Cái ghế đẩu dưới gầm bàn

Chương 3: Cái ghế đẩu dưới gầm bàn

Cô tên Hồ Thị Bảo Uyên, hai mươi bảy tuổi, kế toán một khách sạn bên bờ sông. Năm 2009 cô mười tuổi, nhà ở cuối kiệt, cách xưởng bạc chừng trăm mét. Ông Tường không có cháu nội ở gần, quý cô như cháu, cho cô ngồi cái ghế đẩu dưới gầm bàn xem ông chạm hoa văn. Cô gọi ông là ôn.

Tiến sĩ Triết đề nghị không lấy lời khai ở trụ sở. Họ ngồi trong gian xưởng cũ của ông Tường, nay là phòng chứa đồ, mệ Tường cho mở ra. Bàn chạm vẫn còn đó. Cái ghế đẩu vẫn còn dưới gầm bàn, mệ không nỡ bỏ. Biên bản ghi đầy đủ người có mặt, thời gian, có ghi âm, đúng thủ tục.

Triết không hỏi cô ai đã giết ông Tường. Ông dùng cách mà người trong nghề gọi là phỏng vấn nhận thức: đưa người kể quay về bối cảnh, để trí nhớ tự mở ra theo những đường nó đã đi.

– Em không cần kể theo thứ tự. Em nhắm mắt lại cũng được. Đêm đó trời thế nào? Em nghe thấy gì, ngửi thấy gì?

Uyên nhắm mắt. Cô kể chậm, như đang dò từng bậc cầu thang trong bóng tối.

– Mưa phùn. Tiếng mưa trên mái tôn của xưởng, lách tách. Mùi hàn the với mùi dầu đánh bóng. Ôn đang chạm cái khoá bạc trẻ con, chạm năm con dơi quanh viền, ôn nói ngũ phúc. Ôn bảo em ngồi im, đừng chạm vào hộp. Em ngồi dưới gầm bàn, ăn kẹo mè xửng. Rồi cửa xưởng mở. Ôn không quay lại, ôn nói: răng tới khuya rứa con. Có tiếng dép lê. Em thấy đôi chân. Một đôi dép tổ ong màu đen, ngón chân cái bên phải có cái móng bị đen, như bị búa đập.

– Em có nghe người đó nói gì không?

– Người đó hỏi mượn tiền. Ôn nói không có. Người đó nói giọng lè nhè, mùi rượu. Rồi người đó đứng ra phía sau ôn. Em nghe một tiếng. Ôn gục xuống bàn. Cái khoá bạc rơi xuống đất, lăn vào gần chỗ em. Người đó cúi xuống nhặt.

Cô ngừng lại rất lâu. Mệ Tường ngồi ngoài cửa, Long có đề nghị mệ vào trong nhà nghỉ, nhưng mệ không đi.

– Người đó cúi xuống, thấy em. Hai người nhìn nhau. Người đó đặt ngón tay lên môi. Rồi người đó lấy hộp vàng, cái khoá bạc, đi ra.

– Em có biết người đó không?

– Cậu Khải. – Uyên nói, mắt vẫn nhắm. – Cậu ruột của em. Em trai mẹ em.

Cô kể nốt. Đêm ấy cô chạy về nhà bằng cửa sau vườn, quên cái kẹp tóc. Cô kể với mẹ. Mẹ cô ôm cô suốt đêm, rồi sáng ra quỳ trước bàn thờ ông bà ngoại khóc, rồi dặn cô: con không thấy chi hết, con ngủ ở nhà, nếu con nói ra, ông ngoại dưới mộ không yên, cậu Khải đi tù, mợ với đứa nhỏ trong bụng mợ chết đói. Cậu Khải hồi đó nợ cờ bạc, người ta tới đòi suốt. Năm sau, cậu làm đầy tháng thằng con trai, cho nó đeo một cái khoá bạc chạm năm con dơi.

– Em đứng ở cổng nhìn cái khoá trên cổ thằng em họ. – Uyên nói. – Em mười một tuổi. Tối đó em ra cây sứ trong vườn nhà, hái mười bông.

Phần còn lại là việc của điều tra. Lời khai của một nhân chứng từng là trẻ em, sau mười bảy năm, không thể là chứng cứ duy nhất, và Triết nói rõ điều đó với tổ. Nhưng lời khai ấy chỉ đường.

Sổ nhận đơn hàng của ông Tường, vẫn nằm trong hồ sơ, ghi rõ ngày nhận một đơn: khoá bạc trẻ em, chạm ngũ phúc, khách đặt là một gia đình ở An Cựu, hẹn giao rằm tháng Giêng năm 2010. Đơn hàng ấy chưa bao giờ được giao. Gia đình ở An Cựu vẫn còn, và người con dâu nhà ấy vẫn giữ bản vẽ mẫu do chính ông Tường vẽ tay, có chữ ký của ông, có năm con dơi xếp theo vòng tròn, con thứ năm quay đầu ngược.

Cái khoá bạc trên cổ đứa trẻ trong bộ ảnh đầy tháng năm 2010 nhà ông Khải, ảnh còn lưu trên điện thoại của mấy người hàng xóm, cũng có năm con dơi xếp vòng tròn. Con thứ năm quay đầu ngược.

Cái khoá thật vẫn còn trong tủ nhà ông Khải, cất trong hộp nhung, vì vợ ông giữ làm kỷ niệm cho con. Bà ấy không biết nó từ đâu ra. Bác sĩ Vy không cần soi gì trên đó. Chị chỉ đặt nó cạnh bản vẽ của người thợ bạc, và mọi người trong phòng tự nhìn thấy.

Ông Lê Văn Khải năm nay năm mươi hai tuổi, chạy xe ba gác chở vật liệu. Ông bị đưa về trụ sở lúc trưa. Long nhìn xuống chân ông. Đôi dép tổ ong màu đen. Móng chân cái bên phải đen sạm, dày cộm, cái móng đã hỏng từ thời ông còn làm phụ hồ, bị búa đập trượt, không bao giờ mọc lại bình thường.

Ông không chối lâu. Có lẽ vì, như sau này ông nói, mười bảy năm nay sáng mười chín tháng Chạp nào ông cũng đi qua cổng nhà mệ Tường, thấy bó hoa, và biết ai hái.

Mười chín tháng Chạp năm sau, Uyên không đặt hoa trước cổng. Mệ Tường cho người gọi cô vào nhà. Hai người ngồi trong gian xưởng cũ, mệ trên xe lăn, cô trên cái ghế đẩu dưới gầm bàn, cái ghế giờ đã thấp quá so với cô, đầu gối cô chạm cằm. Mệ đưa cho cô một gói kẹo mè xửng.

– Ôn mua cho con hồi đó, chưa kịp đưa. – Mệ nói. – Mệ cất trong hộc tủ. Kẹo hư rồi. Mệ mua gói mới.

Bó hoa sứ năm ấy nằm trên bàn thờ ông thợ bạc, do chính tay mệ cắm. Buộc bằng sợi lạt chuối.

— Hết —