, chỗ gốc đước già bị sét đánh gãy ngọn.

– Gõ đào chi mà xa dữ vậy? – Lém hỏi.

– Cửa sau. – Tôm Gõ nói. – Hang nào cũng phải có hai cửa. Cửa trước để ở. Cửa sau để phòng.

– Phòng cái gì?

– Phòng lỡ có ai ở ngoài xa, chạy về không kịp.

Lém cười khúc khích. Ai mà ở ngoài xa? Lém có bao giờ đi đâu. Lém ngồi ngay đây mà.

Tôm Gõ không nói gì thêm. Chú cứ đào, cứ đẩy, ba ngày liền, cho tới khi cái cửa sau mở ra dưới gốc đước gãy, tròn vo, vừa đúng bằng mình một chú cá bống.

Rồi tới cái buổi sáng có tiếng cười.

Tiếng cười vọng sang từ bãi trống bên kia. Lém nhướng đôi mắt lồi lên nhìn. Ở đó, một bầy cá thòi lòi đang chơi trò gì vui lắm. Đứa nào đứa nấy chống hai cái vây ngực như hai cái tay, cong đuôi, rồi nhảy. Bép! Rơi xuống bùn. Bép! Nhảy tiếp. Đứa nhảy xa nhất được cả bầy reo hò ầm ĩ.

Lém nhìn mãi. Nhìn mãi. Cái đuôi Lém ngọ nguậy.

– Lém quẫy đuôi hả? – Tôm Gõ hỏi ngay. – Có gì đó?

– Hổng có gì. – Lém nói. – Đuôi Lém ngứa thôi.

Nhưng trong bụng Lém, có một ý nghĩ nhỏ xíu vừa nhú lên, như con còng thò càng ra khỏi lỗ.

— Hết chương 1 —