Bà mẹ ở làng Suối Mơ

Chương 3: Bà mẹ ở làng Suối Mơ

Đêm đó bà Bồ không ngủ. Gần sáng, bà gói một nắm xôi, một túi bồ kết, khoác áo tơi, đi bộ qua đèo sang làng Suối Mơ.

Làng Suối Mơ nằm trong thung lũng, mười mấy nóc nhà sàn, khói bếp bay lên lẫn vào sương. Bà hỏi thăm nhà mẹ Hà Tiểu Vũ. Đứa nhỏ chăn dê chỉ cho bà một căn nhà cuối làng, cửa mở, bếp lửa đỏ.

Bên bếp lửa là một bà cụ ngồi, tóc bạc trắng, mắt còn tinh, miệng nhai trầu bỏm bẻm. Nghe tiếng chân, bà cụ ngẩng lên, nheo mắt nhìn ra cửa.

– Ai đó?

– Dạ, tui ở bến giặt thác Bạc, dưới chân núi Ngọc Hư. – Bà Bồ nói. – Tui giặt áo cho con trai bà.

Bà cụ im lặng một lúc. Rồi bà vẫy tay.

– Vô đây. Vô ngồi bếp cho ấm.

Bà Bồ ngồi xuống. Bà cụ nhổ bã trầu vào ống tre, lau miệng.

– Thằng Vũ nhà tui mất rồi phải không?

Bà Bồ không trả lời được.

– Tui biết. – Bà cụ nói. – Từ cái tháng đầu tiên nó về, tui ôm nó, tui biết. Nó không thở. Mặt nó y chang mặt con tui, mắt tui nhìn không ra. Mà mũi tui không lầm, tai tui không điếc. Nó ngồi cả buổi trong nhà, tui không nghe tiếng nó thở. Nó ăn cơm, tui không nghe tiếng nó nhai. Tui ôm nó, áo nó không có mùi con tui.

Bà cụ nói chậm, đều, không khóc. Lửa trong bếp nổ lách tách.

– Bà biết mà sao bà không nói? – Bà Bồ hỏi.

– Nói chi? – Bà cụ cười, cái miệng móm nhai trầu. – Thằng Vũ nhà tui nó thương tui lắm. Hồi trước khi đi vô cái bí cảnh chi đó, nó về nhà, nói với tui: mạ ơi, con đi chuyến ni có khi không về. Nếu con không về, thầy con sẽ gửi người khác về thăm mạ. Mạ đừng đuổi.

Bà cụ dừng lại. Lửa bếp chiếu lên mặt bà, lên đôi mắt đỏ hoe mà không ướt.

– Rứa là nó biết. Nó lo trước cho tui. Nó nhờ thầy nó. Cái đứa không thở về đây mỗi tháng, ngồi nghe tui kể chuyện thằng Vũ hồi nhỏ, phụ tui chẻ củi, gánh nước. Nó không phải con tui. Mà nó là cái lời thằng Vũ dặn lại. Tui đuổi nó là tui đuổi cái lời đó.

Bà Bồ ngồi lặng thật lâu bên bếp lửa.

– Tháng trước, tui có nói với nó, sao con không còn mùi bồ kết. – Bà cụ nói tiếp. – Tui nói vậy thôi, chớ tui có trách chi nó đâu. Rứa mà tuần rồi nó về, ôm tui, có mùi bồ kết. Mùi bồ kết nướng, giã dập, đúng y như hồi thằng Vũ nhỏ tui gội đầu cho nó.

Bà cụ đưa tay ra, run run.

– Bà ở bến giặt. Có phải bà làm không?

Bà Bồ nắm lấy bàn tay khô gầy ấy.

– Dạ. Tui khâu vô áo nó một túi.

Bà cụ siết tay bà rất chặt. Không nói gì.

Con đường đá từ chân núi lên Chấp Pháp đường có chín trăm bậc. Bà cụ đi chậm, cứ chục bậc lại dừng. Bà Bồ dắt, tay kia xách cái gậy. Lưng chừng núi, hai bà ngồi nghỉ trên một phiến đá, nghe thác đổ ở xa.

