Mẻ thứ bảy

Chương 3: Mẻ thứ bảy

Mẻ thứ bảy, một trăm hai mươi chiếc bình, xếp kín lòng lò. Nàng nhóm lửa lúc giờ Mão, ông Cù canh lửa ba ngày ba đêm. Đến chiều ngày thứ ba, ông bịt cửa lò, rút củi, ra hiệu cho nàng.

Lò bắt đầu nguội.

Bích Lam trải một tấm chiếu cói cạnh vách lò, nằm nghiêng, áp tai vào lớp gạch còn ấm nóng. Ông Cù ngồi bên cạnh, cầm đèn lồng. Cả làng Ngõa Khẩu đi ngủ dần. Bên kia dốc, lò Hồng Thịnh đã tắt đèn.

Gần nửa đêm, tiếng tinh đầu tiên vang lên. Rất nhỏ. Nàng giật mình, không dám thở mạnh. Rồi tiếng thứ hai. Tiếng thứ ba. Tiếng thứ tư và thứ năm gần như cùng lúc.

Nàng đếm. Mỗi tiếng tinh nàng bấm một đốt ngón tay, hết mười đốt thì ông Cù gạch một gạch lên tấm ván. Tiếng rạn lúc đầu thưa, rồi dày dần, dày đến nỗi có lúc nàng nghe như mưa rơi trên mái ngói. Rồi lại thưa dần. Nàng không biết cha mở cửa gió lúc nào. Nàng chỉ biết, khi tiếng rạn thưa đi, nếu cứ để lò nguội chậm, những vết rạn sẽ lớn dần, toác ra như mẻ thứ tư. Nếu mở cửa gió sớm quá, khí lạnh ùa vào, bình vỡ. Phải mở đúng lúc tiếng rạn vừa thưa, mà vẫn còn.

Có lúc nàng thiếp đi, tỉnh dậy giật thót, không biết mình đã bỏ lỡ mấy tiếng. Ông Cù lay vai nàng, chỉ vào tấm ván: ông vẫn gạch theo nhịp nàng bấm tay, nàng ngủ thì tay nàng đứng yên, ông cũng đứng yên. Nàng tát nhẹ vào má mình hai cái, áp tai vào gạch lần nữa. Gạch đã nguội bớt, không còn bỏng rát, chỉ còn ấm như lưng người.

Năm gạch. Gần sáng thì tiếng rạn thưa hẳn. Tinh. Rất lâu. Tinh.

Nàng đứng dậy, cầm cái móc sắt, kéo mở cửa gió.

Hai ngày sau, nàng mở lò. Cả làng kéo tới đứng chật sân. Ông Cù trèo vào lòng lò, đưa ra từng chiếc bình một. Bích Lam đón lấy, đưa lên ánh nắng.

Màu xanh như nước hồ mùa thu. Mặt men chi chít những vết rạn nhỏ, mịn như vảy cá.

Một trăm hai mươi chiếc, vỡ tám. Một trăm mười hai chiếc nguyên vẹn.

Ngày giao hàng, ty Thị bạc cho xe xuống Ngõa Khẩu. Viên quan coi việc chọn đồ là một ông già người châu thành, mặt khó đăm đăm. Ông lật từng chiếc bình, soi dưới nắng, gõ móng tay nghe tiếng. Đến chiếc thứ hai mươi thì ông thôi gõ, gật đầu cho người bê lên xe.

Lão Hồng cũng mang tới một xe bình. Bình của lão men xanh, mịn, sáng, đẹp hơn mẻ thứ ba của Bích Lam, nhưng trơn láng, không có một vết rạn. Lão chắp tay thưa với viên quan: lò họ Tần mới có cô con gái non tay, xin cho lò lão giao thay nếu lò họ Tần không đủ.

Viên quan nhìn xe bình của lão Hồng, rồi nhìn xe bình của Bích Lam.

– Ty Thị bạc đặt men rạn xanh. – Ông nói. – Men của lão Hồng là men xanh. Rạn đâu?

Lão Hồng đứng sững. Lão nhìn những chiếc bình trên xe nhà họ Tần, mặt từ đỏ sang trắng. Bích Lam biết lão đang nghĩ gì. Lão đã có tờ công thức, đúng từng lạng tro, từng lạng đá, từng nắm đất. Lão đã nung đúng như công thức. Lão không hiểu mình thiếu cái gì.

Lão sẽ không bao giờ hiểu. Vì cái lão thiếu không viết vào giấy được.

Tối hôm ấy, khi xe của ty Thị bạc đã đi khuất, ông Cù vào buồng trong, lục dưới đáy cái hòm gỗ đựng quần áo, lấy ra một phong thư dán kín. Ông đặt phong thư vào tay Bích Lam, rồi viết lên tấm ván: ông chủ dặn để con tự nung, hỏng đủ bảy mẻ thì mới đưa. Con không hỏng mẻ thứ bảy.

Nàng mở thư. Nét chữ của cha, viết từ trước khi cha ốm, có ngày tháng hẳn hoi. Chỉ ba dòng.

Lam, men rạn không nằm trong men, nằm trong tai. Ngồi cạnh lò lúc nguội, đếm tiếng rạn. Đếm đến bốn mươi chín tiếng sau tiếng dày nhất thì mở cửa gió.

Nàng ngồi im rất lâu. Nàng nhớ lại đêm hôm trước, tấm ván có năm gạch, và những đốt tay nàng bấm từ lúc tiếng rạn dày nhất cho tới lúc nàng đứng dậy.

Năm mươi mốt tiếng.

Nàng viết lên tấm ván, đưa cho ông Cù đọc: mẻ sau, con mở sớm hai tiếng.

Ông Cù đọc, gật đầu, rồi lần đầu tiên sau ba năm, ông bật cười thành tiếng.

— Hết —