Ngói có dấu tay

Chương 2: Ngói có dấu tay

Sáng ra thằng Quân đi tìm ôn Quýnh.

Ôn Quýnh tám mươi sáu tuổi, ngồi trên cái võng đay dưới gốc mít, mắt mờ mà tai còn tinh. Mệ đi theo thằng cháu, vì mệ biết ôn khó tánh, không chịu nói chuyện với người lạ.

– Ngói tuynen đẹp, mà nó cứng. – Ôn nói, chưa đợi thằng Quân hỏi. – Mái nhà rường không phẳng như mái nhà mi vẽ đâu. Mấy cây rui cây mè cong theo năm tháng, mỗi chỗ một chút. Ngói cũ người ta nung bằng củi, viên ni dày viên tê mỏng, lợp vô thì nó ăn theo cái cong của mái. Ngói mới viên mô cũng như viên mô, lợp lên cái mái cong thì hở. Mi trát xi măng chặn nóc lại, nước không thoát được, nó chảy ngược vô.

Thằng Quân ngồi xổm trước cái võng, như học trò.

– Rứa giờ con làm răng ôn?

– Gỡ ra. Đi kiếm ngói cũ. Làng ni còn khối nhà đổ, ngói người ta chất đống sau vườn. Đổi vữa vôi, trộn với mật mía và giấy bản ngâm, như ôn nội mi ngày trước. Lợp từ dưới lên, mỗi hàng chồng hai phần ba. Mi lợp một ngày được ba thước là giỏi.

– Ôn dạy con được không?

Ôn Quýnh nhắm mắt, đong đưa cái võng.

– Tay ôn chừ cầm cái chén còn run. Mi lợp, ôn ngồi dưới chửi.

Rứa là suốt tháng Mười, thằng Quân gỡ hết chỗ ngói mới, xếp vào góc sân. Nó mượn xe ba gác đi khắp làng, xin, mua, đổi từng đống ngói cũ sau vườn người ta, năm trăm đồng một viên, có chỗ cho không. Nó đập bỏ những viên nứt, ngâm những viên lành vào nước vôi cho sạch rêu. Tối về tay nó rớm máu ở mấy đầu ngón, mệ lấy dầu phộng xoa cho.

Có một buổi nó về muộn, xe ba gác chất được có nửa xe. Nó kể nó tới nhà bà Năm Tý ở xóm trên, cái nhà rường bị tháo từ ba năm trước, chừ chỉ còn cái nền đá ong với mười sáu hòn đá tảng kê cột nằm trơ giữa vườn, như mười sáu cái ghế không ai ngồi. Ngói của cái nhà đó chất sau bếp, rêu phủ xanh. Bà Năm cho nó lấy hết, không lấy tiền, chỉ đứng nhìn nó xếp từng viên lên xe. Rồi bà nói, giọng đều đều như kể chuyện người khác: hồi bán, người ta trả bà bốn trăm triệu, bà chia cho ba đứa con, chừ đứa mô cũng tiêu hết rồi, còn bà ngồi trong cái nhà gạch hai phòng, mùa hè nóng không chịu được, đêm nằm không nghe tiếng chi hết. Thằng Quân nói nó định trả bà ít tiền, bà xua tay, bảo mi lợp cho nhà mi đi, cho bà có chỗ ngó.

Ôn Quýnh ngồi trên cái ghế đẩu dưới hiên mà chửi, đúng như ôn nói. Chửi vữa nhão quá, chửi lợp lệch hàng, chửi đứa học đại học mà không biết nước chảy chỗ trũng. Thằng Quân dạ, rồi gỡ ra làm lại.

Tiền thì hết. Bốn mươi triệu ngói mới bán lại cho một nhà xây quán cà phê ngoài quốc lộ, được mười hai triệu. Nó nhận thêm việc. Bà Tư đầu xóm nhờ nó sửa cái chái bếp sụp. Nhà thờ họ Lê nhờ nó vẽ lại bản vẽ để xin hỗ trợ tu bổ. Có tuần nó ra thành phố hai ngày, vẽ thuê cho một công ty, về lại leo mái. Người làng thôi cười, nhưng người ta vẫn nói: rồi cũng bán thôi, thằng nhỏ làm cho có, chớ một mình nó chống được cái chi.

