Ma nữ

Chương 1: Ma nữ

– Ông ơi, sao Tết năm nào bà cũng vác củi lên cái miếu không có tượng trên đèo?

Thằng Bống hỏi câu ấy lúc bà nó đang buộc bó củi thứ hai bằng lạt tre, ngoài sân, dưới trời mưa phùn tháng Giêng. Ông nội nó, cụ Hồ Đức Nhuận, sáu mươi tám tuổi, nguyên tri phủ, về hưu đã mấy năm, sống ở quê bà dưới chân đèo Lá Mía, ngồi trong hiên vấn thuốc lào, nghe hỏi thì cười.

– Vì bà mày nợ một người ở đấy một bếp lửa. – Ông nói. – Mà ông cũng nợ. Ngồi xuống đây, ông kể cho.

Năm ấy ông hai mươi ba tuổi, lần đầu đi thi Hội. Nhà ông ở làng biển, nghèo, ông đi bộ, quẩy một cái tráp tre đựng sách, hai bộ áo, một nắm muối vừng và bốn cái bánh gai mẹ gói. Từ làng lên kinh phải qua đèo Lá Mía. Đèo dài, rừng già hai bên, người đi buôn thường kết đoàn mới dám qua. Ông thì đi một mình, vì không có tiền góp đoàn.

Tới chân đèo thì trời đổ mưa. Mưa tháng Hai mà lạnh như dao cạo. Ông hỏi đường một bà bán rượu ở quán cuối làng. Bà ta bảo lên tới lưng đèo có một cái miếu Sơn thần bỏ hoang, ngủ tạm được. Rồi bà ta hạ giọng:

– Nhưng cậu đừng ngủ ở đấy. Tháng nay người đi củi về kể có ma nữ. Tóc xoã, mặt trắng như vôi, đêm đêm hát ru. Có anh đi săn bị nó đuổi chạy rơi cả nỏ.

Ông cảm ơn, rồi vẫn lên. Ông không có tiền ngủ quán, và người đi thi thì phải tin chữ thánh hiền hơn tin ma. Ít ra lúc dưới chân đèo, ông nghĩ thế.

Cái miếu nhỏ hơn ông tưởng. Ba gian, mái ngói vỡ mất một nửa, gian giữa còn cái bệ thờ bằng đá ong mà tượng thần đã không biết ai rước đi đâu. Sau miếu là một khoảng đất trống, cỏ tranh mọc cao quá đầu. Ông chọn góc khô nhất, gom mấy cành củi ướt nhặt dọc đường, đánh đá lửa mãi mới bén. Lửa khói mù mịt, cay xè mắt, chẳng ấm được bao nhiêu.

Ông ăn một cái bánh gai, để dành ba cái. Rồi ông mở sách, đọc to cho đỡ sợ.

Tới canh hai thì tiếng hát cất lên.

Tiếng hát ở ngay phía sau bệ thờ, nhỏ, run, giọng đàn bà. Bài ru con. Ông nhận ra lời, vì mẹ ông cũng hát bài ấy, con cò đi ăn đêm. Nhưng câu nào cũng ngân dài ra quá mức, như người hát cố ý kéo cho rợn.

Ông đứng dậy. Sách rơi xuống đất. Từ sau bệ thờ, một cái bóng trắng bước ra. Tóc xoã kín mặt, chỉ hở ra một vệt trắng bệch như trát vôi, hai tay giơ ra trước, mười ngón cong cong. Nó bước tới, không vội, mỗi bước lại ngân một chữ trong bài ru.

Ông Nhuận kể tới đây thì gõ cái điếu vào chân bàn.

– Ông làm gì, ông biết không? Ông đọc Luận ngữ. Đọc to hết cỡ. Tử bất ngữ quái, lực, loạn, thần. Đọc đi đọc lại câu ấy như người ta niệm chú.

Thằng Bống cười ngặt nghẽo. Bà nó ngoài sân cũng cười.

Cái bóng trắng dừng lại. Ông thề là nó dừng lại thật, nghiêng đầu, như người đang nghe. Rồi từ trong mớ tóc xoã phát ra một tiếng cười khẩy, khe khẽ, rất người. Nó lùi lại sau bệ thờ, mất hút.

Ông không ngủ nữa. Ông ngồi ôm tráp, lưng dựa vào tường, mắt mở trừng trừng nhìn bệ thờ cho tới gần sáng.

Gần sáng, có người gõ vào cánh cửa miếu xiêu vẹo.

– Cho lão ngồi nhờ với. Mưa quá.

Một ông già bước vào, vác trên lưng một bó củi tre khô, quần xắn tới gối, chân đất, áo nâu bạc phếch. Ông ta đặt bó củi xuống, không hỏi han gì, gạt cái đống lửa khói của ông sang một bên, rồi lấy củi khô của mình nhóm một bếp khác, sát bệ thờ. Lửa bén ngay. Ngọn lửa vàng, đều, không khói.

– Cậu học trò đi thi hả? – Ông già hỏi.

– Dạ.

– Thấy ma rồi chứ gì? – Ông già cười, lộ hàm răng chỉ còn mấy cái. – Đừng sợ. Con ma ấy chẳng làm gì ai đâu. Nó chỉ doạ cho người ta tránh xa chỗ này thôi. Cậu ngủ đi một giấc, sáng ra mà đi cho kịp đường.

Ông Nhuận không biết vì sao, nhưng nghe ông già nói thì cơn sợ lui dần. Ông ngồi sát vào bếp lửa. Lạ là ngồi sát thế mà vẫn không thấy ấm lắm, hai bàn tay vẫn tê. Ông nghĩ tại mình sợ quá, máu chưa về. Ông ngủ thiếp đi lúc nào không biết.

Lúc tỉnh dậy thì trời đã sáng, mưa đã tạnh. Ông già không còn đấy. Bó củi tre không còn. Ông nhìn sang chỗ ông già nhóm bếp, sát bệ thờ.

Không có tro. Không có than. Mấy hòn đá kê bếp vẫn phủ một lớp rêu xanh mướt, khô ráo, như cả chục năm chưa ai đụng tới. Chỉ có đống lửa khói của ông, bị gạt sang một bên, là còn lại một vạt tro ướt đen sì.

— Hết chương 1 —