Nắm bồ kết

Chương 1: Nắm bồ kết

Người thanh niên áo trắng đứng trên bờ đá, chắp tay, xin bà Bồ một nắm bồ kết. Bà đưa cho cậu ta, và lúc tay hai người chạm nhau, bà thấy tay cậu ta mát như gỗ để trong bóng râm.

– Cậu xin bồ kết làm chi? – Bà hỏi. – Trên núi đâu thiếu thứ gội đầu.

– Dạ, có người dặn con. – Cậu ta nói. – Người đó nói con không còn mùi bồ kết.

Bà Bồ ngồi xổm trên phiến đá giặt, tay vẫn cầm cái chày gỗ, nhìn lên. Giọng cậu ta trong và đều, đều quá, như tiếng nước chảy qua máng tre. Cậu ta nói hết câu mà ngực không phồng lên, không xẹp xuống. Bà đã giặt đồ ở bến thác Bạc ba mươi năm, nghe tiếng người thở cũng như nghe tiếng nước, quen tới mức không còn để ý. Tới lúc không nghe thấy, bà mới để ý.

Cậu ta cúi đầu cảm ơn, gói nắm bồ kết vào vạt áo, quay lên con đường đá dẫn về núi. Bà nhìn theo, nhận ra cái áo cậu ta mặc. Áo trắng, vải lụa mỏng, cổ thêu một nhánh trúc xanh. Tuần trước bà mới giặt cái áo này.

Áo của Hà Tiểu Vũ, đệ tử duy nhất của trưởng lão Lục Trầm.

Bến giặt thác Bạc nằm dưới chân núi Ngọc Hư, nơi dòng thác đổ xuống thành một cái vũng rộng, đá phẳng như mặt bàn. Ngọc Hư Tông có hơn ba trăm đệ tử, áo quần dơ mỗi tuần gom lại, chở xuống bến bằng xe trâu. Ba người đàn bà giặt hết, phơi trên mấy dây thép căng dọc bờ suối, khô thì xếp, ghi tên, gửi lên. Bà Bồ là người giặt lâu nhất, sáu mươi hai tuổi, lưng còng, hai bàn tay nhăn như vỏ quả bồ kết khô. Người trong tông môn có khi quên tên bà, cứ gọi là bà Bồ Kết, vì bà giặt đồ không dùng thứ gì khác ngoài bồ kết nướng ngâm nước.

Ba mươi năm giặt đồ cho tu sĩ, bà biết được những thứ tu sĩ không biết về nhau. Áo của đệ tử ngoại môn ướt mồ hôi ở nách và ở lưng, vì tụi nhỏ tập luyện cả ngày dưới nắng. Áo của đệ tử nội môn ít mồ hôi hơn, nhưng dính mùi đan dược, mùi trầm, có khi mùi rượu. Áo của trưởng lão thì gần như sạch, chỉ có mùi người, mùi da, mùi tóc, mùi tuổi già. Đã là người thì có mùi người. Bà nhắm mắt ngửi cũng biết áo của ai.

Riêng áo của Hà Tiểu Vũ thì bà không ngửi ra.

Ba năm nay, tháng nào áo Tiểu Vũ cũng gửi xuống đúng một bộ. Bộ áo dính bùn đỏ ở gấu, thứ bùn của con đường đất dẫn xuống làng Suối Mơ bên kia đèo. Ở vạt áo trước có vết nước trầu đỏ quạch, như ai đó ăn trầu nhổ trúng. Ở cổ tay áo có mùi khói bếp rạ. Nhưng ở nách, ở lưng, ở cổ áo, chỗ mồ hôi người ta thấm ra, thì không có gì. Không mùi da, không mùi tóc. Sạch như tấm vải mới dệt.

Năm đầu, bà nghĩ chắc cậu ta tu tới cảnh giới cao, không đổ mồ hôi nữa. Năm thứ hai, bà để ý thấy áo của trưởng lão Lục Trầm, thầy cậu ta, Kim Đan hậu kỳ, vẫn có mùi người, mùi trầm, mùi dầu gỗ. Có lần bà hỏi thằng đệ tử ngoại môn đánh xe trâu chở đồ xuống bến, Hà Tiểu Vũ dạo này ra sao. Thằng nhỏ gãi đầu, nói không biết, từ hồi ở bí cảnh về, sư huynh Vũ ở lì trên đỉnh Trúc với thầy, không ra luyện kiếm, không xuống nhà ăn, chỉ thỉnh thoảng thấy đi ra cổng sau, xuống đèo. Năm thứ ba, bà thôi nghĩ. Chuyện của tu sĩ, bà là người giặt đồ, không phải chuyện của bà.

Nhưng cậu ta đã xuống bến xin bồ kết.

Tối đó, bà Bồ không ngủ được. Gần nửa đêm, bà nghe tiếng gõ cửa. Mở ra, một người đàn ông chừng năm mươi, mặc áo đen, tóc búi gọn, mặt khắc khổ, đứng trong bóng tối ngoài hiên, tay cầm một gói giấy.

– Bà Bồ. – Ông nói. – Ta là Lục Trầm.

Bà đứng im. Ba mươi năm, chưa từng có trưởng lão nào tới cái chòi lợp lá này. Trưởng lão không tới chỗ người giặt đồ. Áo dơ thì gửi xuống, áo sạch thì gửi lên, hai bên chỉ gặp nhau qua mấy tấm thẻ gỗ ghi tên buộc ở cổ áo.

– Sáng nay đứa nhỏ nhà ta có xuống xin bà bồ kết. – Ông nói tiếp, giọng mệt mỏi. – Ta tới trả tiền. Với lại, ta muốn hỏi bà, nó có nói gì với bà không?

– Cậu ấy nói có người dặn. – Bà Bồ nói. – Người đó nói cậu ấy không còn mùi bồ kết.

Trưởng lão Lục Trầm nhắm mắt lại. Ông đứng như vậy rất lâu, ngoài hiên, trong đêm, tay vẫn cầm gói giấy. Rồi ông mở mắt, đặt gói giấy lên bậc cửa.

– Bà đừng nói với ai. – Ông nói. – Chuyện này ta xin bà.

Ông quay đi. Bà Bồ cầm gói giấy lên. Bên trong không phải tiền. Là một nắm bồ kết, đã nướng sẵn, thơm nức, còn ấm.

— Hết chương 1 —