Có một chiều, nó gỡ tới gian thờ thì dừng lại, gọi mệ ra.

Trên cái mái ngay trên bàn thờ, có bảy viên ngói khác với những viên kia. Mỗi viên có ba vết lõm nhỏ, ba đầu ngón tay ấn vào lúc đất còn ướt, rồi nung luôn. Thằng Quân cầm một viên lên, đặt ba ngón tay của nó vào, vừa khít.

– Của ôn nội con đó. – Mệ nói. – Năm bảy hai, sau bão, ôn tự đóng ngói ở lò làng, viên mô đặt trên gian thờ thì ôn ấn tay vô. Ôn nói tổ tiên ngồi dưới đó, ngói phải có người đứng ra chịu.

Thằng Quân ngồi trên mái, cầm viên ngói lâu lắm. Rồi nó lấy bút chì đánh số mặt dưới từng viên, gỡ ra thật nhẹ, lau sạch, rồi đặt lại đúng chỗ cũ, trên lớp vữa mới. Ôn Quýnh dưới sân, lần đầu tiên không chửi.

Thằng Lạng về vào cuối tháng Mười một. Lần này nó không đi một mình. Đi theo nó có một người đàn ông chừng năm mươi, mặc áo khoác da, giọng Quảng, tự giới thiệu là anh Kha, làm nghề tháo lắp nhà gỗ. Anh Kha đi một vòng quanh nhà, gõ cột, ngó kèo, gật gù. Đến khi ngước lên thấy mái nhà đã lợp lại hơn nửa, ngói cũ đều tăm tắp, đường vữa vôi trắng mịn như chỉ kẻ, anh ta hỏi ai làm. Thằng Quân nói con. Anh Kha nhìn nó một lúc, không nói chi.

Chiều đó thằng Lạng gặp riêng mệ ở nhà dưới.

– Mệ, con nhận cọc của người ta rồi. Một trăm triệu. Con trả nợ bớt rồi.

Mệ ngồi im. Bếp lửa reo lách tách.

– Mi nhận cọc cái nhà của mệ?

– Con tưởng mệ sẽ đồng ý. Mệ ơi, thằng Quân sửa thì sửa được cái mái, chớ cột kèo mối ăn ruỗng cả rồi, nó có thay được không? Con không muốn mệ già rồi còn ngồi hứng dột. Mà người ta nói rồi, tháng Chạp mà không giao nhà, người ta đòi gấp đôi tiền cọc.

Mệ nói:

– Tháng Chạp. Thằng Quân xin một mùa mưa. Mùa mưa chưa hết.

Thằng Lạng đứng dậy, đi ra ngõ, đá cái bậc cửa một cái. Mệ nghe tiếng xe máy của nó nổ, rồi xa dần về phía đường lớn.

Đêm hai mươi ba tháng Mười một, trời đổ mưa lớn nhất năm. Mái nhà đã lợp xong, chỉ còn một ít trên chái tây. Mệ đặt bảy cái chén vào bảy chỗ cũ, không phải vì còn dột mà vì đã quen tay. Thằng Quân ngồi bên mệ, không ngủ, hai bà cháu cùng nghe.

Mưa rơi ào ào trên mái. Không có tiếng tách tách. Không có tiếng chi trong bảy cái chén. Thằng Quân thở ra một hơi, tựa lưng vào cột.

Gần hai giờ sáng, mệ nghe thấy nó.

Một giọt. Rồi một giọt nữa. Trầm, nặng, rơi lên mặt gỗ. Mệ biết cái tiếng đó là tiếng nước rơi lên mặt bàn thờ, nơi ba mươi năm chưa từng có một giọt nào.

— Hết chương 2 —