– Thằng Vũ hồi nhỏ sợ nước lắm. – Bà cụ nói, như nói với gió. – Gội đầu là khóc. Tui phải nướng bồ kết cho thơm, dụ nó, nói cái mùi ni là mùi tiên, gội vô rồi mai mốt lên núi làm tiên. Nó tin. Lớn lên lên núi thiệt.

Bà Bồ không biết nói gì. Bà mở nắm xôi, chia đôi, đặt một nửa vào tay bà cụ.

– Tui với bà, ai lên tới trên đó trước thì người kia đừng khóc. – Bà cụ nói.

– Dạ.

Hai bà ăn xôi, rồi đi tiếp.

Trưa hôm đó, trước Chấp Pháp đường Ngọc Hư Tông có hai bà già. Một bà lưng còng, tay nhăn như vỏ bồ kết. Một bà chống gậy, miệng nhai trầu, được bà kia dắt đi suốt con đường đá từ chân núi lên.

Trưởng lão Lục Trầm quỳ giữa sân, áo đen, đầu cúi. Bên cạnh ông, Hà Tiểu Vũ đứng im, mặt trắng, mắt không chớp.

– Bà Bồ. – Ông Thạch nói. – Áo của nó có mùi người không?

Bà Bồ nhìn Tiểu Vũ. Rồi bà nhìn trưởng lão Lục Trầm. Rồi bà nhìn bà cụ đứng bên cạnh.

– Thưa ông. – Bà nói. – Áo của nó không có mùi người. Áo của nó có mùi bùn đỏ đường làng Suối Mơ, mùi trầu của bà cụ đây, mùi khói bếp rạ. Ba năm, tháng nào cũng vậy. Thứ khôi lỗi mà luyện thi, luyện hồn, tui không biết nó có mùi chi. Nhưng tui biết khôi lỗi nào mà tháng nào cũng đi bộ qua đèo về thăm một bà già góa, thì không phải thứ đó.

Bà cụ bước lên một bước, chống gậy.

– Thằng con tui dặn lại trước khi đi. – Bà nói, giọng run nhưng rõ. – Con tui dặn thầy nó gửi người về thăm tui. Thầy nó làm theo lời con tui. Các ông muốn đốt, thì đốt cái lời con tui dặn.

Sân Chấp Pháp đường im phắc. Trưởng lão Lục Trầm ngẩng lên, nhìn bà cụ, nước mắt chảy dài xuống mặt.

– Nó dặn ta đêm trước khi vào bí cảnh. – Ông nói, giọng khàn. – Nó nói thầy làm cho con một đứa giống con, chỉ cần biết đi đường, biết gánh nước. Ta mắng nó nói gở. Ba ngày sau ta ôm nó ra khỏi Hàn Uyên. Ta khắc khôi lỗi bằng gỗ trầm suốt bốn mươi chín đêm. Ta khắc được mặt, được tay, được giọng. Ta không khắc được hơi thở. Ta không khắc được mùi.

Ông Thạch đứng im rất lâu. Rồi ông quay vào trong, nói chuyện với các trưởng lão khác. Một canh giờ sau, ông trở ra. Trưởng lão Lục Trầm bị phạt vì báo sai với tông môn chuyện đệ tử chết, mất chức trưởng lão ba năm, phải xuống núi làm việc ở bến giặt thác Bạc cho hết hạn. Khôi lỗi không bị đốt. Luật cấm làm khôi lỗi theo hình người chết vẫn là luật. Nhưng có một khoản mới được thêm vào sổ luật Ngọc Hư Tông: trừ khi chính người chết đã dặn lại.

Từ đó, ở bến giặt thác Bạc có thêm một người đàn ông áo đen, ngồi giặt đồ cùng ba người đàn bà. Ông giặt vụng, giặt chậm, vắt áo không ráo, bị bà Bồ la suốt. Mỗi tháng một lần, ông với khôi lỗi áo trắng cùng đi qua đèo sang làng Suối Mơ, ở lại một ngày, chẻ củi, gánh nước, nghe bà cụ kể chuyện thằng Vũ hồi nhỏ.

Còn bà Bồ, tháng nào cũng nướng một mẻ bồ kết, giã dập, khâu vào một cái túi vải nhỏ, khâu vào bên trong vạt áo trắng có thêu nhánh trúc. Chỗ sát ngực, ở đúng chỗ người ta có tim.

— Hết —