Báo cáo số 2

Chương 2: Báo cáo số 2

Báo cáo lỗi, thứ Ba. Xe số 15-07. Đã xác định thói quen dừng bốn mươi bảy giây học từ tài xế Quách Văn Khoáng, phục vụ một hành khách khiếm thị tên Gừng. Hành khách đã không lên xe từ ngày chuyển đổi tự lái. Chưa xác định lý do. Đề nghị gia hạn thêm hai ngày để tìm hành khách.

Ông trưởng phòng vận hành đọc báo cáo, nhìn Trà qua cặp kính.

– Cô Trà. Việc của cô là xóa lỗi, không phải tìm người.

– Em biết ạ. Nhưng nếu em xóa thói quen này mà không biết vì sao bà ấy không lên xe nữa, thì có khi em xóa luôn cái lý do để bà ấy quay lại.

Ông trưởng phòng thở dài, gõ bút xuống bàn ba cái.

– Thứ Năm. Thứ Năm không có kết quả thì xóa.

Chiều thứ Ba, Trà đi hỏi khắp Dốc Cây Bàng. Hỏi bà bán bánh mì ở chân dốc, hỏi ông sửa xe đạp ở đầu ngõ, hỏi mấy đứa con nít chơi đá cầu dưới gốc bàng. Người ta nhớ bà Gừng. Một bà cụ nhỏ thó, mắt đục trắng, áo bà ba nâu, nón lá, cái mẹt vé số đeo trước ngực bằng một sợi dây vải. Nhưng hai năm nay không ai thấy bà ở gốc bàng nữa.

– Hình như bà ấy chuyển về ngõ Muối, ở với đứa cháu. – Bà bán bánh mì nói. – Bà ấy không đi chợ Sắt nữa. Bán loanh quanh trong ngõ thôi.

Ngõ Muối nằm sâu trong khu dân cư sát cảng cá, đường đi lắt léo, hai bên là những dãy nhà tập thể cũ có ban công phơi đầy cá khô. Mùi cá mặn nồng nặc. Trà hỏi tới nhà thứ bảy thì có người chỉ.

Bà Gừng ngồi trên một cái ghế đẩu nhỏ ở đầu ngõ, cái mẹt vé số trên đùi, cái gậy trúc dựng bên cạnh. Bà bảy mươi lăm tuổi. Đôi mắt đục trắng nhìn về phía tiếng bước chân của Trà.

– Mua vé số không cô? Hôm nay xổ đài Hòn Neo.

– Cháu mua ạ. – Trà nói. – Bà ơi, cháu làm ở phòng vận hành xe buýt. Cháu muốn hỏi bà chuyện xe tuyến 15.

Bà Gừng ngồi im. Rồi bà đưa tay sờ lên mặt cái mẹt vé số, những ngón tay gầy guộc lướt trên mép giấy.

– Xe tuyến 15 không chở tôi nữa. – Bà nói. – Ông Khoáng nghỉ rồi. Xe không có người lái thì không chở người mù.

– Ai bảo bà thế ạ?

– Không ai bảo. Tôi tự biết.

Bà kể. Sáng hôm đầu tiên xe chuyển sang tự lái, bà vẫn đứng sau gốc bàng như mọi ngày. Bà nghe tiếng xe phanh, tiếng xì hơi của phanh hơi, êm hơn tiếng xe ông Khoáng nhưng vẫn là tiếng xe. Bà đếm bảy bước, đi ra. Bà giơ gậy, gõ ba tiếng lên cửa xe. Cộc, cộc, cộc. Cửa không mở. Bà gõ lần nữa. Cửa không mở. Bà đứng đó, nghe tiếng xe rì rì, một lúc thì xe chạy mất.

– Hôm sau tôi lại ra. – Bà nói. – Lại gõ. Lại không mở. Đến ngày thứ năm thì tôi thôi. Tôi nghĩ, cái xe ấy nó không có mắt người, nó không biết một bà già mù gõ cửa là muốn lên. Tôi không trách nó. Máy thì làm sao biết được.

– Mười chín năm, bà với bác Khoáng nói chuyện gì ạ? – Trà hỏi.

Bà Gừng cười. Đôi mắt đục trắng của bà nhìn lên trời, chỗ mấy con mòng biển đang lượn trên mái nhà tập thể.

