Mùa nước nổi

Chương 2: Mùa nước nổi

Út Lẫy nhảy qua bè tôi. Không bắc ván, không cần xuồng, cô nhún chân một cái là qua hai mét nước, đáp xuống ván bè nhẹ như con cò. Cô nhìn lồng cá, thò tay xuống nước, rút lên, ngửi.

– Nước tù, – cô nói. – Anh cho ăn dư, cám thối dưới đáy lồng. Cá thiếu thở.

Cô chỉ tôi cách mở cửa lồng phía thượng nguồn cho nước chảy qua, cách vớt cám thối bằng cái vợt cán dài, cách thả mấy bó lục bình ở góc lồng cho cá có chỗ núp. Cô làm nhanh, gọn, không nói thừa một chữ. Một tiếng sau, đầu cá lóc chìm xuống hết. Cô đứng thẳng lên, lau tay vào quần.

– Từ mai cho ăn bớt một phần ba, – cô nói. – Sáng sáu giờ, chiều năm giờ. Ăn dư thì vớt.

– Chị giúp tôi làm gì? – tôi hỏi. – Bà bán cà phê nói chị chờ tôi bỏ cuộc để mua cái bè.

Cô nhìn tôi rất lâu. Mắt cô đen, sắc, khóe mắt có mấy vết nhăn của người nheo mắt nhìn nắng trên sông quá nhiều năm.

– Cá chết thì nước sông bẩn, – cô nói. – Bè tui ở ngay dưới bè anh.

Rồi cô nhảy về bè mình.

Chiều đó, tôi nấu một nồi canh chua cá lóc với bông điên điển hái ở bờ sông, me chua, cà chua, giá, rau om, ngò gai. Tôi bưng một tô qua bè cô, đi bằng cái xuồng, vì tôi không nhảy được hai mét. Cô mở cửa chòi, nhìn tô canh, nhìn tôi.

– Trả công, – tôi nói. – Với lại xin lỗi vụ cám.

Cô cầm tô canh, đóng cửa. Năm phút sau, cái tô rỗng được đặt trên mép bè cô, rửa sạch.

Từ đó thành lệ. Sáng cô dạy tôi nuôi cá, chiều tôi nấu cho cô một món. Cô không bao giờ khen. Cô chỉ trả lại cái tô rửa sạch, có hôm kèm một câu: "Mặn." Có hôm: "Thiếu ớt." Có một hôm, sau món cá lóc nướng trui cuốn bánh tráng với rau rừng và mắm me, cái tô được trả lại kèm một chữ: "Được."

Tôi đứng trên bè, cầm cái tô, cười như thằng ngốc.

Rồi nước nổi.

Tháng Chín, nước sông Hậu dâng lên từng ngày, đục ngầu phù sa, cuồn cuộn từ thượng nguồn đổ về. Những cánh đồng hai bên bờ chìm dần dưới nước. Bông điên điển vàng rực. Cá linh về từng đàn, ghe xuồng giăng lưới khắp sông. Cả Châu Đốc như sống lại. Bè cá thì bận rộn hơn: nước chảy mạnh, dây neo phải kiểm tra mỗi ngày, lồng lưới phải gia cố, rác rưởi, lục bình trôi về phải vớt liên tục để khỏi đè gãy bè.

Út Lẫy dạy tôi buộc dây neo kiểu người trên sông, cái nút thắt mà càng kéo càng chặt. Tôi tập ba ngày mới được. Cô đứng nhìn, khoanh tay, rồi bảo tôi buộc lại. Tôi buộc lại. Cô gật đầu.

Một tối đầu tháng Mười, tôi kho cá linh với nước dừa và đường thốt nốt, chín tới mức xương mềm, ăn được cả con. Tôi mang qua. Lần này cô không đóng cửa. Cô bảo tôi ngồi xuống cái ghế đẩu ngoài hiên chòi, đưa tôi một cái chén, xới cơm cho tôi. Hai người ngồi ăn trên bè cô, nhìn ra sông. Trời tối. Đèn trên ba chục cái bè lấp lánh như một cái chợ nổi nhỏ. Thủ Trưởng và đàn vịt nằm ngủ trên mái chòi bè tôi, im re.

– Ông Tư dạy anh nấu ăn hả? – cô hỏi.

– Không. Hồi nhỏ tôi về đây chơi hè, chú Tư hay kho cá linh kiểu này. Tôi nhớ mùi.

Cô im một lúc.

– Ông Tư với ba tui ngồi đúng chỗ này, – cô nói. – Ba chục năm. Mỗi tối, ông Tư kho cá, ba tui nướng khô, hai ông nhậu tới khuya. Ba tui mất, ông Tư qua đây ngồi một mình với tui. Ông nói nhiều lắm. Nói về anh.

Tôi đặt chén cơm xuống.

– Chú nói gì về tôi?

– Nói anh là đứa duy nhất trong họ hồi nhỏ chịu ngồi coi ông làm cá, – cô nói. – Nói anh nấu ăn giỏi. Nói anh làm cho người ta mười một năm mà chưa bao giờ nấu cho mình ăn.

Cô đứng dậy, vào chòi, cầm ra một tờ giấy gấp tư. Cô đưa cho tôi. Tôi mở ra. Chữ chú Tư, nghiêng ngả, run run của người bệnh:

"Út, chú nhờ con một chuyện. Thằng Hãn về, con coi nó nuôi được một mùa cá hay không. Con nói được là được, con nói không là không. Chú tin con hơn tin luật sư."

Tôi ngồi im rất lâu. Ngoài sông, một chiếc ghe chở cá linh chạy ngang, đèn chớp chớp.

– Chị là người chấm, – tôi nói.

– Ừ.

– Chị muốn mua bè. Chị chỉ cần nói tôi nuôi không được.

– Ừ, – cô nói.

– Sao chị lại dạy tôi?

Cô không trả lời. Cô cầm chén cơm của tôi, xới thêm cơm, gắp thêm cá, đặt lại vào tay tôi. Rồi cô nhìn ra sông, nơi nước đang lên, chảy xiết, đen ngòm dưới ánh đèn.

– Ăn đi, – cô nói. – Mai nước lên nữa. Còn một tháng mới tới ngày bán cá.

— Hết chương 2 —