Dấu chân trong bụi

Chương 2: Dấu chân trong bụi

– Thế ông có chạy không? – Thằng Bống hỏi.

– Có chứ. – Ông nó đáp. – Chạy được ba chục bước thì trẹo chân.

Con dốc trước miếu sau một đêm mưa trơn như mỡ. Ông trượt chân, ngã ngồi, cổ chân trái sưng vù lên như cái bánh dày. Không đi tiếp được, không xuống núi được. Ông lết về miếu, vì chẳng còn chỗ nào khác.

Ban ngày cái miếu bớt đáng sợ. Nắng rọi qua chỗ mái vỡ, thành từng vệt dài trên nền gạch. Ông ngồi xoa chân bằng nước bọt và muối vừng, vì chẳng có thứ thuốc gì khác, và lần đầu tiên nhìn kỹ cái nơi mình đã ngủ.

Sau bệ thờ, trên lớp bụi dày, có dấu chân. Dấu chân trần, nhỏ, ngón thon, đi đi lại lại thành một lối mòn từ bệ thờ ra phía cửa sau. Ông nhìn những dấu chân ấy rất lâu. Ông đã đọc đủ sách để biết một điều mà sách nào cũng nói: ma không để lại dấu chân.

Ông lục tráp. Trong ba cái bánh gai để dành, còn có hai. Một cái biến mất. Trên mặt tráp, chỗ ông buộc dây, có mấy hạt vừng rơi vãi.

Ông ngồi im cả buổi chiều, nghĩ. Rồi trước khi trời tối, ông lấy một cái bánh gai, bóc lá sẵn, đặt lên bệ thờ.

Canh hai đêm ấy tiếng ru lại cất lên. Lần này ông không đứng dậy. Ông ngồi cạnh bếp, chân duỗi, nói to về phía bệ thờ:

– Cô ăn bánh của tôi rồi, thì hát cho đúng nhịp một chút. Mẹ tôi hát câu con cò không kéo dài thế đâu.

Tiếng hát tắt ngấm.

Một lúc lâu sau, từ sau bệ thờ, cái bóng trắng bước ra. Lần này không giơ tay, không ngân nga. Cô gái vén mớ tóc ra sau tai. Mặt cô trắng thật, nhưng là trắng của bột gạo trộn nước bôi lên, đã khô và nứt ở hai bên mép. Cô chừng mười tám, mười chín tuổi, gầy nhom, áo trắng là một cái áo lót cũ bạc màu. Cô cầm cái bánh gai trên tay, đã cắn một miếng.

– Anh biết từ lúc nào? – Cô hỏi. Giọng vùng xuôi, hơi run.

– Từ lúc thấy dấu chân. – Ông nói. – Với cả, cô cười khẩy khi tôi đọc Luận ngữ. Ma thì chắc không biết cười chuyện ấy.

Cô gái ngồi xuống, cách bếp lửa một quãng. Cô ăn hết cái bánh gai trong năm miếng, ăn như người đói thật lâu rồi. Rồi cô kể.

Tên cô là Nhài, con nhà làm ruộng ở huyện dưới chân đèo. Cha cô, ông Lợi, vay của nhà bá hộ Khổng ba chục quan để chạy chữa cho mẹ, mẹ vẫn mất, nợ thì đẻ ra lãi. Đến mùa này nợ lên tới chín chục quan. Bá hộ Khổng cho người tới bảo, không trả được thì gán con gái làm vợ lẽ thứ tư. Ông ta năm mươi tám tuổi, ba bà vợ trước có một bà đã chết vì uất, người ta bảo vì không chịu nổi bà cả. Cha cô không cãi được. Đêm trước ngày rước dâu, cô trèo qua bờ rào, chạy lên núi.

– Em ở đây được hai mươi sáu ngày. – Cô nói. – Ăn quả sim, đào củ mài, có hôm bắt được con cua suối. Người đi củi lên gần, em bôi bột gạo lên mặt, xoã tóc ra hát. Họ chạy hết. Họ về kể có ma, càng không ai dám lên. Em chỉ cần sống ở đây cho qua mùa, đợi nhà Khổng thôi tìm.

Ông Nhuận ngồi nghe, không ngắt lời câu nào. Đến lúc cô kể xong, ông bẻ đôi cái bánh gai còn lại, đưa cô một nửa.

– Anh đi thi làm gì? – Cô hỏi, cầm nửa cái bánh mà chưa ăn.

– Đỗ thì làm quan. – Ông nói. – Làm quan thì xử kiện.

– Xử kiện nợ nần thì anh xử cho ai?

Ông không trả lời được ngay. Ông nghĩ tới chín chục quan, tới ba bà vợ, tới cái mặt trát bột gạo nứt nẻ trước mặt mình. Rồi ông bảo, ông chưa biết, nhưng ông sẽ nhớ câu cô hỏi. Cô Nhài cười lần đầu tiên, cái cười không phải để doạ ai.

– Thế còn ông già vác củi? – Ông Nhuận hỏi.

Cô gái nhìn ông, ngơ ngác.

– Ông già nào?

– Ông già vào đây lúc gần sáng hôm qua, nhóm bếp ngay chỗ kia. Bảo tôi là con ma ở đây không làm hại ai.

– Hôm qua em núp sau bệ thờ tới sáng, vì sợ anh. – Cô nói chậm. – Em không thấy ông già nào cả. Em chỉ thấy anh ngồi một mình, chìa tay ra hơ chỗ đống đá kia. Chỗ ấy có lửa đâu.

Ngọn lửa khói giữa hai người kêu lách tách. Ông Nhuận nhìn sang mấy hòn đá rêu sát bệ thờ. Cô Nhài cũng nhìn. Không ai nói gì.

– Có chuyện này. – Cuối cùng cô nói, giọng nhỏ lại. – Từ hôm em lên đây, sáng nào ngủ dậy, cái góc em nằm cũng ấm. Như có ai nhóm lửa bên cạnh cả đêm rồi mới đi. Em cứ tưởng Sơn thần thương em, không đuổi em đi.

— Hết chương 2 —