– Ông ấy kể cho tôi nghe biển. Sáng nào cũng kể. Tôi lên xe, ngồi ghế đầu, ông ấy vừa lái vừa kể. Hôm nay biển xanh. Hôm nay biển xám. Hôm nay có con tàu to như cái nhà ba tầng sơn màu đỏ vào cảng. Hôm nay mặt trời mọc chỗ cột cẩu số bảy. Tôi mù từ năm mười tuổi, cô ạ. Tôi chỉ nhớ biển màu xanh. Mười chín năm, ông ấy kể cho tôi nghe biển có bao nhiêu màu.

Bà đặt bàn tay lên mặt cái mẹt vé số.

– Hai năm nay tôi không biết biển màu gì nữa.

Trà không nói được gì. Cô quay mặt đi, nhìn ra phía cảng cá. Chiều tháng Năm, biển phía ấy màu xanh đục như ngọc bích, có vệt nắng vàng chạy dài từ chân trời vào tới cầu tàu. Cô định kể cho bà nghe. Rồi cô thôi. Cô nghĩ, đó không phải là việc của cô.

Trà ngồi xổm trước mặt bà Gừng, cầm tờ vé số vừa mua. Cô nghĩ đến cái hồ sơ học của xe 15-07. Mười chín năm dữ liệu của ông Khoáng. Dừng bốn mươi bảy giây. Mở cửa.

Xe đã học được thời gian dừng. Xe đã học được việc mở cửa. Vậy mà năm buổi sáng liền, bà Gừng gõ cửa, nó không mở.

– Bà ơi, mấy sáng ấy bà có nghe thấy tiếng gì không? Tiếng xe ấy.

Bà Gừng nghĩ một lúc.

– Có. Tiếng rì rì của máy. Với lại tôi nghe như có tiếng cửa xì hơi, ở xa xa, như đằng sau lưng tôi. Tôi tưởng là xe khác.

Đằng sau lưng. Trà đứng bật dậy.

– Bà ơi, bà gõ vào chỗ nào trên xe?

– Thì cửa xe. Chỗ ông Khoáng ngồi. Ngay cạnh ông ấy.

Tối hôm ấy, Trà mở bản vẽ của dòng xe tuyến 15. Xe đời cũ, xe ông Khoáng lái, có cửa lên ở đầu xe, ngay cạnh ghế tài xế, để tài xế bán vé và nhìn hành khách. Xe tự lái đời mới không có tài xế, không có ghế tài xế. Đầu xe là một tấm vỏ liền, kín, chứa cái hộp kim loại sơn xám. Cửa lên dời về giữa thân xe, lùi ra sau bốn mét.

Năm buổi sáng liền, bà Gừng đếm bảy bước từ gốc bàng, gõ ba tiếng vào đúng chỗ mà mười chín năm nay vẫn là cái cửa. Chỗ ấy bây giờ là một tấm vỏ thép kín bưng. Và bốn mét đằng sau lưng bà, cái cửa thật xì hơi mở ra, chờ bốn mươi bảy giây, rồi đóng lại.

Trà mở dữ liệu năm buổi sáng đầu tiên của xe 15-07, hai năm một tháng trước. Cô tìm đúng sáu giờ mười hai. Cả năm buổi, ghi giống hệt nhau: "Trạm Dốc Cây Bàng. Mở cửa. Chờ. Không có hành khách lên. Đóng cửa." Cửa có mở. Không ai bước lên. Đến buổi sáng thứ sáu, xe ghi thêm một dòng: "Không phát hiện hành khách trong vùng chờ. Không mở cửa. Duy trì thời gian dừng theo thói quen học được."

Từ đó tới nay, xe dừng bốn mươi bảy giây, không mở cửa. Nó vẫn chờ. Nó chỉ không còn tin có người lên.

Báo cáo lỗi, thứ Tư. Đã tìm được hành khách. Nguyên nhân: vị trí cửa xe đời mới lệch bốn mét so với xe đời cũ. Hành khách khiếm thị gõ vào vị trí cửa cũ. Đề nghị: không xóa thói quen dừng. Đề nghị thử nghiệm sáng thứ Sáu.

Ông trưởng phòng đọc xong, bỏ kính ra, day day sống mũi.

– Cô Trà. Đề nghị thử nghiệm là thử cái gì? Cô định lắp cửa vào đầu xe à?

– Không ạ. – Trà nói. – Em định nhờ bà ấy đi thêm bốn bước.

— Hết chương 2 —